Σχεδόν δύο δεκαετίες έχουν περάσει από τότε που το όνομα Βασίλης Παλαιοκώστας άρχισε να κυριαρχεί στα πρωτοσέλιδα των ελληνικών εφημερίδων. Κινηματογραφικές αποδράσεις, τολμηρές ληστείες και μια ασύλληπτη ικανότητα να εξαφανίζεται κάτω από τη μύτη των αρχών τον κατέστησαν τον πιο διαβόητο καταζητούμενο στη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας. Σήμερα, το ερώτημα παραμένει αναπάντητο και στοιχειώνει εξίσου αστυνομικούς και απλούς πολίτες: ο Παλαιοκώστας βρίσκεται ακόμα στη ζωή ή έχει φύγει από αυτήν χωρίς κανείς να το γνωρίζει; Η υπόθεσή του παραμένει επίσημα ανοιχτή για την Ελληνική Αστυνομία, με το κεφάλι του επικηρυγμένο στο αστρονομικό ποσό του 1 εκατομμυρίου ευρώ. Παρά τις αλλεπάλληλες έρευνες και τις εκατοντάδες στοιχεία που έχουν συλλεχθεί ανά τα χρόνια, κανείς δεν κατάφερε ποτέ να τον φέρει ενώπιον της δικαιοσύνης.
Η επικήρυξη και το αίμα που έφερε
Η τεράστια αμοιβή για τη σύλληψη του Παλαιοκώστα δεν προέκυψε τυχαία. Τον Ιούνιο του 2010, μια βόμβα αφαίρεσε τη ζωή του Γιώργου Βασιλάκη, υπασπιστή του τότε υπουργού Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη. Η σύνδεση του Παλαιοκώστα με την κτηνώδη αυτή επίθεση αναβάθμισε κατακόρυφα τον κίνδυνο που θεωρείται ότι αντιπροσωπεύει, μεταμορφώνοντάς τον από ληστή σε στόχο υψηλής προτεραιότητας για ολόκληρο τον κρατικό μηχανισμό. Ωστόσο, παρά την τεράστια πίεση που δέχτηκε η Αντιτρομοκρατική και οι υπόλοιπες υπηρεσίες, ο φυγάς κατάφερε και πάλι να ξεγλιστρήσει. Οι έρευνες συνεχίστηκαν επί χρόνια χωρίς αποτέλεσμα, αφήνοντας πίσω τους μόνο ερωτηματικά και μια βαθιά αίσθηση αδυναμίας απέναντι σε έναν άνθρωπο που φαίνεται να διαθέτει υπεράνθρωπη ικανότητα επιβίωσης στην παρανομία.
Παράλληλα, ο πρόσφατος θάνατος του αδελφού του, Νίκου Παλαιοκώστα, επαναφέρει με σφοδρότητα το ερώτημα στο δημόσιο διάλογο. Ο Νίκος ήταν επίσης γνωστός στις αρχές και η εκτίμηση ορισμένων ήταν ότι τα δύο αδέλφια διατηρούσαν κάποιου είδους επαφή. Με τον θάνατό του, ο πιθανός αυτός κρίκος επικοινωνίας διακόπηκε οριστικά, περιπλέκοντας ακόμη περισσότερο την έρευνα εντοπισμού. Το βάρος της άγνοιας γίνεται ολοένα πιο δυσβάστακτο, τόσο για τις αρχές όσο και για τους συγγενείς των θυμάτων που ποτέ δεν έλαβαν τη δικαίωση που περίμεναν.
«Δίνω 70% πιθανότητες να ζει» — Τι λένε όσοι τον γνώρισαν
Ο Κώστας Σαμαράς, γνωστός ως «Έλληνας Πεταλούδας» και παλαιός συνεργός του Παλαιοκώστα, αποφάσισε πρόσφατα να μιλήσει δημόσια στο «ΘΕΜΑ UNCUT» του protothema.gr, ρίχνοντας φως στις προσωπικές του εκτιμήσεις για την τύχη του παλαιού του συντρόφου. «Δίνω 70% πιθανότητες να ζει και να κρύβεται, ενδεχομένως, κάπου στο εξωτερικό και 30% να μη βρίσκεται πια στη ζωή», δήλωσε χαρακτηριστικά, αποτυπώνοντας τη διχογνωμία που επικρατεί ακόμη και μεταξύ εκείνων που έζησαν δίπλα του. Τα λόγια του Σαμαρά αντικατοπτρίζουν την ευρύτερη αβεβαιότητα που περιβάλλει την υπόθεση, καθώς καμία αρχή δεν έχει μπορέσει να τεκμηριώσει ούτε ότι ζει ούτε ότι πέθανε. Σε αυτό το πλαίσιο, ο μύθος του «αιώνιου δραπέτη» τρέφεται από το ίδιο το κενό πληροφοριών που τον περιβάλλει.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν, ωστόσο, οι μαρτυρίες δύο πρώην αξιωματικών της Αντιτρομοκρατικής που συμμετείχαν ενεργά στις έρευνες για τον εντοπισμό του Παλαιοκώστα και μίλησαν στο «ΘΕΜΑ». Οι αφηγήσεις τους φωτίζουν άγνωστες ως τώρα πτυχές της δράσης του και επιχειρούν να απαντήσουν στο κρίσιμο ερώτημα: πού θα μπορούσε να κρύβεται όλα αυτά τα χρόνια; Σύμφωνα με τις μαρτυρίες τους, ο Παλαιοκώστας διέθετε ένα εκπληκτικά οργανωμένο δίκτυο υποστήριξης, καταβάλλοντας χιλιάδες ευρώ σε όσους τον φιλοξενούσαν για να εξασφαλίσει τη σιωπή και την αφοσίωσή τους. Ήταν, με λίγα λόγια, ένας άνθρωπος που αγόραζε την αφάνειά του με μετρητά.
Οι ίδιοι αξιωματικοί περιγράφουν με εκπληκτικές λεπτομέρειες τον τρόπο με τον οποίο ο Παλαιοκώστας κατάφερνε να ξεφεύγει από τα αστυνομικά μπλόκα. Διέθετε ικανότητα να «διαβάζει» τις κινήσεις των αρχών, να αλλάζει εμφάνιση και να εκμεταλλεύεται τη γνώση του εδάφους με τρόπο που υπερέβαινε κατά πολύ τις δυνατότητες ενός συνηθισμένου φυγάδα. Παράλληλα, η σχεδόν μυθολογική του φήμη ως «Ρομπέν των Δασών» σε ορισμένες περιοχές της Θεσσαλίας και της Δυτικής Μακεδονίας του εξασφάλιζε ένα ανεπίσημο δίκτυο προστασίας από κοινότητες που τον αντιμετώπιζαν με συμπάθεια παρά εχθρότητα. Η υπόθεση του Βασίλη Παλαιοκώστα παραμένει, έτσι, ένα από τα μεγαλύτερα ανεπίλυτα αινίγματα της νεότερης ελληνικής εγκληματολογίας — και η απάντηση στο αν ζει ή όχι ίσως δεν έρθει ποτέ.
