Σαφές μήνυμα ανοιχτής υποδοχής ετερόθρησκων στην Ορθόδοξη Εκκλησία έστειλε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος από το Φανάρι την Κυριακή του Θωμά, 19 Απριλίου 2026, τονίζοντας ότι το Πατριαρχείο δεν επιδιώκει προσηλυτισμό αλλά δεν μπορεί να διώξει όσους έρχονται εκούσια. Οι ακολουθίες τελέστηκαν στον Πάνσεπτο Πατριαρχικό Ναό παρουσία πιστών από την Ελλάδα και το εξωτερικό, σε κλίμα κατάνυξης. Ο Πατριάρχης υπογράμμισε τον οικουμενικό χαρακτήρα της Εκκλησίας και τη διάθεσή της να υποδεχτεί ανθρώπους από κάθε γωνιά του κόσμου, ανεξαρτήτως καταγωγής.
Διαβάστε επίσης: Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος για την Ορθοδοξία και τους νέους
Τι έγινε στο Φανάρι
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος παρέστη συμπροσευχόμενος κατά τη Θεία Λειτουργία της Κυριακής του Θωμά, γνωστής και ως Αντίπασχα, η οποία τελέστηκε χοροστατούντος του Μητροπολίτου Προικοννήσου κ. Ιωσήφ. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες ακολουθίες του λειτουργικού έτους της Ορθόδοξης Εκκλησίας, που εορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά το Πάσχα. Η ατμόσφαιρα στον ιστορικό Πατριαρχικό Ναό του Φαναρίου περιγράφηκε ως κατανυκτική, με παρουσία πιστών τόσο από την Ελλάδα όσο και από χώρες του εξωτερικού.
Την προηγούμενη ημέρα, Σάββατο 18 Απριλίου, ο Πατριάρχης χοροστάτησε στον Μέγα Εσπερινό, κατά τον οποίο υποδέχτηκε πλήθος προσκυνητών. Μεταξύ αυτών ξεχώρισε μία ομάδα άνω των 100 φοιτητών που είχαν έλθει από Θεσσαλονίκη και Πάτρα. Απευθυνόμενος προς τους νέους παρόντες, ο Πατριάρχης επέλεξε να δώσει έμφαση στον οικουμενικό χαρακτήρα της Εκκλησίας και στη διάθεσή της να αγκαλιάσει ανθρώπους κάθε προέλευσης, τονίζοντας ότι η αγάπη της Εκκλησίας δεν ορίζεται από γεωγραφικά ή διοικητικά σύνορα.
Μέσα από τον λόγο του, ο Βαρθολομαίος απαρίθμησε χαρακτηριστικά εθνότητες από όλο τον κόσμο που η Εκκλησία υποδέχεται: Έλληνες, Φλαμανδούς, Καρπαθορώσσους, Ουκρανούς, Γάλλους, Κορεάτες. Το μήνυμα ήταν σαφές: η δύναμη της Εκκλησίας δεν έγκειται στην έκταση της δικαιοδοσίας της, αλλά στο μέγεθος της αγάπης της, η οποία «περιχωρεί τους πάντας», όπως ανέφερε ο ίδιος χαρακτηριστικά.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Κεντρικό σημείο της ομιλίας του Πατριάρχη κατά τον Εσπερινό αποτέλεσε η θέση του Οικουμενικού Πατριαρχείου απέναντι στο ζήτημα των ετερόθρησκων που επιθυμούν να ενταχθούν στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Ο Βαρθολομαίος διευκρίνισε κατηγορηματικά ότι το Πατριαρχείο δεν ασκεί καμία μορφή πίεσης ή εξαναγκασμού, δεν επιδιώκει δηλαδή αυτεπάγγελτη μεταστροφή ανθρώπων άλλων θρησκειών. Ωστόσο, τόνισε ότι αυτό που έρχεται εκούσια δεν μπορεί — και δεν πρέπει — να αποκλειστεί. Με τα λόγια του: «Όποιον έρχεται αυτοπροαιρέτως, οικειοθελώς, εκουσίως δεν μπορούμε να τον εκβάλλουμε έξω».
Παράλληλα, ο Βαρθολομαίος επεσήμανε ότι το Πατριαρχείο παρατηρεί τον τελευταίο καιρό αυξημένο αριθμό νέων ανθρώπων — και μορφωμένων — που στρέφονται προς την Ορθοδοξία. Σύμφωνα με τον Πατριάρχη, αυτοί οι άνθρωποι αισθάνονται ένα εσωτερικό κενό και βρίσκουν την πλήρωσή του στη χριστιανική πίστη και ειδικότερα στην Ορθοδοξία. Αξιοσημείωτη ήταν και η αναφορά του στους Καθολικούς της Κωνσταντινούπολης, οι οποίοι επίσης δέχονται, κατηχούν και βαπτίζουν μη χριστιανούς, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι αριθμητική σύγκριση δεν είναι στις προθέσεις του.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος επεσήμανε ότι το Πατριαρχείο δεν βιάζεται να οδηγήσει σε βάπτισμα όσους πλησιάζουν την Εκκλησία. Η προσέγγιση αυτή αντικατοπτρίζει τη φιλοσοφία υπομονής και σεβασμού της ελεύθερης βούλησης που χαρακτηρίζει, κατά τον Πατριάρχη, τη στάση του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Κλείνοντας, ευχήθηκε η Βασιλεία του Θεού να επεκτείνεται «διαρκώς σε όλη την οικουμένη», εκφράζοντας έτσι το ευρύτερο όραμα ενός Πατριαρχείου που βλέπει τον εαυτό του ως οικουμενική, και όχι εθνική, θρησκευτική αρχή.
