Αμερικανοί και Κουβανοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν πρόσφατα στην Αβάνα σε διπλωματικές συνομιλίες που επιβεβαίωσε επίσημα το κουβανικό υπουργείο Εξωτερικών τη Δευτέρα. Η συνάντηση έγινε σε μια κρίσιμη στιγμή για το νησί, το οποίο αντιμετωπίζει βαθιά ενεργειακή κρίση λόγω του πετρελαϊκού αποκλεισμού που επέβαλε η κυβέρνηση Τραμπ. Η επιβεβαίωση ήρθε μέσα από συνέντευξη που παραχώρησε στέλεχος του κουβανικού ΥΠΕΞ στο κρατικό πρακτορείο Granma, όργανο του Κομμουνιστικού Κόμματος.
Τι έγινε στην Αβάνα στις 10 Απριλίου
Σύμφωνα με το αμερικανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Axios, αντιπροσωπεία υψηλόβαθμων Αμερικανών αξιωματούχων επισκέφθηκε την Κούβα στις 10 Απριλίου και διεξήγαγε πολλαπλές συνομιλίες με Κουβανούς εκπροσώπους. Στις συνομιλίες από την κουβανική πλευρά συμμετείχε ο Ραούλ Γκιγιέρμο Ροντρίγκεζ Κάστρο, εγγονός του 94χρονου πρώην προέδρου Ραούλ Κάστρο, ο οποίος εξακολουθεί να ασκεί σημαντική επιρροή στην κουβανική πολιτική σκηνή. Από αμερικανικής πλευράς, την αντιπροσωπεία αποτελούσαν αναπληρωτές αξιωματούχοι του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ, ενώ η Κούβα εκπροσωπήθηκε σε επίπεδο αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών.
Το περιεχόμενο των συνομιλιών, όπως το αποκάλυψε το Axios επικαλούμενο αξιωματούχο του αμερικανικού ΥΠΕΞ, περιελάμβανε σειρά απαιτήσεων από την πλευρά των ΗΠΑ. Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές ζήτησαν την απελευθέρωση εξεχόντων πολιτικών κρατουμένων, την αποζημίωση για περιουσιακά στοιχεία που κατασχέθηκαν μετά την επανάσταση του 1959, καθώς και τη διασφάλιση μεγαλύτερων πολιτικών ελευθεριών για τους πολίτες του νησιού. Παράλληλα, η αμερικανική αντιπροσωπεία πρότεινε την εγκατάσταση δορυφορικών υπηρεσιών Starlink στην Κούβα, γεγονός που υποδηλώνει και τεχνολογική διάσταση στις διαπραγματεύσεις. Το Axios ανέφερε επίσης ότι οι Κουβανοί αξιωματούχοι έχουν μικρό χρονικό περιθώριο για να υιοθετήσουν τις μεταρρυθμίσεις που ζητούν οι ΗΠΑ, πριν επιδεινωθούν περαιτέρω οι συνθήκες.
Αντιδράσεις και το πλαίσιο των συνομιλιών
Ο Αλεχάντρο Γκαρσία ντελ Τόρο, διευθυντής του τομέα αμερικανοκουβανικών σχέσεων στο κουβανικό ΥΠΕΞ, αρνήθηκε τους ισχυρισμούς του Axios σχετικά με την ύπαρξη τελεσιγράφων. «Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, καμία από τις δύο πλευρές δεν έθεσε προθεσμίες ούτε έκανε απειλητικές δηλώσεις, όπως έχει αναφέρει ο αμερικανικός τύπος. Όλη η ανταλλαγή απόψεων έγινε σε κλίμα σεβασμού και επαγγελματισμού», τόνισε χαρακτηριστικά. Ο ίδιος χαρακτήρισε τις συνομιλίες «ευαίσθητες», υπογραμμίζοντας το λεπτό διπλωματικό έδαφος στο οποίο κινούνται οι δύο χώρες.
Ωστόσο, ο Γκαρσία ντελ Τόρο ξεκαθάρισε ποια ήταν η κεντρική θέση της Κούβας στις συνομιλίες: «Η εξάλειψη του ενεργειακού εμπάργκο κατά της χώρας ήταν ύψιστη προτεραιότητα για την αντιπροσωπεία μας». Το νησί βρίσκεται αντιμέτωπο με βαθιά ενεργειακή κρίση, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ εφαρμόζει πολιτική μέγιστης οικονομικής πίεσης. Η πολιτική αυτή εντάθηκε μετά την ανατροπή του σοσιαλιστή προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, στις 3 Ιανουαρίου, ο οποίος αποτελούσε τον κύριο σύμμαχο της Κούβας στη Λατινική Αμερική. Η απώλεια αυτού του στρατηγικού εταίρου έχει επιδεινώσει σημαντικά την ήδη δύσκολη οικονομική κατάσταση του νησιού.
Τι ακολουθεί στις σχέσεις ΗΠΑ-Κούβας
Οι διαπραγματεύσεις στην Αβάνα σηματοδοτούν μια σπάνια στιγμή άμεσης επικοινωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Αβάνας κάτω από την κυβέρνηση Τραμπ, η οποία έχει ακολουθήσει εν γένει σκληρή γραμμή απέναντι στο νησί. Το Axios ανέφερε ότι οι Κουβανοί αξιωματούχοι αντιμετωπίζουν πίεση χρόνου για να ανταποκριθούν στις αμερικανικές απαιτήσεις, αν και το κουβανικό ΥΠΕΞ αρνείται αυτή την εκδοχή. Η κουβανική κυβέρνηση εστιάζει στην άρση του πετρελαϊκού αποκλεισμού ως προϋπόθεση οποιασδήποτε ουσιαστικής προόδου, ενώ οι ΗΠΑ φαίνεται να συνδέουν αυτή την προοπτική με δεσμεύσεις για πολιτικές μεταρρυθμίσεις και σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
