Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απεκάλυψε την Τετάρτη 29 Απριλίου πως έχει παροτρύνει τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να περιοριστεί σε στοχευμένες, «χειρουργικές» επιχειρήσεις στον Λίβανο, αποφεύγοντας την πλήρη επανέναρξη του πολέμου εναντίον της Χεζμπολάχ. Η δήλωση έγινε στο πλαίσιο συνέντευξης που παραχώρησε ο Τραμπ στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios, αποκαλύπτοντας λεπτομέρειες των ιδιωτικών συνομιλιών του με τον Ισραηλινό ηγέτη. Οι δηλώσεις αυτές αποτυπώνουν την αμερικανική ανησυχία για κλιμάκωση στην περιοχή και αναδεικνύουν την πίεση που ασκεί η Ουάσιγκτον στο Τελ Αβίβ ώστε να επιλέξει πιο περιορισμένη στρατηγική.
Τι είπε ο Τραμπ για τα πλήγματα στον Λίβανο
Με ξεκάθαρο τρόπο, ο Τραμπ περιέγραψε τις οδηγίες που έδωσε στον Νετανιάχου σχετικά με τον τρόπο που το Ισραήλ πρέπει να ενεργεί στον Λίβανο. «Είπα στον Νετανιάχου πως πρέπει να το κάνει πιο χειρουργικά. Να μην κατεδαφίζει κτίρια. Δεν μπορεί να το κάνει αυτό. Είναι πολύ φρικτό και βλάπτει την εικόνα του Ισραήλ», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος. Η χρήση της λέξης «χειρουργικά» δεν ήταν τυχαία — υποδηλώνει επιθυμία για στοχευμένες επιχειρήσεις που αποφεύγουν τις μαζικές καταστροφές υποδομών και αμάχων περιουσιών. Ο Τραμπ φαίνεται να θέλει να ισορροπήσει ανάμεσα στην υποστήριξη προς τον ισραηλινό σύμμαχο και στη διαχείριση της διεθνούς εικόνας των ΗΠΑ και του Ισραήλ στην ευρύτερη Μέση Ανατολή. Η κατεδάφιση κτιρίων και οι εκτεταμένες επιδρομές, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν υπηρετούν τους στρατηγικούς στόχους στην περιοχή.
Παράλληλα, ο Τραμπ εξέφρασε θετικά συναισθήματα για τον Λίβανο και την ηγεσία του, δηλώνοντας πως του «αρέσει» η χώρα και πιστεύει ότι μπορεί να «επιστρέψει» — δηλαδή να ανακάμψει και να σταθεί ξανά στα πόδια της. Η διατύπωση αυτή αποκαλύπτει μια πιο φιλική στάση απέναντι στο Βηρυτό σε σχέση με το παρελθόν, αναγνωρίζοντας ότι ο λιβανέζικος λαός δεν ταυτίζεται με τη Χεζμπολάχ. Η συνέντευξη στο Axios είναι η πιο ξεκάθαρη δημόσια τοποθέτηση του Αμερικανού προέδρου για τις εξελίξεις στον Λίβανο από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του.
Το ρόλο του Ιράν και της Χεζμπολάχ στον Λίβανο
Ο Τραμπ δεν περιορίστηκε μόνο στις στρατιωτικές οδηγίες, αλλά έδωσε και την ευρύτερη πολιτική ανάλυσή του για την κατάσταση στον Λίβανο. Με έντονη γλώσσα, απέδωσε την καταστροφή της χώρας αποκλειστικά στο Ιράν και στον «αντιπρόσωπό» του, τη Χεζμπολάχ. «Το Ιράν κατέστρεψε τον Λίβανο. Ο αντιπρόσωπός του κατέστρεψε τον Λίβανο», τόνισε κατηγορηματικά. Η θέση αυτή αντανακλά τη γνωστή αμερικανική πολιτική που βλέπει τη Χεζμπολάχ ως εργαλείο της Τεχεράνης στην ευρύτερη περιοχή, και όχι ως ανεξάρτητη δύναμη. Σύμφωνα με τον Τραμπ, η λύση στο πρόβλημα της Χεζμπολάχ περνά μέσα από την αντιμετώπιση του Ιράν ως κεντρικού παράγοντα αποσταθεροποίησης.
Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε μια ιδιαίτερα αποκαλυπτική δήλωση: «Όταν εξουδετερώνεται το Ιράν, αυτομάτως εξουδετερώνεται η Χεζμπολάχ». Η φράση αυτή υποδηλώνει ότι η στρατηγική σκέψη της Ουάσιγκτον βλέπει την Τεχεράνη ως τον κεντρικό κόμβο που τροφοδοτεί τις παραμιλιταριστικές ομάδες σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Σε αυτό το πλαίσιο, τα «χειρουργικά πλήγματα» στον Λίβανο που ζητά ο Τραμπ εντάσσονται σε μια ευρύτερη λογική διατήρησης πίεσης χωρίς να προκληθεί νέος ολοκληρωτικός πόλεμος, τουλάχιστον όσο εξελίσσονται οι διπλωματικές κινήσεις για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Τι ακολουθεί στις σχέσεις ΗΠΑ – Ισραήλ
Οι δηλώσεις του Τραμπ στο Axios φέρνουν στο φως μια διάσταση στον τρόπο που οι δύο σύμμαχοι, ΗΠΑ και Ισραήλ, αντιλαμβάνονται τη στρατηγική στον Λίβανο. Ο Αμερικανός πρόεδρος ζητά περισσότερη αυτοσυγκράτηση, επικαλούμενος τόσο ανθρωπιστικά επιχειρήματα όσο και ζητήματα διεθνούς εικόνας. Η αναφορά του στο ότι οι εκτεταμένες επιχειρήσεις «βλάπτουν την εικόνα του Ισραήλ» δείχνει ότι η Ουάσιγκτον παρακολουθεί στενά τη διεθνή κοινή γνώμη και τις επιπτώσεις στη διπλωματική θέση του Τελ Αβίβ. Ο Νετανιάχου δεν έχει ανταποκριθεί δημόσια στις δηλώσεις του Τραμπ, ωστόσο η αποκάλυψη αυτών των ιδιωτικών συνομιλιών δημιουργεί μια νέα δυναμική στις διμερείς σχέσεις. Η κατεύθυνση που επιλέξει το Ισραήλ στις επόμενες εβδομάδες θα δείξει αν οι παροτρύνσεις της Ουάσιγκτον εισακούγονται ή αν το Τελ Αβίβ επιλέγει αυτόνομη πορεία έναντι της Χεζμπολάχ.
