ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ
Ορυκτά καύσιμα και πιέσεις Ριάντ: Το ναυάγιο της COP31
Η ΕΕ καταψήφισε το τελικό σχέδιο της COP31 επειδή δεν ανέφερε λέξη για τα ορυκτά καύσιμα, μετά τις έντονες πιέσεις της Σαουδικής Αραβίας. Γκουτέρες και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες μιλούν για βαθιά απογοήτευση.
Newsroom simera24.gr · 22 Νοεμβρίου 2026 · Διεθνή
Πίσω από το αδιέξοδο της COP31 στην Αττάλεια κρύβεται μια σκληρή διαπραγμάτευση για μία και μόνο λέξη που έλειπε από το τελικό κείμενο: τα ορυκτά καύσιμα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αρνήθηκε να προσυπογράψει το σχέδιο συμφωνίας ακριβώς επειδή δεν περιείχε καμία αναφορά στη σταδιακή απεξάρτηση από πετρέλαιο, αέριο και άνθρακα. Η απόρριψη ήρθε έπειτα από έντονες παρασκηνιακές πιέσεις της Σαουδικής Αραβίας και άλλων πετρελαιοπαραγωγών, που επιδίωξαν να κρατήσουν το ζήτημα εκτός κειμένου. Το αποτέλεσμα ήταν η πρώτη σύνοδος του ΟΗΕ χωρίς κοινή συμφωνία εδώ και χρόνια.
Η καταψήφιση της ΕΕ και η σκιά της Σαουδικής Αραβίας

Ο υπουργός Περιβάλλοντος της Ιρλανδίας, Ντάραγκ Ο'Μπράιαν, εξήγησε γιατί η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορούσε να στηρίξει την προτεινόμενη συμφωνία. Ήταν αδιανόητο, τόνισε, να υπάρξει κλιματικό κείμενο χωρίς αναφορά στα ορυκτά καύσιμα ή τη μετάβαση πέρα από αυτά, τη στιγμή που οι επιστήμονες τα θεωρούν βασική αιτία της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Η ευρωπαϊκή πλευρά κρίνει το σχέδιο υπερβολικά αδύναμο για να δώσει ουσιαστική ώθηση στη μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής.
Σύμφωνα με παρατηρητές της συνόδου, η Σαουδική Αραβία και άλλες μεγάλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες είχαν ασκήσει έντονες πιέσεις ώστε να αποκλειστεί κάθε σχετική διατύπωση από το τελικό έγγραφο. Η επιμονή αυτή λειτούργησε ως καταλύτης του ναυαγίου, καθώς άφησε στο τραπέζι ένα κείμενο που πολλές αντιπροσωπείες θεώρησαν κενό περιεχομένου.
Η ΕΕ δεν ήταν μόνη στην άρνησή της. Ο Παναμάς ανακοίνωσε ότι δεν μπορούσε να υποστηρίξει το σχέδιο, καθώς δεν ανταποκρινόταν στο πραγματικό μέγεθος της κλιματικής κρίσης. Στις διαφωνίες για τα καύσιμα προστέθηκε και η σύγκρουση για τη χρηματοδότηση της κλιματικής δράσης, που αποδείχθηκε εξίσου καθοριστικό εμπόδιο για την επίτευξη συμφωνίας.
Η αποχώρηση Κουρούμ και η οργή Γκουτέρες
Έπειτα από δύο και πλέον εβδομάδες διαπραγματεύσεων και μια διήμερη παράταση, ο Τούρκος πρόεδρος της Διάσκεψης Μουράτ Κουρούμ παραδέχθηκε στην καταληκτική ολομέλεια ότι δεν υπήρχε περιθώριο συμφωνίας. «Δεν υπάρχει τίποτα άλλο να κάνουμε, κάναμε ό,τι μπορούσαμε», δήλωσε, ξεκαθαρίζοντας πως δεν θα παρουσιαζόταν νέο κείμενο. Λίγο αργότερα αποχώρησε από το βήμα, ενώ βρίσκονταν ακόμη σε εξέλιξη οι τοποθετήσεις εκπροσώπων των χωρών.
Ο Αυστραλός πρόεδρος των διαπραγματεύσεων, Κρις Μπόουεν, χαρακτήρισε την έκβαση «πολύ απογοητευτική», επισημαίνοντας ότι οι διαφωνίες για τα καύσιμα και τη χρηματοδότηση μπλόκαραν κάθε συμβιβασμό. Από την πλευρά του, ο υπουργός Περιβάλλοντος του Βελγίου, Ζαν-Λικ Κρουκ, θεώρησε ότι η μη επίτευξη συμφωνίας ήταν δύσκολη, αλλά σωστή επιλογή, προτιμώντας την απουσία κειμένου από ένα αδύναμο αποτέλεσμα.
Την πιο βαριά κριτική άσκησε ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, που δήλωσε «βαθιά απογοητευμένος». Σε δελτίο Τύπου ανέφερε ότι συμμερίζεται την απογοήτευση όσων ήλπιζαν ότι οι κυβερνήσεις θα στέκονταν στο ύψος της κλιματικής κρίσης, υπογραμμίζοντας ότι τα ορυκτά καύσιμα παραμένουν η κύρια αιτία του φαινομένου. Η τελευταία φορά που οι συνομιλίες του ΟΗΕ είχαν καταλήξει σε παρόμοιο αδιέξοδο ήταν το 2009, στην Κοπεγχάγη.