Ένα νέο ψηφιακό εργαλείο έρχεται να αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο το ελληνικό κράτος διαχειρίζεται τις κοινωνικές παροχές άνω των 13 δισ. ευρώ που καταβάλλονται ετησίως. Το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων, που βρίσκεται σε φάση προετοιμασίας, θα συγκεντρώνει για πρώτη φορά σε μία ενιαία βάση όλα τα επιδόματα που λαμβάνει κάθε πολίτης. Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανεβάζει ταχύτητες, συστήνοντας Ειδική Ομάδα Εργασίας για να «τρέξει» τις διαδικασίες, ενώ η ΑΑΔΕ έχει αναλάβει την τεχνική και διαχειριστική υλοποίηση του έργου.
Ψηφιακό προφίλ παροχών ανά ΑΦΜ
Το νέο σύστημα δημιουργεί ένα ενιαίο «ψηφιακό προφίλ παροχών» για κάθε πολίτη, συνδεδεμένο με τον ΑΦΜ του. Σε αυτό θα καταγράφονται αναλυτικά όλα τα επιδόματα που λαμβάνει κάθε δικαιούχος, ανεξαρτήτως της πηγής τους — από το επίδομα παιδιού και το επίδομα στέγασης μέχρι το επίδομα θέρμανσης, το επίδομα ανεργίας και το επίδομα αναπηρίας. Παράλληλα, το σύστημα διατηρεί πλήρη δεδομένα για το οικονομικό και περιουσιακό προφίλ κάθε δικαιούχου, συμπεριλαμβανομένων της οικογενειακής κατάστασης, των εισοδημάτων, καθώς και της κινητής και ακίνητης περιουσίας. Η πλατφόρμα επιτρέπει αυτόματες διασταυρώσεις σε κάθε μεταβολή — από αύξηση εισοδήματος έως αλλαγή οικογενειακής κατάστασης — ώστε τα επιδόματα να αντικατοπτρίζουν πάντα την πραγματική κατάσταση του πολίτη. Οι φορείς ΟΠΕΚΑ και ΔΥΠΑ θα υποχρεούνται να ενημερώνουν συνεχώς το μητρώο, δημιουργώντας ένα ζωντανό σύστημα ελέγχου.
Επικεφαλής της Ειδικής Ομάδας Εργασίας που θα διαχειριστεί την πιλοτική λειτουργία τέθηκε η Γενική Γραμματέας Δημοσιονομικής Πολιτικής Παυλίνα Καρασιώτου. Η ομάδα αναλαμβάνει ευρύ φάσμα αρμοδιοτήτων: από την υποστήριξη της πιλοτικής λειτουργίας και τον συντονισμό με την ΑΑΔΕ, έως την κατάρτιση Έκθεσης Πεπραγμένων που θα υποβληθεί στον υπουργό Εθνικής Οικονομίας μετά το πέρας της πιλοτικής φάσης. Η έκθεση αυτή θα περιλαμβάνει συγκεντρωτικά ποσοτικά στοιχεία, ανάλυση των προβλημάτων που ανέκυψαν, εξαγωγή συμπερασμάτων και εισηγήσεις για τυχόν αναγκαίες θεσμικές, τεχνικές ή επιχειρησιακές προσαρμογές. Η διάρκεια λειτουργίας της ομάδας ορίζεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, με δυνατότητα παράτασης ανάλογα με τις ανάγκες που θα προκύψουν.
Η νέα πλατφόρμα ενσωματώνει σταδιακά όλες τις κοινωνικές παροχές, ξεκινώντας από τα βασικότερα επιδόματα. Οι πολίτες θα μπορούν μέσω του gov.gr να παρακολουθούν εγκρίσεις, πληρωμές και εκκρεμότητες σε πραγματικό χρόνο, αποκτώντας για πρώτη φορά πλήρη εικόνα των παροχών που τους αφορούν. Σε δεύτερη φάση, το Μητρώο αναμένεται να συμπεριλάβει επιπλέον κατηγορίες παροχών, ενώ παράλληλα προχωρά και η αναδιάρθρωση του πλαισίου επιδομάτων, με πιθανές συγχωνεύσεις παροχών που καλύπτουν παρόμοιες ανάγκες, όπως τα στεγαστικά βοηθήματα. Στόχος είναι οι κοινωνικοί πόροι να κατευθύνονται πιο στοχευμένα εκεί που πραγματικά χρειάζονται.
