Το νέο καθεστώς για τις εξώσεις ενοικιαστών τέθηκε σε ισχύ από την 1η Μαΐου 2026, αλλάζοντας ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι ιδιοκτήτες μπορούν να ανακτήσουν τα ακίνητά τους. Η νέα διαδικασία έκδοσης διαταγών πληρωμής και απόδοσης μισθίου μειώνει δραστικά τις καθυστερήσεις που ταλαιπωρούσαν τους ιδιοκτήτες για χρόνια. Με βάση την απόφαση του υπουργείου Δικαιοσύνης, οι διαταγές δεν εκδίδονται πλέον από δικαστές, αλλά από πιστοποιημένους δικηγόρους. Παράλληλα, οι ενοικιαστές αποκτούν εγγυημένο χρονικό περιθώριο για να μετακομίσουν χωρίς αιφνιδιασμούς.
Διαβάστε επίσης: Το Rebrain Greece ταξιδεύει στο Λονδίνο στις 9 Μαΐου
Τι αλλάζει στη διαδικασία απόδοσης μισθίου
Μέχρι σήμερα, η διαδικασία ανάκτησης ακινήτου από απλήρωτο ενοικιαστή ήταν ένας πραγματικός «μαραθώνιος». Οι δικάσιμοι ορίζονταν μετά από μήνες, οι αναβολές ήταν αλλεπάλληλες και η έκδοση αποφάσεων καθυστερούσε σημαντικά, αφήνοντας τους ιδιοκτήτες εγκλωβισμένους χωρίς τη δυνατότητα αξιοποίησης του ακινήτου τους. Με το νέο σύστημα, η διαδικασία αποκτά σαφή δομή και συγκεκριμένα χρονικά όρια που δεσμεύουν όλους τους εμπλεκόμενους. Σε κάθε Πρωτοδικείο της χώρας καταρτίζονται ειδικοί κατάλογοι πιστοποιημένων δικηγόρων, οι οποίοι επιλέγονται με συγκεκριμένα κριτήρια για να διασφαλίζεται η εμπειρία και η αξιοπιστία τους.
Το βασικό πλεονέκτημα της νέας διαδικασίας είναι η ταχύτητα. Ο δικηγόρος που αναλαμβάνει μια υπόθεση υποχρεούται να εκδώσει τη σχετική διαταγή μέσα σε 20 ημέρες από την ανάθεση, θέτοντας ένα σαφές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα. Η διαδικασία καλύπτει τόσο τη διαταγή πληρωμής για τα οφειλόμενα ενοίκια όσο και τη διαταγή απόδοσης μισθίου, δηλαδή την απομάκρυνση του ενοικιαστή όταν δεν πληρώνει ή όταν έχει λήξει η μίσθωση και δεν αποχωρεί. Έτσι, ο ιδιοκτήτης δεν μένει πλέον εγκλωβισμένος επί μακρόν χωρίς να μπορεί να αξιοποιήσει το ακίνητό του.
Το κόστος της διαδικασίας είναι επίσης καθορισμένο και διαφανές. Η αποζημίωση του πιστοποιημένου δικηγόρου ορίζεται σε 400 ευρώ για τη διαταγή πληρωμής και σε 300 ευρώ για τη διαταγή απόδοσης μισθίου. Τα ποσά αυτά καταβάλλονται προκαταβολικά μέσω του Δικηγορικού Συλλόγου με ηλεκτρονική διαδικασία και αποδίδονται στον δικηγόρο μετά την ολοκλήρωση της υπόθεσης, διασφαλίζοντας τη διαφάνεια της συναλλαγής.
Τα δικαιώματα ενοικιαστών και ιδιοκτητών
Το νέο καθεστώς δεν λαμβάνει υπόψη μόνο τα συμφέροντα των ιδιοκτητών. Ο ενοικιαστής αποκτά εξάμηνη, αυτόματη και αδάπανη προθεσμία μεταστέγασης, η οποία του δίνει επαρκή χρόνο να βρει νέο σπίτι και να μετακομίσει με τάξη. Η προθεσμία αυτή χορηγείται χωρίς να απαιτείται αίτηση ή δικαστική απόφαση, αποτρέποντας τους αιφνιδιασμούς που πλήγωναν ευάλωτες οικογένειες. Επιπλέον, προβλέπεται δυνατότητα δικαστικής παράτασης της προθεσμίας, εφόσον συντρέχουν αποχρώντες λόγοι που δικαιολογούν επιπλέον χρόνο.
Ωστόσο, η κλασική αγωγή στο Πρωτοδικείο παραμένει σε πλήρη ισχύ και δεν καταργείται από το νέο σύστημα. Πρόκειται για πιο χρονοβόρα διαδικασία, με ορισμό δικασίμου μετά από μήνες και πιθανές αναβολές, η οποία όμως εξακολουθεί να είναι απαραίτητη σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Συγκεκριμένα, η παραδοσιακή αγωγή χρησιμοποιείται όταν υπάρχουν αμφισβητήσεις μεταξύ των μερών, όταν λείπει το μισθωτήριο συμβόλαιο ή όταν ο ιδιοκτήτης διεκδικεί πρόσθετες αξιώσεις, όπως αποζημίωση για φθορές. Έτσι, τα δύο συστήματα συνυπάρχουν και αλληλοσυμπληρώνονται ανάλογα με τις ανάγκες κάθε υπόθεσης.
Συνολικά, η νέα διαδικασία αποσκοπεί στην εξισορρόπηση των δικαιωμάτων και των δύο πλευρών. Ο ιδιοκτήτης αποκτά ένα γρήγορο και αποτελεσματικό εργαλείο για να ανακτήσει το ακίνητό του και τα οφειλόμενα ενοίκια μέσα σε προβλέψιμο χρονικό πλαίσιο. Ο ενοικιαστής, από την πλευρά του, γνωρίζει εκ των προτέρων τα χρονικά όρια και τα δικαιώματά του, αποφεύγοντας την αβεβαιότητα που δημιουργούσε το παλιό σύστημα. Το αποτέλεσμα είναι μια πιο δίκαιη και λιγότερο τραυματική διαδικασία και για τις δύο πλευρές.
Τι ακολουθεί με την πλήρη εφαρμογή
Με την έναρξη ισχύος του νέου καθεστώτος από την 1η Μαΐου 2026, τα Πρωτοδικεία της χώρας έχουν ήδη ξεκινήσει την κατάρτιση των ειδικών καταλόγων με τους πιστοποιημένους δικηγόρους που θα αναλαμβάνουν τις υποθέσεις. Οι πολίτες που αντιμετωπίζουν προβλήματα με κακοπληρωτές ενοικιαστές μπορούν πλέον να στραφούν σε αυτή τη διαδικασία για ταχύτερη λύση. Οι Δικηγορικοί Σύλλογοι διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στη διαχείριση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας πληρωμών και στον συντονισμό της όλης διαδικασίας. Η πλήρης αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του συστήματος αναμένεται να φανεί τους επόμενους μήνες, καθώς θα συσσωρεύονται τα πρώτα στοιχεία από την εφαρμογή του στην πράξη.
