Η UEFA εξετάζει σοβαρά την αναμόρφωση του συστήματος πρόκρισης για τα τελικά του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος, με στόχο να κάνει τους αγώνες πιο ελκυστικούς και απρόβλεπτους. Τα σχέδια παρουσιάστηκαν στην επιτροπή διοργανώσεων εθνικών ομάδων της UEFA την Τρίτη 21 Απριλίου, ενώ η τελική απόφαση αναμένεται να ληφθεί τον Μάιο στην Κωνσταντινούπολη. Το θέμα αναδεικνύεται μέσα από ρεπορτάζ του Guardian, που αποκάλυψε τις επιλογές που βρίσκονται στο τραπέζι της ευρωπαϊκής ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας.
Τι συζητείται στην UEFA για τα προκριματικά του Euro
Η ευρωπαϊκή ποδοσφαιρική ομοσπονδία θέλει να κάνει πιο απρόβλεπτα τα προκριματικά, καθώς το ισχύον σύστημα που εφαρμόζεται εδώ και δεκαετίες δυσκολεύει τις εκπλήξεις. Αυτό οδηγεί σταδιακά σε μείωση του ενδιαφέροντος τόσο από τους φιλάθλους όσο και από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της «στασιμότητας» του τρέχοντος συστήματος αποτελεί η Αγγλία, η οποία έχει ηττηθεί μόλις μία φορά σε προκριματικές φάσεις μεγάλων διοργανώσεων από το 2009 και έπειτα. Οι αγώνες έχουν μετατραπεί σε μεγάλο βαθμό σε τυπική διαδικασία για τις ισχυρές χώρες, ειδικά μετά την αύξηση των θέσεων στις τελικές φάσεις του Euro και του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Τα σχέδια αλλαγής παρουσιάστηκαν ήδη στις αρμόδιες επιτροπές και τώρα περνούν στη φάση των παρατηρήσεων από τις εθνικές ποδοσφαιρικές ομοσπονδίες.
Ανάμεσα στις επιλογές που εξετάζονται, ξεχωρίζουν δύο κυρίως σενάρια. Το πρώτο είναι το λεγόμενο «Ελβετικό Σύστημα», το οποίο ήδη χρησιμοποιείται στα ευρωπαϊκά κύπελλα συλλόγων — Champions League, Europa League και Conference League — από την περσινή σεζόν. Το σύστημα αυτό εγγυάται ότι και οι μικρότερες χώρες θα παίζουν κάποια «εμπορικά» παιχνίδια, ωστόσο στην UEFA παραδέχονται ότι μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλες ανισορροπίες, κάτι που το καθιστά λιγότερο ελκυστικό για τους τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς φορείς. Το δεύτερο σενάριο, που φαίνεται να κερδίζει έδαφος, βασίζεται στο μοντέλο Nations League και θεωρείται το επικρατέστερο από όλες τις επιλογές που βρίσκονται υπό εξέταση.
Το μοντέλο Nations League βασίζεται στην κατάταξη των εθνικών ομάδων, τις οποίες χωρίζει σε τρεις κατηγορίες (Leagues), που στη συνέχεια υποδιαιρούνται σε ομίλους των τεσσάρων ομάδων. Με αυτόν τον τρόπο, ομάδες παρόμοιας δυναμικότητας αντιμετωπίζουν η μία την άλλη, δημιουργώντας πιο ισορροπημένες και ενδιαφέρουσες αναμετρήσεις. Ένα παρόμοιο σύστημα χρησιμοποιείται ήδη στα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου Γυναικών, από το οποίο δίνονται 11 εισιτήρια για την τελική φάση. Αν εφαρμοστεί στα ανδρικά Euro, οι νικητές των ομίλων της League A θα προκρίνονται απευθείας, ενώ ένα εκτεταμένο σύστημα play-off θα καθορίζει τις υπόλοιπες θέσεις. Δεδομένου ότι 24 ομάδες προκρίνονται στο Euro, αναμένεται να υπάρχουν περισσότερες θέσεις απευθείας πρόκρισης σε σχέση με το αντίστοιχο γυναικείο μοντέλο.
Αντιδράσεις και πλαίσιο των αλλαγών
Η ανησυχία για την έλλειψη ελκυστικότητας στα προκριματικά του Euro εκφράζεται εδώ και καιρό τόσο από φιλάθλους όσο και από τηλεοπτικούς σταθμούς που πληρώνουν σημαντικά ποσά για τα μεταδοτικά δικαιώματα. Η UEFA, έχοντας ήδη προχωρήσει σε αναμόρφωση του τρόπου διεξαγωγής των ευρωπαϊκών κυπέλλων συλλόγων, φαίνεται αποφασισμένη να εφαρμόσει αντίστοιχες αλλαγές και στις εθνικές διοργανώσεις. Ωστόσο, η ομοσπονδία δεν έχει καταλήξει ακόμα σε τελική θέση, καθώς κανένα από τα σενάρια δεν θεωρείται απόλυτα ικανοποιητικό από όλες τις πλευρές. Παράλληλα, οι εθνικές ομοσπονδίες καλούνται να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους πριν ληφθεί οποιαδήποτε οριστική απόφαση.
Το γεγονός ότι ακόμα και το Ελβετικό Σύστημα αντιμετωπίζει επιφυλάξεις εντός της UEFA δείχνει πόσο σύνθετο είναι το ζήτημα της αναμόρφωσης. Η ομοσπονδία πρέπει να εξισορροπήσει τα εμπορικά συμφέροντα των μεγάλων αγορών με την ανάγκη να δίνει ευκαιρίες στις μικρότερες χώρες. Το μοντέλο Nations League φαίνεται να προσφέρει καλύτερη ισορροπία, εξ ου και η προτίμηση που δείχνουν σε αυτό οι αρμόδιοι φορείς. Τα επόμενα βήματα θα καθοριστούν μετά τη διαβούλευση με τις εθνικές ομοσπονδίες, διαδικασία που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.
Τι ακολουθεί
Η εκτελεστική επιτροπή της UEFA θα συνεδριάσει στην Κωνσταντινούπολη τον Μάιο, λίγο πριν από τον τελικό του Europa League, και εκεί θα ληφθεί η τελική απόφαση για το αν θα προχωρήσουν οι αλλαγές στο σύστημα των προκριματικών. Οι νέοι κανόνες, εφόσον εγκριθούν, θα ισχύσουν για τα προκριματικά που οδηγούν στο Euro 2028, δίνοντας αρκετό χρόνο στις εθνικές ομοσπονδίες να προσαρμοστούν. Η απόφαση αυτή αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από όλο τον ποδοσφαιρικό κόσμο, καθώς θα επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οι εθνικές ομάδες διεκδικούν μια θέση στη μεγαλύτερη ποδοσφαιρική διοργάνωση εθνικών ομάδων του πλανήτη.
