Το Ιράν διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ, χωρίς όμως να έχει λάβει τελική απόφαση για τη συμμετοχή του σε επόμενο γύρο συνομιλιών στο Πακιστάν. Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί εξέφρασε χθες Δευτέρα έντονες επικρίσεις εναντίον της Ουάσιγκτον, επικαλούμενος παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός και επιθέσεις σε ιρανικά πλοία. Η διπλωματική ένταση αυξάνεται καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε σχέδια για νέα αποστολή αντιπροσωπείας στο Ισλαμαμπάντ.
Τι έγινε: Οι κατηγορίες Αραγτσί και η στάση της Τεχεράνης
Ο Αμπάς Αραγτσί, υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, μίλησε τηλεφωνικά με τον Πακιστανό ομόλογό του Μουχάμαντ Ισάκ Νταρ, αναφέροντας σοβαρές ανησυχίες για τη στάση των Αμερικανών. Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, ο Ιρανός υπουργός ανέφερε ρητά ότι «οι προκλήσεις, η απειλητική ρητορική και οι συνεχιζόμενες παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός από τις ΗΠΑ, ιδιαίτερα οι επιθέσεις εναντίον ιρανικών εμπορικών πλοίων, εγείρουν μεγάλο εμπόδιο στη συνέχιση της διπλωματικής διαδικασίας». Ο Αραγτσί δεν απέκλεισε κατηγορηματικά τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων, ωστόσο επέμεινε ότι η Τεχεράνη θα εκτιμήσει προσεκτικά τις συνθήκες πριν από οποιαδήποτε απόφαση.
Παράλληλα, ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης δημοσιογράφων στην Τεχεράνη, δήλωσε σαφώς ότι η Ισλαμική Δημοκρατία δεν έχει καταλήξει ακόμη σε απόφαση για νέες συνομιλίες με την Ουάσιγκτον. Συγκεκριμένα, υπογράμμισε ότι δεν έχει προγραμματιστεί επόμενος γύρος διαπραγματεύσεων, αφήνοντας ανοιχτό όλο το διπλωματικό τοπίο. Η στάση αυτή αντικατοπτρίζει την αβεβαιότητα που επικρατεί στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας σχετικά με την αξία και τις προοπτικές συνέχισης του διαλόγου υπό τις παρούσες συνθήκες.
Ο πρώτος γύρος των διαπραγματεύσεων που έλαβε χώρα στην πακιστανική πρωτεύουσα Ισλαμαμπάντ δεν κατέληξε σε κανένα απτό αποτέλεσμα. Αυτή η αποτυχία επισκιάζει τις προοπτικές μιας νέας συνάντησης και ενισχύει τη σκεπτικιστική στάση που επιδεικνύει η Τεχεράνη απέναντι στη διπλωματική διαδικασία.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Ο Τραμπ και η κατάπαυση του πυρός
Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την Κυριακή ότι σκοπεύει να αποστείλει αντιπροσωπεία στο Ισλαμαμπάντ για νέες συνομιλίες. Η ανακοίνωση αυτή έγινε λίγες μόνο ώρες πριν από τη λήξη της κατάπαυσης του πυρός δύο εβδομάδων, ενός διακανονισμού που φαίνεται να βρίσκεται υπό πίεση. Σύμφωνα με πηγή του Γερμανικού Πρακτορείου στην Ουάσιγκτον, μέλη της αντιπροσωπείας ετοιμάζονταν να αναχωρήσουν «σύντομα», γεγονός που υποδηλώνει ότι η αμερικανική πλευρά επιθυμεί να διατηρήσει ανοιχτό τον διπλωματικό δίαυλο.
Ωστόσο, η ιρανική πλευρά απαντά με επιφυλακτικότητα. Η Τεχεράνη κατηγορεί τις ΗΠΑ για επιθέσεις σε ιρανικά εμπορικά πλοία εν μέσω ισχύουσας κατάπαυσης του πυρός, γεγονός που θεωρεί εμπόδιο για οποιαδήποτε ουσιαστική διπλωματική πρόοδο. Αυτές οι κατηγορίες δημιουργούν ένα κλίμα αμοιβαίας δυσπιστίας που καθιστά δύσκολη τη δρομολόγηση νέων γόνιμων συνομιλιών. Ο Αραγτσί τόνισε χαρακτηριστικά ότι «το Ιράν θα ζυγίσει προσεκτικά τις συνθήκες και κατόπιν θα αποφασίσει ποιος είναι ο δρόμος που θα πάρει», φράση που αποτυπώνει με σαφήνεια τον αναμενόμενο χαρακτήρα των ιρανικών αποφάσεων.
Η κατάσταση περιγράφει ένα περίπλοκο διπλωματικό παζλ: η Ουάσιγκτον επιμένει στις συνομιλίες ενώ η Τεχεράνη τοποθετεί προαπαιτούμενα για τη συνέχισή τους. Ο ρόλος του Πακιστάν ως διαμεσολαβητή παραμένει καίριος, δεδομένου ότι ο Πακιστανός υπουργός Εξωτερικών διατηρεί επαφή και με τις δύο πλευρές. Η έκβαση των επικοινωνιών αυτών θα καθορίσει αν θα υπάρξει νέος γύρος διαπραγματεύσεων ή αν η διπλωματική διαδικασία θα βρεθεί σε αδιέξοδο.
Τι ακολουθεί: Αναμονή για την απόφαση της Τεχεράνης
Η κρίσιμη μεταβλητή πλέον είναι το αν και πότε η Τεχεράνη θα αποφασίσει τη συμμετοχή της σε νέες συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ. Η αμερικανική αντιπροσωπεία, σύμφωνα με τον Τραμπ, βρίσκεται σε ετοιμότητα για αναχώρηση, ωστόσο δεν μπορεί να δοθεί χρονοδιάγραμμα αν η Ισλαμική Δημοκρατία δεν επιβεβαιώσει τη συμμετοχή της. Ο εκπρόσωπος Μπαγαεΐ ήταν σαφής: κανένας επόμενος γύρος δεν έχει προγραμματιστεί. Η επόμενη κίνηση ανήκει στην Τεχεράνη, η οποία φαίνεται να αξιολογεί αν οι συνθήκες επιτρέπουν γόνιμο διάλογο ή αν η επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων θα ερμηνευόταν ως αδυναμία απέναντι στις αμερικανικές πιέσεις.
