ΚΛΙΜΑ
Αττάλεια: Πρώτη αποτυχία σε σύνοδο για το κλίμα από το 2009
Η COP31 στην Αττάλεια κατέρρευσε χωρίς συμφωνία, το πρώτο ναυάγιο συνόδου του ΟΗΕ για το κλίμα από το 2009. ΕΕ και Παναμάς απέρριψαν ένα κείμενο που δεν ανέφερε καθόλου τα ορυκτά καύσιμα.
Newsroom simera24.gr · 22 Νοεμβρίου 2026 · Διεθνή
Για πρώτη φορά εδώ και δεκαέξι χρόνια, μια παγκόσμια διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα έκλεισε χωρίς κοινή συμφωνία. Η COP31 στην Αττάλεια της Τουρκίας κατέρρευσε έπειτα από πάνω από δύο εβδομάδες σκληρών διαπραγματεύσεων, αφήνοντας τις αντιπροσωπείες με άδεια χέρια. Το τελικό σχέδιο απορρίφθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλες χώρες, οδηγώντας στο πρώτο ναυάγιο τέτοιας συνόδου από την Κοπεγχάγη το 2009.
Η στιγμή που ο Κουρούμ εγκατέλειψε το βήμα
Οι συνομιλίες παρατάθηκαν κατά δύο ολόκληρες ημέρες, μετατρέποντας την COP31 στη μακροβιότερη διάσκεψη για το κλίμα που έχει διεξαχθεί ποτέ. Παρά τον επιπλέον χρόνο, ο πρόεδρος της συνόδου, ο Τούρκος Μουράτ Κουρούμ, ανακοίνωσε στην καταληκτική συνεδρίαση ότι δεν απέμενε κανένα περιθώριο για συμβιβασμό. «Δεν υπάρχει τίποτα άλλο να κάνουμε, κάναμε ό,τι μπορούσαμε», δήλωσε, ξεκαθαρίζοντας πως δεν επρόκειτο να καταθέσει νέο κείμενο.
Λίγο αργότερα, ο Κουρούμ αποχώρησε από το βήμα ενώ οι εκπρόσωποι των κρατών συνέχιζαν τις τοποθετήσεις τους, μια εικόνα που έδειξε το μέγεθος του αδιεξόδου. Ο Αυστραλός επικεφαλής των διαπραγματεύσεων, Κρις Μπόουεν, χαρακτήρισε την έκβαση «πολύ απογοητευτική». Όπως εξήγησε, οι διαφωνίες γύρω από τα καύσιμα και τη χρηματοδότηση της κλιματικής δράσης ήταν τα δύο βασικά εμπόδια που οδήγησαν στο ναυάγιο.
Η Τουρκία και η Αυστραλία, που μοιράζονταν την προεδρία της συνόδου, βρέθηκαν να υπερασπίζονται ένα κείμενο το οποίο μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας έκρινε ανεπαρκές. Το 2009 στην Κοπεγχάγη, η τελευταία φορά που μια διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα έμεινε χωρίς κοινά αποδεκτή συμφωνία, λειτούργησε ως προειδοποίηση καθ' όλη τη διάρκεια των συνομιλιών. Η αποτυχία καταδεικνύει πόσο δύσκολο έχει γίνει για τις κυβερνήσεις να συμφωνήσουν σε ουσιαστική δράση, τη στιγμή που πόλεμοι και οικονομικές πιέσεις απασχολούν την διεθνή ατζέντα.
Το κείμενο χωρίς λέξη για τα ορυκτά καύσιμα
Ο υπουργός Περιβάλλοντος της Ιρλανδίας, Ντάρα Ο'Μπράιεν, ήταν κατηγορηματικός: η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορούσε να στηρίξει ένα σχέδιο που δεν περιείχε ούτε μία αναφορά στα ορυκτά καύσιμα. «Είναι αδιανόητο να έχουμε μια συμφωνία για το κλίμα που δεν κάνει καμία αναφορά στα ορυκτά καύσιμα, καμία αναφορά στη μετάβαση πέρα από αυτά», τόνισε, θυμίζοντας ότι οι επιστήμονες τα θεωρούν βασική αιτία της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Σύμφωνα με παρατηρητές της συνόδου, η Σαουδική Αραβία και άλλες μεγάλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες πίεσαν ώστε να μην περάσει καμία τέτοια διατύπωση στο τελικό κείμενο. Η τακτική αυτή απέδωσε: το σχέδιο που παρουσιάστηκε αποφεύγει πλήρως το ζήτημα, προκαλώντας την αντίδραση των χωρών που ζητούσαν σαφή δέσμευση για απεξάρτηση από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Παναμάς ανακοίνωσε ότι δεν μπορούσε να προσυπογράψει το σχέδιο, κρίνοντας πως δεν ανταποκρινόταν στο μέγεθος της κλιματικής κρίσης. Η σύγκλιση Ευρωπαϊκής Ένωσης, Παναμά και άλλων κρατών γύρω από την ίδια απόρριψη έδειξε ότι η αντίσταση στο αδύναμο κείμενο ξεπερνούσε τα σύνορα της Ευρώπης. Έτσι, η Αττάλεια χαρακτηρίστηκε όχι ως τόπος συμφωνίας, αλλά ως σημείο όπου οι φωνές υπέρ της δράσης συγκρούστηκαν μετωπικά με τα συμφέροντα των παραγωγών ορυκτών καυσίμων.