Η ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα Παλαιστινιακά Εδάφη, Φραντσέσκα Αλμπανέζε, ζήτησε τον πλήρη αποκλεισμό του Ισραήλ από την Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης (ΚΣΣΕ), τονίζοντας ότι όλα τα κράτη έχουν διεθνή υποχρέωση να μην ενισχύουν χώρες που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο. Οι δηλώσεις έγιναν στο Γαλλικό Πρακτορείο στο περιθώριο της εαρινής συνεδρίασης της ΚΣΣΕ, που διεξάγεται αυτή την εβδομάδα στο Στρασβούργο. Η Ιταλίδα νομικός παρευρέθη ως προσκεκλημένη της κοινοβουλευτικής ομάδας της αριστεράς «The Left» στη συνέλευση.
Τι έγινε: Ο νόμος για τη θανατική ποινή και η απειλή αποκλεισμού
Το Ισραήλ συμμετέχει σήμερα ως κράτος-παρατηρητής στην ΚΣΣΕ, μαζί με τον Καναδά και το Μεξικό. Στη συνέλευση μετέχουν συνολικά 612 κοινοβουλευτικοί από τα 46 κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης. Ωστόσο, το καθεστώς αυτό τίθεται πλέον υπό αμφισβήτηση μετά από μια κρίσιμη νομοθετική εξέλιξη στο ισραηλινό κοινοβούλιο.
Στα τέλη Μαρτίου, η Κνέσετ — η ισραηλινή Βουλή — ψήφισε νόμο που θεσπίζει ποινή θανάτου για τρομοκράτες. Το κείμενο χαρακτηρίστηκε από επικριτές ως προσαρμοσμένο ώστε να εφαρμοστεί κατά κύριο λόγο σε βάρος Παλαιστινίων. Η απόφαση αυτή δημιουργεί νομικό πρόβλημα στη σχέση του Ισραήλ με τον ευρωπαϊκό θεσμό, καθώς η κατάργηση της θανατικής ποινής αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για τη συμμετοχή οποιουδήποτε κράτους στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Ο θεσμός αυτός έχει ως βασική αποστολή την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας σε ολόκληρη την ήπειρο.
Η Φραντσέσκα Αλμπανέζε είχε δημοσιοποιήσει στα τέλη Μαρτίου εκτενή έκθεση στην οποία καταγγέλλει ότι το Ισραήλ επιδίδεται σε «συστηματικά βασανιστήρια» σε βάρος Παλαιστινίων. Η έκθεση αυτή ήρθε να προστεθεί σε σειρά παρεμβάσεών της σχετικά με την κατάσταση στα Παλαιστινιακά Εδάφη, ενισχύοντας τις διεθνείς πιέσεις για λογοδοσία.
Αντιδράσεις: Η καταγγελία για «επιλεκτική μεταχείριση» και οι κυρώσεις κατά της ίδιας
Μιλώντας στο Στρασβούργο, η Αλμπανέζε χρησιμοποίησε έντονη γλώσσα για να περιγράψει τη στάση των ευρωπαϊκών θεσμών απέναντι στο Ισραήλ. «Είναι υποχρέωση που απορρέει από το διεθνές δίκαιο τα άλλα κράτη να μη βοηθούν ένα κράτος το οποίο διαπράττει παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου», δήλωσε με σαφήνεια η Ιταλίδα νομικός. Πρόσθεσε ότι στους ευρωπαϊκούς θεσμούς επικρατεί «επιλεκτική μεταχείριση» και άνιση «προσέγγιση της ανθρώπινης ζωής», την οποία το Ισραήλ εκμεταλλεύεται προς όφελός του.
Παράλληλα, η Αλμπανέζε αναφέρθηκε στις βαριές συνέπειες που έχει υποστεί η ίδια εξαιτίας της δράσης της. Από τον Ιούλιο του 2025, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιβάλει κυρώσεις σε βάρος της, τις οποίες εκείνη χαρακτηρίζει ως απόπειρα «αστικού θανάτου» — δηλαδή πλήρους οικονομικής και κοινωνικής εξόντωσης. «Ούτε τραπεζικός λογαριασμός, ούτε πληρωμές, ούτε αποδείξεις πληρωμών», απαρίθμησε με έμφαση, προσθέτοντας ότι έχει χάσει ακόμη και την ασφάλιση υγείας της.
Η νομικός δεν δίστασε να χρησιμοποιήσει ακόμα και εικόνες από τον κόσμο του οργανωμένου εγκλήματος για να αποδώσει τη μεταχείριση που λαμβάνει από τις αμερικανικές αρχές. «Εσείς μπορεί να βλέπετε τη Φραντσέσκα Αλμπανέζε, ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ», είπε με πικρή ειρωνεία, «αλλά στην Ουάσιγκτον με αντιμετωπίζουν σαν τον Πάμπλο Εσκομπάρ» — αναφερόμενη στον διαβόητο Κολομβιανό βαρόνο των ναρκωτικών. Χαρακτήρισε «απόλυτα απαραίτητη» την άρση των κυρώσεων σε βάρος της ίδιας, εισαγγελέων του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και τριών παλαιστινιακών ΜΚΟ.
Τι ακολουθεί: Η κρίσιμη ψηφοφορία στη ΚΣΣΕ
Η εαρινή συνεδρίαση της ΚΣΣΕ στο Στρασβούργο αναμένεται να φέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της συμμετοχής του Ισραήλ στον θεσμό. Το κλειδί βρίσκεται στη νομοθεσία για τη θανατική ποινή που ψηφίστηκε από την Κνέσετ στα τέλη Μαρτίου: εφόσον το Ισραήλ διατηρήσει αυτή τη νομοθεσία, η συμμετοχή του ως παρατηρητής στη Συνέλευση θα τεθεί επίσημα υπό αμφισβήτηση, σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές του Συμβουλίου της Ευρώπης. Η έκβαση αυτής της διαδικασίας θα έχει σημαντικές διπλωματικές επιπτώσεις στις σχέσεις Ισραήλ — Ευρώπης σε μια περίοδο ήδη έντονης αντιπαράθεσης.
