Σοβαρή διπλωματική κρίση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ηνωμένου Βασιλείου έχει ξεσπάσει μετά τη διαρροή εσωτερικού εγγράφου του Πενταγώνου, το οποίο προτείνει την αναθεώρηση της αμερικανικής στήριξης προς τη Βρετανία για τα Νησιά Φώκλαντ. Το ρεπορτάζ, που αποκάλυψε το Reuters, αναφέρει πως η κίνηση αυτή σχεδιάζεται ως αντίποινο για την ανεπαρκή βρετανική συνδρομή στις αμερικανικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Το Λονδίνο απάντησε άμεσα, επιμένοντας ότι η κυριαρχία του επί του αρχιπελάγους είναι αδιαπραγμάτευτη. Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο μια από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές διαμάχες στον Νότιο Ατλαντικό.
Τι έγινε: Το διαρρεύσαν έγγραφο και οι αμερικανικές απειλές
Το εσωτερικό email του Πενταγώνου συντάχθηκε, σύμφωνα με το Reuters, ως άμεση απάντηση στην έντονη απογοήτευση του Λευκού Οίκου από μέλη του ΝΑΤΟ που αρνήθηκαν να παράσχουν επαρκή στήριξη στον πόλεμο κατά του Ιράν. Το έγγραφο αυτό θέτει στο τραπέζι μια ριζοσπαστική αλλαγή πολιτικής: οι ΗΠΑ εξετάζουν την πιθανότητα να σταματήσουν να επικυρώνουν ευρωπαϊκές αξιώσεις σε παλαιές «αυτοκρατορικές κτήσεις», με κεντρικό παράδειγμα τα Νησιά Φώκλαντ. Το αρχιπέλαγος, βρετανικό υπερπόντιο έδαφος που βρίσκεται περίπου 300 μίλια ανατολικά των ακτών της Αργεντινής, αποτέλεσε την αφορμή για τον πόλεμο του 1982 μεταξύ Βρετανίας και Αργεντινής. Τότε, ο Αργεντινός δικτάτορας Γκαλτιέρι διέταξε εισβολή στα νησιά, προκαλώντας την αντίδραση της Μάργκαρετ Θάτσερ, η οποία εξαπέλυσε επιχείρηση ανακατάληψης. Οι αργεντινές δυνάμεις τελικά παραδόθηκαν, αλλά το Μπουένος Άιρες δεν έπαψε ποτέ να διεκδικεί την κυριαρχία των νησιών.
Παράλληλα, το ίδιο μνημόνιο περιλαμβάνει και ένα ακόμα πιο εκρηκτικό σενάριο: την αναστολή της συμμετοχής της Ισπανίας στο ΝΑΤΟ. Η Μαδρίτη απορρίφθηκε από τους αμερικανικούς σχεδιασμούς διότι αρνήθηκε να παραχωρήσει τις βάσεις και τον εναέριο χώρο της κατά τη διάρκεια της αμερικανικής επιχείρησης με την κωδική ονομασία «Επική Οργή». Η διαρροή του εγγράφου αυτού ρίχνει σκιές στις σχέσεις Ουάσινγκτον και των ευρωπαίων συμμάχων της, αποκαλύπτοντας τον βαθμό στον οποίο η αμερικανική διοίκηση είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει ακόμη και εδαφικές διαφορές ως μοχλό πίεσης.
Αντιδράσεις: Το Λονδίνο απαντά με σθένος
Η Ντάουνινγκ Στριτ αναγκάστηκε να εκδώσει άμεσα ανακοίνωση, υπενθυμίζοντας ότι η κυριαρχία των Νήσων Φώκλαντ «ανήκει στο Ηνωμένο Βασίλειο». Ο εκπρόσωπος του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ δήλωσε κατηγορηματικά πως «δεν θα μπορούσαμε να είμαστε πιο σαφείς σχετικά με τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου για τα Νησιά Φώκλαντ», προσθέτοντας ότι η βρετανική στάση «είναι μακροχρόνια και παραμένει αμετάβλητη». Ο ίδιος εκπρόσωπος υπογράμμισε ότι οι κάτοικοι των νησιών έχουν ψηφίσει με συντριπτική πλειοψηφία υπέρ της παραμονής τους ως βρετανικό υπερπόντιο έδαφος, και ότι το Λονδίνο πάντοτε υποστήριζε το δικαίωμά τους στην αυτοδιάθεση. Ωστόσο, αξιοσημείωτο ήταν το γεγονός ότι ο εκπρόσωπος απέφυγε να απαντήσει αν η Βρετανία είναι σε θέση να υπερασπιστεί στρατιωτικά τα νησιά στο παρόν. «Αυτό είναι ένα υποθετικό σενάριο», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η αποφυγή αυτή δεν πέρασε απαρατήρητη, καθώς δημιουργεί ερωτηματικά για τη στρατιωτική ετοιμότητα του Λονδίνου σε μια εποχή που η Αργεντινή — υπό την ηγεσία του Χαβιέρ Μιλέι, στενού συμμάχου του Ντόναλντ Τραμπ — συνεχίζει να διεκδικεί την κυριαρχία των νησιών. Η σύγκλιση Ουάσινγκτον–Μπουένος Άιρες επί της αμφισβήτησης της βρετανικής κυριαρχίας ανησυχεί σοβαρά τους Βρετανούς αναλυτές, οι οποίοι βλέπουν τη χώρα τους να κινδυνεύει με διπλωματική απομόνωση από έναν από τους ιστορικότερους συμμάχους της. Η σχέση Βρετανίας–ΗΠΑ, που παραδοσιακά αποκαλείται «ειδική σχέση», δοκιμάζεται σε βαθμό που δεν έχει παρατηρηθεί εδώ και δεκαετίες.
Τι ακολουθεί: Η διπλωματική πίεση συνεχίζεται
Η διαρροή του εγγράφου του Πενταγώνου έχει ανοίξει έναν νέο μέτωπο εντάσεων μέσα στη Συμμαχία του ΝΑΤΟ, με τη Βρετανία και την Ισπανία να βρίσκονται στο στόχαστρο της Ουάσινγκτον. Η Βρετανία καλείται τώρα να διαχειριστεί μια διπλή πρόκληση: αφενός να διατηρήσει τη σταθερότητα στις σχέσεις της με τις ΗΠΑ και αφετέρου να αποδείξει ότι η δέσμευσή της για την υπεράσπιση των Νησιών Φώκλαντ παραμένει αδιαπραγμάτευτη. Ο Κιρ Στάρμερ έχει δείξει μέχρι στιγμής ότι δεν προτίθεται να υποχωρήσει στις πιέσεις, αλλά οι επόμενες εβδομάδες θα κρίνουν αν η σκληρή ρητορική θα συνοδευτεί και από συγκεκριμένες διπλωματικές κινήσεις. Η αντίδραση του Λονδίνου αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τόσο από τις Βρυξέλλες όσο και από το Μπουένος Άιρες, το οποίο παρακολουθεί στενά κάθε ρωγμή στο ατλαντικό μέτωπο.
