Ο αγωγός πετρελαίου Druzhba — που σημαίνει «Φιλία» στα ρωσικά και αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους αγωγούς πετρελαίου στον κόσμο — είναι έτοιμος να επαναλειτουργήσει, σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι την Τρίτη 21 Απριλίου 2026. Η Ουκρανία ολοκλήρωσε τις εργασίες αποκατάστασης στο τμήμα του αγωγού που είχε υποστεί σοβαρές ζημιές από ρωσική αεροπορική επιδρομή τον Ιανουάριο. Η είδηση έρχεται σε μία κρίσιμη συγκυρία για την ενεργειακή ασφάλεια της Κεντρικής Ευρώπης, καθώς χώρες όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από αυτήν την ενεργειακή αρτηρία.
Τι έγινε: Επισκευές, βέτο και διπλωματική κατάρρευση παγίων θέσεων
Ο αγωγός Druzhba υπέστη σοβαρές ζημιές εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία, με τη ρωσική αεροπορική επιδρομή τον Ιανουάριο να πλήττει καίριο τμήμα του. Από τότε, τόσο η Ουγγαρία όσο και η Σλοβακία κατηγορούσαν το Κίεβο ότι σκόπιμα καθυστερούσε τις εργασίες επισκευής, χρησιμοποιώντας τον αγωγό ως μοχλό πίεσης για να εξασφαλίσει την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι ηγέτες των δύο χωρών, Βίκτορ Όρμπαν και Ρόμπερτ Φίτσο, που διατηρούν στενούς δεσμούς με τη Μόσχα, επέμεναν στη θέση αυτή και χαρακτήριζαν ανοιχτά τη στάση της Ουκρανίας ως «εκβιασμό».
Η κατάσταση κλιμακώθηκε στα μέσα Φεβρουαρίου, όταν η κυβέρνηση της Σλοβακίας κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τις πετρελαϊκές προμήθειες. Ο Σλοβάκος πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο δεν περιορίστηκε σε δηλώσεις — απείλησε με αντίποινα, ενώ η Μπρατισλάβα έκοψε την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος στην Ουκρανία, παραβιάζοντας ουσιαστικά την ισχύουσα ενεργειακή συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών. Ο ίδιος ο Φίτσο δήλωσε χαρακτηριστικά: «Αν ο πρόεδρος Ζελένσκι πιστεύει ότι αυτές οι παραδόσεις δεν έχουν νόημα, μπορούμε να αποφασίσουμε να αποσυρθούμε από αυτήν τη συμφωνία προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας».
Παράλληλα, τον Φεβρουάριο, ο Βίκτορ Όρμπαν άσκησε βέτο στο δάνειο των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Ουκρανία, παγώνοντας μια βοήθεια ζωτικής σημασίας για το Κίεβο. Το βέτο αυτό έμεινε σε ισχύ για μήνες, μέχρι σήμερα, 21 Απριλίου, όταν ο Ούγγρος πρωθυπουργός αποφάσισε τελικά να το άρει — και αυτό λίγες μέρες μετά τη συντριπτική εκλογική του ήττα από τον αντίπαλό του Πέτερ Μαγιάρ.
Αντιδράσεις: Ζελένσκι, Κόστα και το διπλωματικό παρασκήνιο
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έσπευσε να ανακοινώσει την ολοκλήρωση των εργασιών μέσω Telegram, με σαφή αναφορά στη διπλωματική διάσταση της υπόθεσης. Στην ανάρτησή του, ο Ουκρανός πρόεδρος επισήμανε ότι «η Ουκρανία παρέδωσε αυτό που της ζητήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση» και εξέφρασε την ελπίδα ότι η Βουδαπέστη θα αποδεσμεύσει άμεσα τα 90 δισεκατομμύρια ευρώ της ευρωπαϊκής βοήθειας. Η δήλωση αυτή λειτούργησε ταυτόχρονα ως απόδειξη καλής πίστης και ως πολιτικό μήνυμα προς τους ευρωπαίους εταίρους της Ουκρανίας.
Θετική ήταν η αντίδραση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, ο οποίος ευχαρίστησε δημόσια τον Ζελένσκι μέσω ανάρτησής του. «Ευχαριστώ τον πρόεδρο Ζελένσκι που τήρησε τη συμφωνία: επισκεύασε τον αγωγό Druzhba και αποκατέστησε τη λειτουργία του», έγραψε ο Κόστα. Η τοποθέτηση αυτή από τις Βρυξέλλες στέλνει σαφές μήνυμα: η Ουκρανία τήρησε τις υποχρεώσεις της και η ευθύνη για την αποδέσμευση των κεφαλαίων περνά πλέον αποκλειστικά στη Βουδαπέστη. Ο Κόστα ανέφερε επίσης ότι συζήτησε με τον Ζελένσκι και ζητήματα που αφορούν συμφωνίες ασφαλείας με χώρες της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου.
Το πλαίσιο της υπόθεσης αποκτά ακόμη μεγαλύτερο βάρος αν ληφθεί υπόψη ότι ο Σλοβάκος πρωθυπουργός Φίτσο είχε ισχυριστεί — επικαλούμενος εκθέσεις των σλοβακικών μυστικών υπηρεσιών — ότι οι εργασίες επισκευής είχαν ήδη ολοκληρωθεί από νωρίτερα και ότι το Κίεβο απλώς καθυστερούσε εσκεμμένα. Η σημερινή ανακοίνωση του Ζελένσκι δεν επιβεβαιώνει ούτε διαψεύδει αυτόν τον ισχυρισμό, αλλά κλείνει ουσιαστικά τον κύκλο της διαμάχης γύρω από τον αγωγό.
Τι ακολουθεί: Το ζήτημα των 90 δισεκατομμυρίων
Με την άρση του βέτο από τον Βίκτορ Όρμπαν και την ανακοίνωση της ολοκλήρωσης των εργασιών στον αγωγό Druzhba, ο δρόμος ανοίγει για την αποδέσμευση των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ σε ευρωπαϊκή βοήθεια προς το Κίεβο. Ο Ζελένσκι δήλωσε ρητά ότι συζήτησε το θέμα με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και ότι η Ουκρανία έχει εκπληρώσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η επόμενη κίνηση ανήκει πλέον στη Βουδαπέστη και στα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα οποία καλούνται να επισπεύσουν τις διαδικασίες αποδέσμευσης του πακέτου βοήθειας που είχε ανασταλεί για μήνες.