Τέλος στα επικαλυπτόμενα επιδόματα και τις αδικίες
Το κεντρικό στοίχημα του Εθνικού Μητρώου Παροχών είναι η αντιμετώπιση ενός χρόνιου προβλήματος: η ταυτόχρονη λήψη πολλαπλών και αλληλεπικαλυπτόμενων επιδομάτων από πολίτες που δεν πληρούν τα κριτήρια για όλα ανεξαιρέτως. Το υφιστάμενο σύστημα, κατακερματισμένο ανά φορέα και χωρίς ενιαία εποπτεία, επέτρεπε για χρόνια τέτοιες αδυναμίες που επιβάρυναν τον κρατικό προϋπολογισμό. Η νέα ενιαία βάση δεδομένων αποκαλύπτει ακριβώς ποιος λαμβάνει τι και σε τι ύψος, δίνοντας για πρώτη φορά στο κράτος πλήρη εικόνα των καταβαλλόμενων παροχών. Μέσω αυτοματοποιημένων διασταυρώσεων, εντοπίζονται άμεσα περιπτώσεις μη δικαιούχων ή διπλοπληρωμών, οι οποίες μέχρι σήμερα ανακαλύπτονταν με μεγάλη καθυστέρηση ή καθόλου.
Τα δημοσιονομικά οφέλη από την καλύτερη στόχευση των παροχών εκτιμάται ότι θα είναι σημαντικά και θα μπορέσουν να κατευθυνθούν στην ενίσχυση πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Η λογική πίσω από το Μητρώο δεν περιορίζεται μόνο στην εξοικονόμηση πόρων — αφορά και τη διόρθωση αδικιών ανάμεσα σε πολίτες με παρόμοια κοινωνικά χαρακτηριστικά που λαμβάνουν ωστόσο διαφορετικές παροχές λόγω γραφειοκρατικών κενών. Ο ΟΠΕΚΑ και η ΔΥΠΑ, ως οι βασικοί φορείς χορήγησης επιδομάτων, εντάσσονται πλήρως στο σύστημα, υποχρεούμενοι να τροφοδοτούν το μητρώο με ενημερωμένα στοιχεία. Με την πλήρη αξιοποίηση των δεδομένων, ο στόχος είναι κάθε πολίτης να λαμβάνει ακριβώς αυτό που δικαιούται — ούτε λιγότερο, ούτε περισσότερο.
Τι ακολουθεί: Πιλοτική λειτουργία με ορίζοντα το 2026
Το Εθνικό Μητρώο Παροχών βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε πιλοτική φάση, με τον ορίζοντα πλήρους ολοκλήρωσης να τοποθετείται έως το τέλος του 2026. Η Ειδική Ομάδα Εργασίας αναλαμβάνει να διατυπώσει εισηγήσεις για τη βελτίωση και την περαιτέρω ανάπτυξη του Μητρώου, συμπεριλαμβανομένων προτάσεων για την ενσωμάτωση νέων κατηγοριών παροχών και την αναβάθμιση λειτουργιών. Βάσει των συμπερασμάτων της πιλοτικής λειτουργίας θα οριστικοποιηθεί και το πλαίσιο για την καθολική εφαρμογή του συστήματος. Το έργο, που αφορά παροχές άνω των 13 δισ. ευρώ ετησίως, φιλοδοξεί να βάλει οριστικό τέλος σε ένα κατακερματισμένο σύστημα δεκαετιών που λειτουργούσε χωρίς ενιαία εποπτεία και με περιορισμένες δυνατότητες ελέγχου.
