Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε κατηγορηματικά πως θεωρεί «εξαιρετικά απίθανο» να παρατείνει την κατάπαυση πυρός με το Ιράν, η οποία λήγει το βράδυ της Τετάρτης 22 Απριλίου ώρα Ουάσιγκτον, εφόσον δεν επιτευχθεί συμφωνία. Μιλώντας τηλεφωνικά στο Bloomberg, ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο άμεσης επανέναρξης των εχθροπραξιών, στέλνοντας σαφές μήνυμα στην Τεχεράνη ότι ο χρόνος πιέζει. Παράλληλα, τόνισε ότι δεν σκοπεύει να σπεύσει σε μια κακή συμφωνία υπό πίεση, διατηρώντας ωστόσο αναλλοίωτη την ανησυχία για την πορεία των διαπραγματεύσεων.
Τι είπε ο Τραμπ για την εκεχειρία
Η κατάπαυση πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τέθηκε σε ισχύ το βράδυ της 7ης Απριλίου και είχε αρχικά οριστεί να διαρκέσει δύο εβδομάδες. Ο Τραμπ, ερωτηθείς από το Bloomberg, ήταν σαφής: «Είναι πολύ απίθανο να την παρατείνω». Όταν δε ρωτήθηκε αν θα ανέμενε άμεση επανέναρξη των μαχών σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων, απάντησε χαρακτηριστικά: «Αν δεν υπάρξει συμφωνία, σίγουρα θα το περίμενα». Νωρίτερα, μιλώντας στο PBS News, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει ότι «πολλές βόμβες» θα αρχίσουν να πέφτουν στο Ιράν αν δεν επιτευχθεί συμφωνία μέχρι τη λήξη της εκεχειρίας. Ο ίδιος επισήμανε επίσης ότι ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ από αμερικανικές δυνάμεις θα παραμείνει σε ισχύ έως ότου κλειστεί οριστική συμφωνία.
Ωστόσο, η στάση του Τραμπ δεν χαρακτηρίζεται από σταθερότητα στο συγκεκριμένο ζήτημα. Την περασμένη εβδομάδα, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, ρωτήθηκε πέντε φορές αν προτίθεται να παρατείνει την εκεχειρία και έδωσε τρεις διαφορετικές απαντήσεις. Αυτή η ασυνέπεια στις τοποθετήσεις του έχει δημιουργήσει αβεβαιότητα τόσο στους συμμάχους όσο και στους παρατηρητές που παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις. Παράλληλα, το αν και πότε θα ταξιδέψουν οι εκπρόσωποι των δύο πλευρών στο Ισλαμαμπάντ παραμένει αβέβαιο, γεγονός που ενισχύει την ανησυχία για την έκβαση των διαπραγματεύσεων.
Αντιδράσεις και πλαίσιο των διαπραγματεύσεων
Ο Τραμπ δεν περιορίστηκε μόνο στις δηλώσεις του για την τρέχουσα εκεχειρία, αλλά προχώρησε και σε σφοδρή κριτική στη συμφωνία JCPOA του 2015, την οποία χαρακτήρισε μία από τις χειρότερες συμφωνίες που έχουν συναφθεί σε σχέση με την ασφάλεια των ΗΠΑ. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, υποστήριξε ότι η συμφωνία που διαπραγματεύεται η κυβέρνησή του με το Ιράν θα είναι «πολύ καλύτερη» από την JCPOA. Στόχευσε ιδιαίτερα τη συμφωνία που υπεγράφη επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα με τη συμμετοχή του Τζο Μπάιντεν, χαρακτηρίζοντάς την «σίγουρο δρόμο προς την απόκτηση πυρηνικού όπλου» από την Τεχεράνη.
Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέφερε επίσης την κριτική του για την οικονομική διάσταση της προηγούμενης συμφωνίας, ισχυριζόμενος ότι στο πλαίσιο του JCPOA παραδόθηκαν 1,7 δισεκατομμύρια δολάρια σε μετρητά, τα οποία μεταφέρθηκαν με αεροσκάφος τύπου Boeing 757 στο Ιράν. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα χρήματα αυτά διατέθηκαν στην ιρανική ηγεσία χωρίς κανέναν περιορισμό ως προς τη χρήση τους, ενώ εκτίμησε ότι η προηγούμενη συμφωνία προέβλεπε συνολικά την καταβολή εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων προς το Ιράν. Ο Τραμπ τόνισε ότι κάτι ανάλογο «δεν θα συμβεί» στο πλαίσιο της νέας συμφωνίας που βρίσκεται υπό διαμόρφωση.
Τι ακολουθεί
Σύμφωνα με δηλώσεις του Τραμπ στο Bloomberg, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς αναμενόταν να αναχωρήσει τη Δευτέρα για το Πακιστάν, προκειμένου να συμμετάσχει σε συνομιλίες με εκπροσώπους του Ιράν, οι οποίες είχαν προγραμματιστεί για την Τρίτη. Ο Αμερικανός πρόεδρος, παρά τις επικρίσεις που δέχθηκε από ορισμένους Δημοκρατικούς και ειδικούς στα πυρηνικά για τον ρυθμό των διαπραγματεύσεων, υποστήριξε ότι «δεν βρίσκεται υπό καμία πίεση», προσθέτοντας ωστόσο ότι «όλα θα συμβούν σχετικά γρήγορα». Η δήλωσή του «Έχουμε όλο τον χρόνο του κόσμου» συνδυάζεται με τις απειλές για επανέναρξη των εχθροπραξιών, σχηματίζοντας μια διπλωματική στρατηγική πίεσης που αφήνει ελάχιστα περιθώρια για παρερμηνεία.
