Μια κοινή καθημερινή συνήθεια στην κουζίνα τίθεται υπό αμφισβήτηση από έναν γνωστό Βρετανό γιατρό. Ο Dr Amir Khan, τακτικός καλεσμένος σε εκπομπές του τηλεοπτικού δικτύου ITV, αποκάλυψε ότι έχει σταματήσει να ζεσταίνει φαγητό σε πλαστικά δοχεία στον φούρνο μικροκυμάτων, επικαλούμενος κινδύνους από τα μικροπλαστικά. Η δήλωσή του αυτή ήρθε να αναδείξει έναν κίνδυνο που εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως αγνοούν κατά τη διάρκεια της καθημερινής τους ρουτίνας.
Τι είπε ο γιατρός και γιατί ανησυχεί
Ο Dr Amir Khan μίλησε για το θέμα στο podcast «No Appointments Necessary», παρέα με την παρουσιάστρια Cherry Healey. Εξήγησε ότι έχει γίνει ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι στη χρήση πλαστικών δοχείων τροφίμων και μπουκαλιών νερού, μετά την ανάγνωση μελετών που καταδεικνύουν κίνδυνο μόλυνσης από μικροπλαστικά. Σύμφωνα με τον ίδιο, η αποθήκευση φαγητού σε πλαστικά δοχεία μπορεί ήδη να οδηγήσει στη μεταφορά μικροσκοπικών σωματιδίων πλαστικού στο φαγητό. Η θέρμανση, ωστόσο, επιδεινώνει σημαντικά την κατάσταση αυτή.
Ο γιατρός εξήγησε ότι οι υψηλές θερμοκρασίες στον φούρνο μικροκυμάτων κάνουν το πλαστικό λιγότερο σταθερό, ευνοώντας έτσι την απελευθέρωση μικροπλαστικών μέσα στο φαγητό. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι δεν πρόκειται για αποδεδειγμένο κίνδυνο σε κάθε περίπτωση χρήσης, προτιμά όμως να μην εκθέτει τον εαυτό του σε αυτόν. Η σύστασή του είναι σαφής: να μεταφέρετε το φαγητό από πλαστικές συσκευασίες σε γυάλινα ή κεραμικά σκεύη πριν το ζεστάνετε, όποτε αυτό είναι εφικτό.
Τι είναι τα μικροπλαστικά και ποιοι είναι οι κίνδυνοι
Τα μικροπλαστικά είναι μικροσκοπικά σωματίδια πλαστικού με μήκος μικρότερο από πέντε χιλιοστά. Προέρχονται είτε από τη σταδιακή διάσπαση μεγαλύτερων πλαστικών αντικειμένων είτε κατασκευάζονται ειδικά για βιομηχανική ή καταναλωτική χρήση, όπως συμβαίνει με ορισμένα καλλυντικά και προϊόντα προσωπικής φροντίδας. Η παρουσία τους στο περιβάλλον και στην τροφική αλυσίδα αποτελεί παγκόσμιο πρόβλημα που δυσκολεύει ολοένα περισσότερο η αντιμετώπισή του. Μόλις εισέλθουν στο περιβάλλον, η αφαίρεσή τους θεωρείται πρακτικά αδύνατη.
Οι επιπτώσεις στον ανθρώπινο οργανισμό είναι σοβαρές. Τα μικροπλαστικά έχουν βρεθεί να διεισδύουν σε ζωτικά όργανα, συμπεριλαμβανομένου του αίματος, του ήπατος και του πλακούντα. Προκαλούν οξειδωτική βλάβη στα κύτταρα, χρόνια φλεγμονή και σε ορισμένες περιπτώσεις κυτταρικό θάνατο. Η είσοδός τους στον οργανισμό γίνεται μέσω της τροφής, του πόσιμου νερού αλλά και της εισπνοής. Ερευνητές τα συνδέουν με καρδιακές παθήσεις, καρκίνο, αναπαραγωγικά προβλήματα και διαταραχές του μεταβολισμού.
Πώς να μειώσετε την έκθεση στα μικροπλαστικά
Το πρώτο και πιο άμεσο βήμα που συστήνει ο Dr Amir Khan είναι η αντικατάσταση των πλαστικών σκευών με γυάλινα, κεραμικά ή ανοξείδωτα, ειδικά κατά τη θέρμανση τροφίμων. Η αλλαγή αυτή είναι απλή, οικονομικά προσιτή και μπορεί να μειώσει σημαντικά την καθημερινή έκθεση. Παράλληλα, οι ειδικοί συστήνουν τον περιορισμό της κατανάλωσης εμφιαλωμένου νερού, καθώς τα πλαστικά μπουκάλια αποτελούν σημαντική πηγή μικροπλαστικών. Οι κατηγορίες τροφίμων που συχνά εμφανίζουν αυξημένες συγκεντρώσεις μικροπλαστικών περιλαμβάνουν τα επεξεργασμένα τρόφιμα και τα θαλασσινά.
Η τακτική καθαριότητα του σπιτιού αναφέρεται επίσης ως μέτρο μείωσης της έκθεσης, καθώς τα μικροπλαστικά συσσωρεύονται και στη σκόνη των εσωτερικών χώρων. Ο Dr Khan δεν καλεί σε πανικό, αλλά σε συνειδητή αλλαγή μικρών καθημερινών συνηθειών. Η επιστημονική κοινότητα συνεχίζει να ερευνά την πλήρη έκταση των επιπτώσεων των μικροπλαστικών στην ανθρώπινη υγεία, με τα ευρήματα να συσσωρεύονται και να γίνονται ολοένα πιο ανησυχητικά. Μέχρι να υπάρξουν οριστικά συμπεράσματα, η πρόληψη παραμένει η πιο ασφαλής επιλογή.
