Το Ιράν έκανε ένα σημαντικό διπλωματικό βήμα την Πέμπτη 30 Απριλίου 2026, υποβάλλοντας στις Ηνωμένες Πολιτείες ένα αναθεωρημένο ειρηνευτικό πλαίσιο που αποτελείται από 14 σημεία και φιλοδοξεί να θέσει τέλος στις συγκρούσεις που ταλανίζουν τη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με δύο πηγές που έχουν ενημερωθεί για την πρόταση, όπως αποκαλύπτει το Axios, η Τεχεράνη παρέδωσε στην Ουάσινγκτον ένα αυστηρά δομημένο χρονοδιάγραμμα με συγκεκριμένες φάσεις για την επίτευξη συμφωνίας. Το σχέδιο αυτό αντιπροσωπεύει μια από τις πιο λεπτομερείς διπλωματικές κινήσεις του Ιράν τα τελευταία χρόνια, καθώς επιχειρεί να καλύψει ζητήματα που κυμαίνονται από τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έως τον τερματισμό των εχθροπραξιών σε Ιράν και Λίβανο. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αναταραχής, με τις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν να βρίσκονται σε ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία τους εδώ και δεκαετίες.
Διαβάστε επίσης: Το Ιράν υπέβαλε νέα πρόταση ειρήνης μέσω Πακιστάν
Δύο φάσεις και αυστηρά χρονοδιαγράμματα
Το προτεινόμενο πλαίσιο χωρίζεται σε δύο διακριτές φάσεις με αυστηρά καθορισμένους χρόνους υλοποίησης. Στην πρώτη φάση, μέσα σε διάστημα ενός μηνός, προβλέπεται η διεξαγωγή διαπραγματεύσεων για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και την οριστική παύση των εχθροπραξιών στα μέτωπα του Ιράν και του Λιβάνου. Η δεύτερη φάση προβλέπεται να ξεκινήσει μόνο εφόσον ολοκληρωθεί επιτυχώς η πρώτη, και θα επικεντρωθεί στο εξαιρετικά ευαίσθητο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος της Ισλαμικής Δημοκρατίας, με μια επιπλέον διαπραγματευτική περίοδο ενός μήνα. Αξιοσημείωτη είναι η ρήτρα που αφορά τα Στενά του Ορμούζ, καθώς σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της ιρανικής Βουλής, το σχέδιο προβλέπει ότι δεν θα επιτρέπεται η διέλευση ισραηλινών πλοίων ούτε πλοίων χωρών που θεωρούνται εχθρικές — μια διατύπωση που πιθανολογείται ότι συμπεριλαμβάνει και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Επιπλέον, η πρόταση συμπεριλαμβάνει απαίτηση για καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων ως προϋπόθεση για τη χορήγηση αδειών διέλευσης.
Ωστόσο, η αντίδραση της Ουάσινγκτον δεν φάνηκε θετική εκ πρώτης όψεως. Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θα εξετάσει σύντομα το σχέδιο που υπέβαλε το Ιράν, εκφράζοντας όμως σαφείς επιφυλάξεις για το κατά πόσον αυτό μπορεί να είναι αποδεκτό. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ επισήμανε ότι το Ιράν δεν έχει πληρώσει το τίμημα για όσα έχει διαπράξει εις βάρος της ανθρωπότητας τα τελευταία 47 χρόνια, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης στρατιωτικών πληγμάτων. Παράλληλα, τα Στενά του Ορμούζ συνεχίζουν να αποτελούν κρίσιμο παγκόσμιο σημείο ενεργειακής διέλευσης, καθιστώντας τη γεωπολιτική σημασία κάθε συμφωνίας ή ρήξης ιδιαίτερα υψηλή. Οι εντάσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης έχουν ενταθεί εν μέσω διαφορών για στρατιωτικές επιχειρήσεις, κυρώσεις και το πυρηνικό πρόγραμμα, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα σύνθετο διπλωματικό τοπίο.
Οι Φρουροί της Επανάστασης μιλούν για «τελεσίγραφο»
Σε αυτό το πλαίσιο, σκληρή ήταν η στάση που επέλεξαν οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν, ο ιδεολογικός στρατός της Ισλαμικής Δημοκρατίας, οι οποίοι ανακοίνωσαν μέσω κρατικής τηλεόρασης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται αντιμέτωπες με μόλις δύο επιλογές στη σύγκρουση της Μέσης Ανατολής. Σύμφωνα με τους Φρουρούς, ο Τραμπ πρέπει να επιλέξει μεταξύ μιας «αδύνατης στρατιωτικής επιχείρησης» και μιας «κακής συμφωνίας» με την Ισλαμική Δημοκρατία — μια διπλή παγίδα, σύμφωνα με το ιρανικό αφήγημα. Στην ίδια ανακοίνωση, οι Φρουροί της Επανάστασης αναφέρθηκαν σε εμφανή «αλλαγή τόνου» εκ μέρους της Κίνας, της Ρωσίας και της Ευρώπης απέναντι στην Ουάσινγκτον, εκτιμώντας ότι η διεθνής κοινότητα σταδιακά αποστασιοποιείται από τις αμερικανικές θέσεις. Έκαναν επίσης λόγο για ιρανικό «τελεσίγραφο» σχετικά με τον αμερικανικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών, εντείνοντας τη ρητορική της αντιπαράθεσης.
Σε αυτό το εκρηκτικό διπλωματικό περιβάλλον, το μέλλον των συνομιλιών μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον παραμένει βαθιά αβέβαιο. Το ιρανικό σχέδιο των 14 σημείων αποτελεί αδιαμφισβήτητα μια σοβαρή διπλωματική κίνηση, η οποία θέτει σαφείς παραμέτρους και χρονοδιαγράμματα για μια πιθανή αποκλιμάκωση. Ωστόσο, οι επίσημες αντιδράσεις από την πλευρά του Τραμπ αλλά και η σκληρή γλώσσα των Φρουρών της Επανάστασης υποδηλώνουν ότι ο δρόμος προς μια πραγματική συμφωνία παραμένει μακρύς και γεμάτος εμπόδια. Η επόμενη κίνηση ανήκει πλέον στην αμερικανική διοίκηση, η οποία θα κληθεί να αποφασίσει αν το ιρανικό πλαίσιο μπορεί να αποτελέσει βάση για ουσιαστική διαπραγμάτευση ή αν θα επιλέξει τη σκληρή οδό των στρατιωτικών πληγμάτων.
