Σε αναμονή αποφασιστικής εξέλιξης βρίσκεται η διεθνής κοινότητα, καθώς οι διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο. Διαπραγματευτές από το Κατάρ έφτασαν νωρίς το πρωί στην Τεχεράνη, αναζητώντας τον δρόμο για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε προαναγγείλει χθες την υπογραφή συμφωνίας-πλαίσιο εντός της Κυριακής, ωστόσο η ιρανική πλευρά διαφοροποιήθηκε σαφώς, επιφυλάσσοντας την τελική της απόφαση.
Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ επιμένει για τη συμφωνία με Ιράν – η Τεχεράνη αρνείται
Τι έγινε: Τραμπ, Κατάρ και η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν
Διαπραγματευτές από το Κατάρ μετέβησαν νωρίς το πρωί στην Τεχεράνη, στο πλαίσιο των εντατικών προσπαθειών για οριστικοποίηση συμφωνίας που θα έβαζε τέλος στον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν. Η επίσκεψή τους έρχεται αμέσως μετά από τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ανακοίνωσε χθες με εμφατικό τρόπο ότι η υπογραφή συμφωνίας-πλαίσιο θα γινόταν σήμερα. Ο Αμερικανός πρόεδρος έγραψε στο Truth Social ότι «μόλις υπογραφεί, τα Στενά του Ορμούζ θα είναι ανοιχτά σε όλους», ενώ πρόσθεσε ότι οι Ιρανοί «δεν θέλουν πλέον πυρηνικό όπλο». Η δήλωση αυτή έγινε την ημέρα των 80ών γενεθλίων του Τραμπ, γεγονός που δεν πέρασε απαρατήρητο από τα διεθνή μέσα ενημέρωσης.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, χώρας που διαδραματίζει ρόλο μεσολαβητή στη σύγκρουση, δήλωσε σε ανάρτησή του στο Χ ότι αναμένει την «οριστικοποίηση» της συμφωνίας «στις επόμενες 24 ώρες». Ο ίδιος ανέφερε ότι ετοιμάζεται για «ηλεκτρονική υπογραφή» πριν από τεχνικές συνομιλίες την επόμενη εβδομάδα. Ωστόσο, η ιρανική πλευρά δεν επιβεβαίωσε αυτό το χρονοδιάγραμμα. Το κρατικό πρακτορείο Irna ανέφερε ότι η ιρανική διπλωματία μίλησε για συμφωνία «τις επόμενες ημέρες», χωρίς να τοποθετεί χρονική αφετηρία εντός της ημέρας.
Το ιρανικό πρακτορείο Fars μετέδωσε σήμερα, επικαλούμενο ενημερωμένη πηγή, ότι η Τεχεράνη δεν έχει λάβει ακόμα τελική απόφαση για τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, συνεχίζεται η εξέταση πολιτικών, νομικών και τεχνικών ζητημάτων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων και αξιωματούχων αρμόδιων για τη λήψη αποφάσεων. Η εβδομάδα που προηγήθηκε σημαδεύτηκε από νέες επιθέσεις μεταξύ της Ισλαμικής Δημοκρατίας αφενός και των ΗΠΑ και Ισραήλ αφετέρου, δημιουργώντας φόβους για νέα περιφερειακή ανάφλεξη. Τα στοιχεία από τις δύο πλευρές για μια πιθανή αρχική συμφωνία συνεχίζουν να εμφανίζουν σημαντικές αποκλίσεις, ενώ το ίδιο το χρονοδιάγραμμα παραμένει ασαφές.
Αντιδράσεις: Ισραήλ, Βρετανία και διαδηλωτές στην Τεχεράνη
Έντονη ανησυχία εκφράζουν ανώτεροι Ισραηλινοί αξιωματούχοι για το περιεχόμενο της διαμορφούμενης συμφωνίας. Σύμφωνα με το Channel 12, υποστηρίζουν ότι οι όροι του μνημονίου «θέτουν σε κίνδυνο τα συμφέροντα ασφαλείας του Ισραήλ». Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρονται να έχουν αποδεχθεί «βασικές απαιτήσεις» της Τεχεράνης, γεγονός που προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό στο Ισραήλ σχετικά με την κατεύθυνση των διαπραγματεύσεων. Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου αποφάσισε να συγκαλέσει συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου ασφαλείας, σε άμεση αντίδραση στις νέες εξελίξεις γύρω από τις συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν.
Από την ευρωπαϊκή πλευρά, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ χαιρέτισε την προσπάθεια του Τραμπ να τερματιστεί ο πόλεμος, εκφράζοντας θετική στάση απέναντι στις εξελίξεις. Η επικοινωνία Τραμπ-Στάρμερ αποτυπώνει τη γενικότερη δυτική επιθυμία για άμεση αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, οι αποκλίσεις μεταξύ των δύο πλευρών στο ζήτημα του χρονοδιαγράμματος αποτελούν ακόμα σοβαρό εμπόδιο για την ολοκλήρωση της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν. Η Δύση παρακολουθεί με μεγάλο ενδιαφέρον τις εξελίξεις, δεδομένης της κρισιμότητας για τη σταθερότητα στην περιοχή.
Στο εσωτερικό του Ιράν, η κατάσταση εμφανίζει έντονες εσωτερικές αντιφάσεις. Ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων έδωσε στη δημοσιότητα βίντεο στο οποίο εμφανίζονται δεκάδες διαδηλωτές να φωνάζουν συνθήματα κατά του υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, ζητώντας μάλιστα την παραίτησή του. Οι σκληροπυρηνικοί του καθεστώτος συγκεντρώθηκαν στην Τεχεράνη, εκφράζοντας σθεναρή αντίθεση στις διαπραγματεύσεις και αμφισβητώντας δημόσια την πορεία των επαφών. Η εσωτερική πίεση επί του Αραγτσί αντικατοπτρίζει τις βαθιές διαφωνίες μεταξύ μετριοπαθών και σκληροπυρηνικών μέσα στην ιρανική ηγεσία για το πώς πρέπει να διαχειριστούν τις διαπραγματεύσεις.
Τι ακολουθεί: Εικονική υπογραφή και 60 ημέρες διαπραγματεύσεων
Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι, εάν υπογραφεί το μνημόνιο κατανόησης, θα ξεκινήσει μια νέα περίοδος διαπραγματεύσεων 60 ημερών για τη διευθέτηση των τεχνικών λεπτομερειών. Πηγές στο CNN ανέφεραν ότι οι αξιωματούχοι σχεδιάζουν μια «εικονική υπογραφή» του μνημονίου, ενώ ο πρωθυπουργός του Πακιστάν επιβεβαίωσε ότι τεχνικές συνομιλίες αναμένονται την επόμενη εβδομάδα. Ο Ντόναλντ Τραμπ έστειλε ταυτόχρονα σαφές μήνυμα για την περίπτωση αποτυχίας, προειδοποιώντας ότι «έχουν την απόλυτη εναλλακτική λύση, την οποία ελπίζουν να μην χρειαστεί να χρησιμοποιήσουν ξανά». Το μήνυμα αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο επιστροφής σε στρατιωτικές επιλογές, εάν η διπλωματική οδός δεν αποδώσει αποτελέσματα στις επόμενες ημέρες.
