Με κόκκινα λουλούδια, ιστορικές φωτογραφίες-ντοκουμέντα και απεργιακές κινητοποιήσεις, η Εργατική Πρωτομαγιά 2026 σημάδεψε βαθιά τη χώρα σε μια ημέρα με ιδιαίτερο ιστορικό βάρος. Εκατοντάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, εκεί όπου ακριβώς 82 χρόνια πριν, την 1η Μαΐου 1944, οι Γερμανοί εκτέλεσαν 200 κρατούμενους. Ταυτόχρονα, τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς στην Αθήνα, τον Πειραιά και τη Θεσσαλονίκη λειτούργησαν με σημαντικούς περιορισμούς λόγω απεργιών, ενώ η πόλη κατέγραψε θερμοκρασίες ρεκόρ — τις χαμηλότερες για 1η Μαΐου εδώ και 130 χρόνια.
Τι έγινε: Η τιμή στους 200 της Καισαριανής
Το Σκοπευτήριο της Καισαριανής έγινε για άλλη μια χρονιά τόπος μνήμης και συλλογικής συγκίνησης. Κάποιοι από τους παρευρισκόμενους κατέθεσαν στεφάνι στο μνημείο που έχει στηθεί στην περιοχή, ενώ άλλοι άφησαν κόκκινα λουλούδια ως φόρο τιμής στους εκτελεσθέντες. Φέτος η εκδήλωση απέκτησε ακόμα πιο συγκινητικό χαρακτήρα, καθώς ανάμεσα στους παρευρισκόμενους εκτέθηκαν ορισμένες από τις φωτογραφίες των θυμάτων που ταυτοποιήθηκαν ως γνήσιες και παρουσιάστηκαν δημόσια πριν από μερικούς μήνες. Αυτές οι εικόνες αποτυπώνουν τις τελευταίες στιγμές των 200 κρατουμένων και θεωρούνται μοναδικά ιστορικά τεκμήρια.
Η ιστορία πίσω από αυτές τις φωτογραφίες είναι εξίσου εντυπωσιακή. Στις αρχές Μαρτίου 2026, το Υπουργείο Πολιτισμού παρουσίασε το συγκλονιστικό αρχειακό υλικό, λίγες ημέρες αφότου πέρασε επίσημα στην κατοχή του ελληνικού δημοσίου. Το υπουργείο, σε συνεργασία με την Ελληνική Πρεσβεία στο Βέλγιο, απέκτησε 262 φωτογραφίες, 16 έγγραφα και 4 παλαιά χαρτονομίσματα. Το σύνολο αυτού του υλικού είχε τεθεί προς πώληση από έναν Βέλγο συλλέκτη σε διαδικτυακή πλατφόρμα δημοπρασιών, και η ελληνική πλευρά ενήργησε άμεσα ώστε να αποτρέψει τη διασπορά του σε ιδιώτες.
Ανάμεσα στα τεκμήρια περιλαμβάνονταν φωτογραφίες που αποτυπώνουν αυτή καθαυτή την εκτέλεση στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944. Πλέον, το σύνολο του ιστορικού υλικού έχει περιέλθει στο Ελληνικό Δημόσιο, με στόχο τη διαφύλαξη και τη διατήρησή του για τις επόμενες γενιές. Οι εικόνες, που για δεκαετίες παρέμεναν άγνωστες στο ευρύ κοινό, φέρνουν τώρα στο φως τα πρόσωπα ανθρώπων που έδωσαν τη ζωή τους για τις ιδέες τους, ενισχύοντας τη θεσμική προσπάθεια διατήρησης της μνήμης της Αντίστασης κατά της ναζιστικής κατοχής.
