Η συντονιστική επιτροπή της Ολομέλειας των προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος εξέδωσε ανακοίνωση κατά τη σημερινή συνεδρίασή της, με την οποία καταδικάζει κάθε προσπάθεια παρέμβασης ή υποβάθμισης του έργου της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Η τοποθέτηση αυτή έρχεται ως ξεκάθαρο μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση, υπενθυμίζοντας τον υπερνομοθετικό χαρακτήρα του θεσμού και την πλήρη ανεξαρτησία των εντεταλμένων εισαγγελέων από τις εθνικές αρχές. Η Ολομέλεια τονίζει ότι η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης αποτελεί θεμέλιο του Κράτους Δικαίου και της διάκρισης των εξουσιών, υποχρέωση που αφορά το σύνολο της κοινωνίας.
Τι είπαν οι Δικηγορικοί Σύλλογοι για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
Στην ανακοίνωση που εξέδωσε, η Ολομέλεια των προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος επισημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αποτελεί ανεξάρτητο όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο διέπεται από διατάξεις υπερνομοθετικής ισχύος. Συγκεκριμένα, αναφέρεται στο άρθρο 86 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), στον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939 και στην Οδηγία 2017/1371, με βάση τις οποίες η Ελλάδα συμμετέχει στον θεσμό από την ίδρυσή του. Το κανονιστικό αυτό πλαίσιο δεν αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης της αρμοδιότητας και της αυτονομίας του οργάνου.
Παράλληλα, η ανακοίνωση διευκρινίζει ότι οι ευρωπαίοι εντεταλμένοι εισαγγελείς που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα είναι Έλληνες εισαγγελικοί λειτουργοί. Ωστόσο, τελούν σε καθεστώς λειτουργικής και προσωπικής ανεξαρτησίας και ενεργούν με πλήρη ανεξαρτησία έναντι των εθνικών αρχών. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπόκεινται σε εντολές ή κατευθύνσεις από ελληνικούς κυβερνητικούς ή δικαστικούς φορείς, αλλά λογοδοτούν αποκλειστικά στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής έννομης τάξης. Η Ολομέλεια επισημαίνει ρητά ότι οποιαδήποτε απόπειρα επηρεασμού — άμεση ή έμμεση — είναι απολύτως καταδικαστέα, ανεξαρτήτως της πηγής από την οποία προέρχεται.
Η συντονιστική επιτροπή επέλεξε να εκδώσει τη συγκεκριμένη ανακοίνωση μετά τη σημερινή συνεδρίασή της, γεγονός που καταδεικνύει την επείγουσα φύση της τοποθέτησης. Το κείμενο απευθύνεται σε κάθε εμπλεκόμενο, χωρίς να κατονομάζει συγκεκριμένους αποδέκτες, αλλά η αναφορά σε «μέλη της εκτελεστικής εξουσίας» δεν αφήνει αμφιβολία για το ποιους αφορά το μήνυμα. Η Ολομέλεια υπογράφει με τον αυστηρότερο τόνο που διαθέτει η νομική κοινότητα, εκφράζοντας τη συλλογική βούληση όλων των Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας.
Το πλαίσιο: δικαιοσύνη, ανεξαρτησία και Κράτος Δικαίου
Η Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων θέτει το ζήτημα σε ευρύτερο συνταγματικό και δημοκρατικό πλαίσιο. Τονίζει ότι συμπεριφορές που πλήττουν το κύρος της Δικαιοσύνης, υπονομεύουν την ανεξαρτησία της και κλονίζουν την εμπιστοσύνη των πολιτών προς αυτήν δεν μπορούν να γίνονται ανεκτές. Ιδιαίτερα βαρύνουσα θεωρείται η περίπτωση κατά την οποία τέτοιες συμπεριφορές προέρχονται από μέλη της εκτελεστικής εξουσίας, καθώς τότε θίγεται η ίδια η αρχή της διάκρισης των εξουσιών. Σε μια ευνομούμενη πολιτεία, η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης δεν διαπραγματεύεται.
Η ανακοίνωση επισημαίνει ότι η δικαιοσύνη αποτελεί πυλώνα της δημοκρατικής λειτουργίας και η ανεξαρτησία της θεμέλιο του Κράτους Δικαίου. Η Ολομέλεια καλεί το σύνολο των πολιτών — και ιδιαίτερα τους «συλλειτουργούς της δικαιοσύνης», δηλαδή τους δικηγόρους, δικαστές και εισαγγελείς — να μην αφήνουν απαρατήρητες τέτοιες ενέργειες. Η διάκριση των εξουσιών, υπογραμμίζεται, δεν είναι απλώς θεωρητική αρχή, αλλά πρακτική υποχρέωση που βαρύνει κάθε δημοκρατικά οργανωμένο κράτος. Το μήνυμα απευθύνεται με ισχύ τόσο στους θεσμούς όσο και στην κοινωνία.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ιδρύθηκε με σκοπό την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης από απάτες, διαφθορά και άλλες αξιόποινες πράξεις που θίγουν τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Δρα ανεξάρτητα από τις εθνικές κυβερνήσεις και τους εθνικούς εισαγγελείς, με εξουσίες άσκησης ποινικής δίωξης σε όλα τα κράτη-μέλη που συμμετέχουν στον θεσμό. Η Ελλάδα συμμετέχει από την ίδρυσή του, γεγονός που σημαίνει ότι οι εντεταλμένοι ευρωπαίοι εισαγγελείς στην ελληνική επικράτεια έχουν πλήρη και αδιαμφισβήτητη αρμοδιότητα διερεύνησης υποθέσεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού.
Τι ακολουθεί
Η ανακοίνωση της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος αποτελεί θεσμική παρέμβαση από τη νομική κοινότητα, η οποία καλεί για σεβασμό στην ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Το αν θα υπάρξουν περαιτέρω κινήσεις από την πλευρά των Δικηγορικών Συλλόγων εξαρτάται από τις εξελίξεις που θα ακολουθήσουν. Η τοποθέτηση, πάντως, ήδη αποστέλλει ένα σαφές μήνυμα: η νομική κοινότητα της χώρας παρακολουθεί στενά κάθε κίνηση που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και τη λειτουργία του Κράτους Δικαίου.
