simera24.gr

ΚΛΙΜΑ

Πώς το λόμπι πετρελαίου έριξε τις συνομιλίες της COP31

Πίσω από το ναυάγιο της συνόδου στην Αττάλεια, οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες πέτυχαν να μείνουν τα ορυκτά καύσιμα εκτός του τελικού κειμένου.

Newsroom simera24.gr · 22 Νοεμβρίου 2026 · Διεθνή

Πώς το λόμπι πετρελαίου έριξε τις συνομιλίες της COP31

Το ναυάγιο της COP31 στην Αττάλεια δεν ήρθε από το πουθενά. Πίσω από τη διπλωματική αποτυχία, οι παρατηρητές που βρέθηκαν στη σύνοδο περιγράφουν έναν καθαρό νικητή: το λόμπι των ορυκτών καυσίμων, που κατάφερε να κρατήσει κάθε αναφορά σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άνθρακα εκτός του τελικού σχεδίου συμφωνίας. Η Σαουδική Αραβία και άλλες μεγάλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες άσκησαν την πίεση που έγειρε την πλάστιγγα, με αποτέλεσμα την πρώτη κατάρρευση διαπραγματεύσεων του ΟΗΕ για το κλίμα εδώ και δεκαέξι χρόνια.

Η πίεση της Σαουδικής Αραβίας που άδειασε το τελικό κείμενο

Το σχέδιο συμφωνίας που παρουσίασαν η Τουρκία και η Αυστραλία, οι δύο προεδρεύουσες χώρες, δεν περιλάμβανε ούτε μία λέξη για τα ορυκτά καύσιμα. Σύμφωνα με παρατηρητές που συμμετείχαν στις εργασίες, η Σαουδική Αραβία και άλλες μεγάλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες εργάστηκαν ώστε να αποκλειστεί οποιαδήποτε σχετική διατύπωση από το κείμενο. Το αποτέλεσμα ήταν ένα προσχέδιο που, για τους επιστήμονες, αγνοούσε τη βασική αιτία της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες δεν έκρυψε την ενόχλησή του. Δήλωσε «βαθιά απογοητευμένος» για την αδυναμία της συνόδου να υιοθετήσει τελικό κείμενο και υπογράμμισε πως «τα ορυκτά καύσιμα αποτελούν την κινητήρια δύναμη της κλιματικής κρίσης». «Συμμερίζομαι τη βαθιά απογοήτευση όλων εκείνων που ήλπιζαν ότι οι κυβερνήσεις θα στέκονταν στο ύψος των απαιτήσεων της κλιματικής κρίσης», σημείωσε σε γραπτή του ανακοίνωση. Η τοποθέτησή του αποτύπωσε την απόσταση ανάμεσα στην επιστημονική πραγματικότητα και στο κείμενο που τελικά έφτασε στην ολομέλεια.

Η διπλή ρήξη για τα καύσιμα και τη χρηματοδότηση

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αρνήθηκε να στηρίξει το σχέδιο, θεωρώντας το υπερβολικά αδύναμο. Ο υπουργός Περιβάλλοντος της Ιρλανδίας, Ντάρα Ο'Μπράιεν, ήταν κατηγορηματικός: «Είναι αδιανόητο να έχουμε μια συμφωνία για το κλίμα που δεν κάνει καμία αναφορά στα ορυκτά καύσιμα, καμία αναφορά στη μετάβαση πέρα από τα ορυκτά καύσιμα». Στην ίδια γραμμή, ο Παναμάς ανακοίνωσε ότι δεν μπορούσε να υποστηρίξει το κείμενο, καθώς δεν ανταποκρινόταν στο μέγεθος της κλιματικής κρίσης. Απέναντι σε αυτό το μέτωπο, κάθε προσπάθεια γεφύρωσης κατέρρευσε.

Το δεύτερο σημείο τριβής ήταν η χρηματοδότηση της κλιματικής δράσης. Ο Αυστραλός πρόεδρος των διαπραγματεύσεων, Κρις Μπόουεν, χαρακτήρισε την έκβαση «πολύ απογοητευτική», επισημαίνοντας ότι οι διαφωνίες για τα καύσιμα και για τα χρήματα ήταν τα δύο βασικά εμπόδια που οδήγησαν στο αδιέξοδο. Ο υπουργός Περιβάλλοντος του Βελγίου, Ζαν-Λικ Κρουκ, έδωσε μια διαφορετική ανάγνωση, λέγοντας ότι η αποτυχία επίτευξης συμφωνίας ήταν μια δύσκολη, αλλά σωστή έκβαση - καλύτερη από ένα κείμενο χωρίς ουσία.

Μετά από περισσότερες από δύο εβδομάδες συνομιλιών και μια διήμερη παράταση που ανέδειξε την COP31 στη μακροβιότερη διάσκεψη για το κλίμα στα χρονικά, ο Τούρκος πρόεδρος της συνόδου Μουράτ Κουρούμ έριξε την αυλαία. «Δεν υπάρχει τίποτα άλλο να κάνουμε, κάναμε ό,τι μπορούσαμε», δήλωσε, ξεκαθαρίζοντας πως δεν θα υπάρξει νέο κείμενο. Λίγο αργότερα αποχώρησε από το βήμα, ενώ εκπρόσωποι χωρών εξακολουθούσαν να παίρνουν τον λόγο.