Αντιδράσεις / Πλαίσιο: Απεργίες, δηλώσεις και ψύχος ρεκόρ
Η Πρωτομαγιά 2026 έφερε μαζί της και ένα κλιματολογικό ρεκόρ. Σύμφωνα με τον μετεωρολόγο Παναγιώτη Γιαννόπουλο, από το 1890 που υπάρχουν καταγεγραμμένα στοιχεία στο Εθνικό Αστεροσκοπείο, η φετινή 1η Μαΐου ήταν η πιο ψυχρή που έχει γνωρίσει η Αθήνα, με μέση μέγιστη θερμοκρασία 14 βαθμών Κελσίου. Τα προηγούμενα ρεκόρ ήταν η Πρωτομαγιά του 1944 με 16 βαθμούς και η Πρωτομαγιά του 1987 με 17 βαθμούς, καθιστώντας τη φετινή ημέρα εξαιρετική και από κλιματολογική σκοπιά.
Ωστόσο, το κρύο δεν απέτρεψε τις απεργιακές κινητοποιήσεις στις μεταφορές. Στην Αθήνα και τον Πειραιά, οι Γραμμές 1 (ΗΣΑΠ), 2 και 3 του Μετρό καθώς και το Τραμ δεν λειτούργησαν καθόλου κατά τη διάρκεια της ημέρας. Τα λεωφορεία και τα τρόλεϊ πραγματοποίησαν στάση εργασίας από την έναρξη της βάρδιας έως τις 09:00 το πρωί και από τις 21:00 το βράδυ έως τη λήξη της βάρδιας. Κατά τις ενδιάμεσες ώρες ίσχυσε πρόγραμμα δρομολογίων Κυριακής, ενώ αναμένονταν πρόσθετες ακυρώσεις λόγω συμμετοχής μέρους των εργαζομένων στη 24ωρη απεργία της ΓΣΕΕ.
Στη Θεσσαλονίκη, τα λεωφορεία του ΟΑΣΘ κυκλοφόρησαν με προσωπικό ασφαλείας, καθώς το Συνδικάτο Εργαζομένων ΟΑΣΘ συμμετείχε με 24ωρη απεργία στις κινητοποιήσεις. Τέσσερις σταθμοί του Μετρό Θεσσαλονίκης τέθηκαν σε αναστολή λειτουργίας για επτά ώρες, από τις 09:00 έως τις 16:00, κατόπιν εντολής των αστυνομικών αρχών: οι σταθμοί «Βενιζέλου», «Αγίας Σοφίας», «Σιντριβάνι» και «Πανεπιστήμιο». Κανονικά εκτελέστηκαν μόνο τα δρομολόγια για Άτομα με Αναπηρία και η νυχτερινή γραμμή Ν1 προς το αεροδρόμιο.
Παράλληλα, πολιτικά μηνύματα για την εργατική κατάσταση στη χώρα δεν απουσίασαν. Η βουλεύτρια με τη Νέα Αριστερά, Έφη Αχτσιόγλου, χαρακτήρισε την ημέρα ως «σύμβολο αγώνα για αξιοπρέπεια», αναφέροντας ότι οι μισθοί «βρίσκονται στην τελευταία θέση στην Ευρώπη» και ότι «ούτε 2 στους 10 εργαζόμενους καλύπτονται από την προστασία των συλλογικών συμβάσεων». Επεσήμανε επίσης ότι το 2025 έχασαν τη ζωή τους εν ώρα εργασίας 201 εργαζόμενοι και ότι το 2026 τα αρνητικά ρεκόρ στα εργατικά δυστυχήματα συνεχίζονται. Ο γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής της Νέας Αριστεράς, Γαβριήλ Σακελλαρίδης, χαρακτήρισε την 1η Μαΐου ως μέρα «μνήμης, αλήθειας και αγώνα», αναφερόμενος στους 200 της Καισαριανής που «με απαράμιλλο θάρρος στάθηκαν μπροστά στα πολυβόλα», ενώ κάλεσε για δημιουργία «συνδικάτων μαζικών, μαχητικών και διεκδικητικών» που να εκπροσωπούν τους εργαζόμενους.
