Η αμερικανική Spirit Airlines ανακοίνωσε το Σάββατο τη διακοπή όλων των λειτουργιών της, θέτοντας οριστικό τέλος σε 34 χρόνια παρουσίας στον κλάδο των αερομεταφορών. Η απόφαση ήρθε μετά την αποτυχία εξασφάλισης χρηματοδοτικής στήριξης από πιστωτές και την κυβέρνηση Τραμπ, με την εκτόξευση των τιμών των καυσίμων λόγω του πολέμου στο Ιράν να αποδεικνύεται το αποφασιστικό χτύπημα για την εταιρεία.
Τι έγινε: Η κατάρρευση της Spirit Airlines βήμα βήμα
Η Spirit Airlines είχε ήδη υποβάλει αίτηση πτώχευσης δύο φορές σε λιγότερο από δύο χρόνια, αγωνιζόμενη να σταθεροποιηθεί σε ένα ολοένα πιο δύσκολο περιβάλλον. Το σχέδιο αναδιάρθρωσής της βασιζόταν σε τιμή καυσίμων 2,24 δολαρίων ανά γαλόνι για το 2026 και 2,14 δολαρίων για το 2027. Ωστόσο, μέχρι τα τέλη Απριλίου οι τιμές είχαν εκτοξευθεί στα 4,51 δολάρια ανά γαλόνι, δηλαδή σχεδόν διπλάσιες από τις προβλέψεις, καθιστώντας αδύνατη τη βιώσιμη λειτουργία χωρίς νέα κεφάλαια. Η αύξηση αυτή αποδίδεται απευθείας στις επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν, που διατάραξε τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό και ώθησε τις τιμές πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Η συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου της εταιρείας την Παρασκευή ολοκληρώθηκε χωρίς συμφωνία, σύμφωνα με πηγή που μίλησε στο Reuters. Τον προηγούμενο μήνα, η Spirit είχε απευθυνθεί στον Λευκό Οίκο για οικονομική βοήθεια, ζητώντας πακέτο διάσωσης ύψους 500 εκατομμυρίων δολαρίων. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της εταιρείας, των ομολογιούχων της και της αμερικανικής κυβέρνησης οδήγησαν τελικά σε αδιέξοδο, με αποτέλεσμα να μην εξασφαλιστεί η απαραίτητη χρηματοδότηση που θα επέτρεπε στην εταιρεία να συνεχίσει τη λειτουργία της υπό καθεστώς πτώχευσης. Η εταιρεία ανακοίνωσε άμεση ακύρωση όλων των πτήσεων, συμπεριλαμβανομένων των 4.119 πτήσεων εσωτερικού που είχε προγραμματίσει μεταξύ 1ης και 15ης Μαΐου, με συνολικά 809.638 θέσεις να παραμένουν ανεκμετάλλευτες.
Η διακοπή λειτουργίας επιφέρει την απώλεια περίπου 17.000 θέσεων εργασίας, ενώ αποτελεί ιστορικό γεγονός για τον κλάδο: καμία αμερικανική αεροπορική εταιρεία του μεγέθους της Spirit — που κάλυπτε κάποτε το 5% των πτήσεων στις ΗΠΑ — δεν έχει οδηγηθεί σε εκκαθάριση τα τελευταία 20 χρόνια. Αξίζει επίσης να αναφερθεί ότι το 2024 ένας ομοσπονδιακός δικαστής είχε μπλοκάρει συγχώνευση ύψους 3,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων μεταξύ της JetBlue και της Spirit για αντιμονοπωλιακούς λόγους, στερώντας από την εταιρεία μια διέξοδο που ίσως να άλλαζε την πορεία της.
Αντιδράσεις: Τραμπ, πιστωτές και ο αντίκτυπος στην αγορά
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ο Λευκός Οίκος είχε υποβάλει τελική πρόταση διάσωσης προς την εταιρεία και τους πιστωτές της, χωρίς όμως αυτή να γίνει αποδεκτή. «Αν μπορούμε να τους βοηθήσουμε, θα το κάνουμε, αλλά πρέπει πρώτα να διασφαλίσουμε τα συμφέροντά μας», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να «πουλήσει με κέρδος» αν αγόραζε την εταιρεία και οι τιμές πετρελαίου υποχωρούσαν στη συνέχεια. Η αδυναμία διάσωσης αποτελεί πολιτικό πλήγμα για τον Τραμπ, ο οποίος είχε προωθήσει το πακέτο στήριξης παρά τις αντιρρήσεις συμβούλων του και Ρεπουμπλικανών βουλευτών στο Κογκρέσο.
Ο Υπουργός Μεταφορών Σον Ντάφι αποκάλυψε στο Reuters ότι προσπάθησε να εντοπίσει πιθανούς αγοραστές για την Spirit, χωρίς επιτυχία. «Τι θα αγόραζε κανείς; Αν δεν ενδιαφέρεται κανείς άλλος, γιατί να το κάνουμε εμείς;», σχολίασε αποκαλυπτικά. Παράλληλα, πιστωτής που συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις επέκρινε τον τρόπο που διαχειρίστηκε την κατάσταση η διοίκηση Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι δεν έγινε η απαραίτητη προσπάθεια για να κλειστεί συμφωνία. Η Spirit ανέφερε στην ανακοίνωσή της: «Είμαστε περήφανοι για τον αντίκτυπο του μοντέλου εξαιρετικά χαμηλού κόστους μας στον κλάδο τα τελευταία 34 χρόνια και ελπίζαμε να εξυπηρετούμε τους επισκέπτες μας για πολλά χρόνια ακόμα».
Ο αντίκτυπος στην αγορά αναμένεται σημαντικός. Η Spirit είχε διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στη διατήρηση χαμηλών ναύλων στις αμερικανικές αεροπορικές γραμμές, ασκώντας ανταγωνιστική πίεση στους μεγάλους αερομεταφορείς. Η εξαφάνισή της από την αγορά αφήνει κενό στο τμήμα των οικονομικών μετακινήσεων, ενώ ειδικοί εκτιμούν ότι η απουσία της θα οδηγήσει σε ανοδική πίεση στις τιμές εισιτηρίων. Η κατάρρευση της Spirit Airlines λειτουργεί πλέον ως χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον πόλεμο στο Ιράν μπορεί να καταρρίψει ακόμα και καθιερωμένες εταιρείες με δεκαετίες παρουσίας στην αγορά.
Τι ακολουθεί για επιβάτες και εργαζομένους
Οι επιβάτες που είχαν κλείσει θέση με την Spirit Airlines βρίσκονται αντιμέτωποι με ακυρωμένες πτήσεις χωρίς δυνατότητα εξυπηρέτησης, καθώς η εταιρεία ανέφερε ρητά ότι «η εξυπηρέτηση πελατών δεν είναι πλέον διαθέσιμη». Παράλληλα, οι περίπου 17.000 εργαζόμενοι της εταιρείας αντιμετωπίζουν άμεση απώλεια θέσης εργασίας. Ο κλάδος των αερομεταφορών παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις, καθώς άλλες χαμηλού κόστους εταιρείες αντιμετωπίζουν παρόμοιες πιέσεις από την εκτόξευση των τιμών καυσίμων. Η τύχη της Spirit εγείρει ερωτήματα για το πόσο ανθεκτικές είναι οι υπόλοιπες μικρότερες αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες απέναντι στη συνεχιζόμενη ενεργειακή κρίση.
