Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε σήμερα στο Μέγαρο Μαξίμου με τον Ευρωπαίο επίτροπο Άμυνας και Διαστήματος Άντριους Κουμπίλιους, επαναλαμβάνοντας με έμφαση την ανάγκη να αποκτήσει επιχειρησιακό περιεχόμενο το Άρθρο 42, παράγραφος 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και να δημιουργηθεί κοινός ευρωπαϊκός μηχανισμός χρηματοδότησης της άμυνας.
Τι έγινε στο Μέγαρο Μαξίμου
Στο επίκεντρο της συνάντησης βρέθηκε ο Οδικός Χάρτης για την ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας της ΕΕ έως το 2030, καθώς και η ανάγκη επιτάχυνσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και παραγωγής. Ο Μητσοτάκης ενημέρωσε τον επίτροπο για το ελληνικό πρόγραμμα ενίσχυσης και θωράκισης των Ενόπλων Δυνάμεων, τονίζοντας ιδιαίτερα την έμφαση που δίνει η Ελλάδα στην καινοτομία. Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η χώρα «κάνει πράξη τα λόγια της» όσον αφορά τις αμυντικές δαπάνες, τοποθετώντας την Ελλάδα στην πρώτη γραμμή των ευρωπαϊκών προσπαθειών για στενότερη συνεργασία στις αμυντικές προμήθειες.
Ο Μητσοτάκης επανέλαβε με σαφήνεια τη θέση του για το Άρθρο 42.7, τονίζοντας ότι πρέπει να καταστεί επιχειρησιακά λειτουργικό ώστε να ενισχυθεί η αμυντική δέσμευση όλων των κρατών μελών της ΕΕ. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα πρακτικής εφαρμογής της αμοιβαίας συνδρομής, ανέφερε τη στήριξη που παρείχαν ευρωπαϊκές χώρες στην Κύπρο όταν δέχθηκε επίθεση από τη Χεζμπολάχ, αποστέλλοντας πλοία και αεροσκάφη — και αυτό σε ad hoc βάση, χωρίς να έχει προηγηθεί τυπική ενεργοποίηση του Άρθρου. Η συγκεκριμένη αναφορά λειτούργησε ως επιχείρημα για το πόσο αναγκαία είναι η θεσμική κατοχύρωση αυτής της δυνατότητας.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός επανέφερε πρόταση που είχε καταθέσει το 2024 από κοινού με τον Πολωνό πρωθυπουργό Donald Tusk: τη δημιουργία κοινής ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για προγράμματα κοινού ενδιαφέροντος, με προτεραιότητα μια ευρωπαϊκή ασπίδα αεράμυνας. «Η άμυνα αποτελεί το κατεξοχήν ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό και πρέπει να υποστηριχθεί μέσω κάποιου είδους κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Μητσοτάκης.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Ο επίτροπος Κουμπίλιους αντιμετώπισε με θετικό τρόπο τις ελληνικές θέσεις, τονίζοντας ότι το Άρθρο 42, παράγραφος 7 είναι «πραγματικά κρίσιμο» και ότι το ζήτημα υπερβαίνει την υλική ετοιμότητα — αφορά την θεσμική αμυντική ετοιμότητα της Ευρώπης συνολικά. Ο επίτροπος εξέφρασε την ελπίδα να εκπονηθεί ένα πρακτικό εγχειρίδιο που θα βοηθήσει τα θεσμικά όργανα να κατανοήσουν τι ακριβώς απαιτείται σε περίπτωση ενεργοποίησης. Η συμφωνία των δύο πλευρών στη θεσμική διάσταση του ζητήματος αναδεικνύει ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε πλήρη ευθυγράμμιση με τις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ο Κουμπίλιους εξήρε ιδιαίτερα τις ελληνικές αμυντικές πρωτοβουλίες, αναφερόμενος στο πρόγραμμα «Ασπίδα του Αχιλλέα» και στο 12ετές πρόγραμμα ύψους 26 δισ. ευρώ για τις Ένοπλες Δυνάμεις. «Χαιρόμαστε που βλέπουμε την Ελλάδα να πρωτοστατεί στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής άμυνας», δήλωσε ο επίτροπος, προσθέτοντας ότι συχνά καλεί άλλες χώρες να κοιτάξουν και να ακολουθήσουν το ελληνικό παράδειγμα. Η αναγνώριση αυτή από τον αρμόδιο επίτροπο της ΕΕ επιβεβαιώνει τη θέση της Ελλάδας ως ενεργού πρωταγωνιστή στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής αμυντικής αρχιτεκτονικής.
Ο Μητσοτάκης τόποθέτησε τη συζήτηση στο ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο, επισημαίνοντας ότι «ορισμένες από τις παραδοσιακές σταθερές της μεταπολεμικής τάξης πραγμάτων φαίνεται να αμφισβητούνται» και ότι η Ευρώπη οφείλει να έχει εμπιστοσύνη στις δικές της δυνατότητες. Η δήλωση αυτή αντικατοπτρίζει τη γενικότερη ευρωπαϊκή ανησυχία για την αναζήτηση στρατηγικής αυτονομίας σε περίοδο αβεβαιότητας.
Τι ακολουθεί
Ο πρωθυπουργός ανέφερε στη συζήτηση και το ζήτημα του διαστήματος, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα έκανε «τα πρώτα βήματα» με την πρόσφατη εκτόξευση τεσσάρων μικροδορυφόρων και δύο νανοδορυφόρων. Η αξιοποίηση διαστημικών τεχνολογιών συνδέεται άμεσα με τομείς όπως η πολιτική προστασία, που ο Μητσοτάκης χαρακτήρισε «επιτακτική προτεραιότητα». Ο επίτροπος Κουμπίλιους εξέφρασε την πρόθεσή του να εκπονηθεί πρακτικό εγχειρίδιο για την εφαρμογή του Άρθρου 42.7, ώστε να είναι έτοιμος ο ευρωπαϊκός μηχανισμός για οποιαδήποτε μελλοντική ανάγκη. Το ζήτημα αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, καθώς η ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας της ΕΕ αποτελεί πρώτη προτεραιότητα των ευρωπαίων ηγετών.
