Οι Παλαιστίνιοι προσέρχονται σήμερα, Σάββατο, στις κάλπες για τις δημοτικές εκλογές στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη και σε τμήμα της Λωρίδας της Γάζας, σε μια ιστορική στιγμή που σηματοδοτεί την πρώτη εκλογική αναμέτρηση από την έναρξη του πολέμου πριν από περισσότερα από δύο χρόνια. Τα εκλογικά τμήματα άνοιξαν στις 07:00 τοπική ώρα τόσο στη Δυτική Όχθη όσο και στην περιφέρεια της Ντέιρ αλ-Μπάλαχ, στο κέντρο της Γάζας, σύμφωνα με δημοσιογράφους του Γαλλικού Πρακτορείου. Πρόκειται για τις πρώτες παλαιστινιακές εκλογές μετά τη θανατηφόρα επίθεση της Χαμάς σε κοινότητες του νότιου Ισραήλ το 2023.
Τι έγινε: Κάλπες υπό ασυνήθιστες συνθήκες
Σχεδόν 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους στη Δυτική Όχθη, ενώ άλλοι 70.000 κάτοικοι έχουν εγγραφεί στην περιφέρεια Ντέιρ αλ-Μπάλαχ της Γάζας, σύμφωνα με την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή με έδρα τη Ραμάλα. Οι κάτοικοι της Ντέιρ αλ-Μπάλαχ ψηφίζουν για πρώτη φορά μετά από 20 και πλέον χρόνια, αφού η Χαμάς, όταν ανέλαβε τον έλεγχο της Γάζας το 2007, σταμάτησε τη διεξαγωγή εκλογών διορίζοντας αυθαίρετα μέλη δημοτικών συμβουλίων. Τελευταία φορά που είχαν γίνει δημοτικές εκλογές στη Δυτική Όχθη ήταν πριν από τέσσερα χρόνια.
Η διαδικασία στην Ντέιρ αλ-Μπάλαχ διεξάγεται υπό εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες. Η πόλη, που έχει υποστεί λιγότερες ζημιές από ισραηλινές επιθέσεις σε σχέση με άλλες περιοχές της Γάζας, φιλοξενεί εκλογικά τμήματα ακόμα και σε σκηνές. Λόγω σοβαρών προβλημάτων ηλεκτροδότησης, η εκλογική διαδικασία θα ολοκληρωθεί δύο ώρες νωρίτερα από το κανονικό ωράριο. Πανό με τα ονόματα των υποψηφίων έχουν αναρτηθεί στα κτίρια της πόλης, σε μια προσπάθεια να δοθεί ομαλός χαρακτήρας στη διαδικασία. Η Παλαιστινιακή Κεντρική Εκλογική Επιτροπή ξεκαθάρισε ότι οι εκτεταμένες καταστροφές, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι πάνω από το μισό της Γάζας βρίσκεται υπό ισραηλινό έλεγχο ενώ το υπόλοιπο διοικείται από τη Χαμάς, καθιστούν αδύνατη τη διεξαγωγή ψηφοφορίας στο υπόλοιπο έδαφος.
Ωστόσο, το πολιτικό σκηνικό δεν είναι ομογενές. Ορισμένες παλαιστινιακές παρατάξεις επέλεξαν να μποϊκοτάρουν τις εκλογές, διαμαρτυρόμενες για την απαίτηση της Παλαιστινιακής Αρχής οι υποψήφιοι να αποδέχονται συμφωνίες που συμπεριλαμβάνουν την αναγνώριση του κράτους του Ισραήλ. Η Χαμάς δεν έχει παρουσιάσει επίσημα υποψηφίους, ωστόσο αναλυτές και κάτοικοι εκτιμούν ότι συγκεκριμένα ψηφοδέλτια — ιδίως στην Ντέιρ αλ-Μπάλαχ — υποστηρίζονται ανεπίσημα από την οργάνωση. Πολλοί υποψήφιοι κατεβαίνουν με τη στήριξη της Fatah ή ως ανεξάρτητοι.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Ελπίδα μέσα από τα ερείπια
Οι κάτοικοι της Γάζας, παρά τις τεράστιες δυσκολίες της καθημερινότητάς τους, υποδέχθηκαν με ανακούφιση την εκλογική διαδικασία. Ο Αντάμ αλ-Μπαρντίνι, κάτοικος της Ντέιρ αλ-Μπάλαχ που μένει σε σκηνή με την οικογένειά του, δήλωσε χαρακτηριστικά στο Reuters: «Ακούω για εκλογές από τότε που γεννήθηκα. Ανυπομονούμε να συμμετάσχουμε ώστε να μπορέσουμε να αλλάξουμε την πραγματικότητα που μας επιβάλλουν». Η δήλωσή του αποτυπώνει τη γενικότερη διάθεση ανθρώπων που βιώνουν εδώ και χρόνια συνθήκες πολέμου, αποκλεισμού και ανασφάλειας, και βλέπουν στην ψηφοφορία μια σπάνια ευκαιρία να αποκτήσουν φωνή.
Η Παλαιστινιακή Αρχή, με έδρα τη Ραμάλα, εκτιμά ότι η συμβολική συμπερίληψη της Ντέιρ αλ-Μπάλαχ ενισχύει τη θέση της στο πολιτικό παζλ της Γάζας. Η Αρχή είχε εκδιωχθεί από τη Γάζα το 2007 από τη Χαμάς και έκτοτε προσπαθεί να επανακτήσει επιρροή στον θύλακα. Ευρωπαϊκές και αραβικές κυβερνήσεις στηρίζουν ευρέως το ενδεχόμενο η Παλαιστινιακή Αρχή να αναλάβει και πάλι τη διακυβέρνηση της Γάζας, στο πλαίσιο μιας συνολικής λύσης που θα περιλαμβάνει τη δημιουργία ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους με τη Γάζα, την Ανατολική Ιερουσαλήμ και τη Δυτική Όχθη — εδάφη όπου σήμερα η Αρχή ασκεί περιορισμένη αυτονομία υπό ισραηλινή κατοχή.
Παράλληλα, Δυτικοί διπλωμάτες εκτιμούν ότι οι τοπικές αυτές εκλογές μπορούν να λειτουργήσουν ως προάγγελος για εθνικές εκλογές — κάτι που δεν έχει συμβεί εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες. Θεωρούν επίσης ότι η διαδικασία μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας στους παλαιστινιακούς θεσμούς, μεταρρυθμίσεις που η ίδια η Παλαιστινιακή Αρχή λέει ότι έχει ήδη δρομολογήσει.
Τι ακολουθεί: Το βλέμμα στις εθνικές εκλογές
Το αποτέλεσμα των σημερινών δημοτικών εκλογών αναμένεται να επηρεάσει τις πολιτικές ισορροπίες σε όλο το παλαιστινιακό πολιτικό φάσμα. Εφόσον η διαδικασία ολοκληρωθεί ομαλά, οι Δυτικοί διπλωμάτες βλέπουν σε αυτή ένα ενθαρρυντικό βήμα προς τη διεξαγωγή εθνικών εκλογών, των πρώτων εδώ και σχεδόν 20 χρόνια. Η επιτυχία ή αποτυχία της ψηφοφορίας στην Ντέιρ αλ-Μπάλαχ θα κρίνει εν πολλοίς και τη δυνατότητα της Παλαιστινιακής Αρχής να παρουσιαστεί ως αξιόπιστη εναλλακτική στη διακυβέρνηση της Χαμάς. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με προσοχή, έχοντας ποντάρει στην ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών ως βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε βιώσιμη πολιτική λύση στη Γάζα.
