Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε με ευρεία πλειοψηφία ένα νέο κανονιστικό πλαίσιο που θεσπίζει για πρώτη φορά ενιαία προστασία κατοικίδιων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ρύθμιση αφορά αποκλειστικά σκύλους και γάτες και εισάγει υποχρεωτική σήμανση με μικροτσίπ, καθώς και καταγραφή όλων των ζώων σε εθνικές βάσεις δεδομένων. Στόχος του νέου πλαισίου είναι η πλήρης ιχνηλασιμότητα των κατοικίδιων, ο περιορισμός του παράνομου εμπορίου και η μείωση των περιστατικών εγκατάλειψης. Το νέο πλαίσιο θέτει σαφή όρια ανάμεσα στην υπεύθυνη φροντίδα και την εκμετάλλευση των ζώων συντροφιάς.
Τι προβλέπει ο νέος νόμος για τα κατοικίδια
Ο νέος νόμος υποχρεώνει όλους τους ιδιοκτήτες σκύλων και γατών να προχωρήσουν σε σήμανση των ζώων με μικροτσίπ και καταγραφή τους σε εθνικές βάσεις δεδομένων. Οι επαγγελματίες του κλάδου — εκτροφείς, πωλητές και καταφύγια — θα έχουν μεταβατική περίοδο προσαρμογής ώστε να συμμορφωθούν με τις νέες υποχρεώσεις. Για τους ιδιώτες ιδιοκτήτες, οι υποχρεώσεις θα εφαρμοστούν σταδιακά. Με αυτή τη ρύθμιση, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να κλείσει τα νομικά κενά που επέτρεπαν την ανεξέλεγκτη κυκλοφορία ζώων χωρίς τεκμηρίωση.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η ρύθμιση που αφορά τα ζώα που εισάγονται από τρίτες χώρες. Μέχρι σήμερα, ένα σημαντικό κενό επέτρεπε την είσοδο ζώων στην ΕΕ με καθεστώς «κατοικίδιου» και τη μετέπειτα εμπορική τους εκμετάλλευση. Πλέον, η καταγραφή και ταυτοποίηση θα είναι υποχρεωτικές πριν από την είσοδο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ρύθμιση αυτή ενισχύει τη διαφάνεια και τον έλεγχο σε ολόκληρη την αλυσίδα διακίνησης, κλείνοντας ένα χρόνιο παράθυρο παράνομων πρακτικών.
Απαγόρευση κακοποιητικών εκτροφών και αυστηροί κανόνες
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αντιμετώπιση της κακοποίησης μέσω εκτροφής. Ο νόμος απαγορεύει ρητά την αναπαραγωγή ζώων με υπερβολικά χαρακτηριστικά που προκαλούν προβλήματα υγείας, καθώς και τις συγγενικές διασταυρώσεις. Παράλληλα, τίθενται αυστηρά όρια σε επεμβάσεις που σχετίζονται με εκθέσεις ή διαγωνισμούς κατοικίδιων. Απαγορεύεται επίσης η χρήση εξοπλισμού που μπορεί να προκαλέσει πόνο ή τραυματισμό στα ζώα, ανεξάρτητα από τον σκοπό για τον οποίο χρησιμοποιείται.
Η πρωτοβουλία αντικατοπτρίζει μια βαθύτερη αλλαγή στη νοοτροπία της ευρωπαϊκής κοινωνίας απέναντι στα ζώα συντροφιάς. Με σχεδόν τους μισούς πολίτες της ΕΕ να διαθέτουν κατοικίδιο και τη μεγάλη πλειονότητα να ζητά αυστηρότερη προστασία, η ανάγκη για κοινά πρότυπα σε όλα τα κράτη-μέλη καθίστατο επιτακτική. Ο νέος νόμος στέλνει σαφές μήνυμα: τα ζώα συντροφιάς δεν αποτελούν εμπορεύσιμα αντικείμενα, αλλά μέλη της κοινωνίας που δικαιούνται προστασία και αξιοπρέπεια. Τα κοινά πρότυπα αναμένεται να ομοιομορφοποιήσουν την προστασία σε κράτη-μέλη που διαθέτουν μέχρι σήμερα διαφορετικές εθνικές ρυθμίσεις.
Τι ακολουθεί για ιδιοκτήτες και επαγγελματίες
Το νέο κανονιστικό πλαίσιο αναμένεται να αλλάξει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα κατοικίδια σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι επαγγελματίες εκτροφείς και οι πωλητές ζώων θα πρέπει να συμμορφωθούν στις νέες απαιτήσεις εντός της προβλεπόμενης μεταβατικής περιόδου. Τα καταφύγια ζώων εντάσσονται επίσης στο πεδίο εφαρμογής της νέας νομοθεσίας και θα πρέπει να προχωρήσουν στην καταγραφή των φιλοξενούμενων ζώων. Για τους ιδιώτες ιδιοκτήτες, η σταδιακή εφαρμογή δίνει επαρκή χρόνο προσαρμογής, ενώ η υποχρεωτική σήμανση και η καταγραφή σε εθνικές βάσεις δεδομένων θα αποτελέσουν τον πυρήνα του νέου συστήματος σε ολόκληρη την ΕΕ.
