Το φαράγγι της Σαμαριάς, ένας από τους πιο δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς στην Κρήτη, παραμένει κλειστό παρά τις έντονες πιέσεις της τοπικής κοινωνίας για άμεση επαναλειτουργία του. Η μη έναρξη λειτουργίας την 1η Μαΐου, όπως συνηθίζεται κάθε χρόνο, προκάλεσε σφοδρές διαμαρτυρίες κυρίως από τους κατοίκους της Αγίας Ρουμέλης. Ο ΟΦΥΠΕΚΑ, ο φορέας διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού Σαμαριάς, επιμένει πως οι προϋποθέσεις ασφάλειας δεν έχουν ακόμα πληρωθεί, με αποτέλεσμα το άνοιγμα να έχει μετατεθεί γύρω στις 15 Μαΐου.
Τι συνέβη: Ζημιές, στάθμη νερού και απαιτούμενες αυτοψίες
Οι αιτίες που κρατούν κλειστό το φαράγγι εκτείνονται σε περισσότερα από ένα επίπεδα. Πρώτον, οι εκτεταμένες καταστροφές που προκλήθηκαν από τα έντονα καιρικά φαινόμενα του φετινού χειμώνα έπληξαν μεγάλο τμήμα του φαραγγιού. Δεύτερον, το αυξημένο ύψος των νερών του ποταμού λίγο πριν από το χαρακτηριστικό σημείο των «Πορτών» καθιστά ακόμα επικίνδυνη τη διέλευση επισκεπτών. Και τα δύο κανάλια εισόδου του φαραγγιού παραμένουν σφραγισμένα για το κοινό.
Ο ΟΦΥΠΕΚΑ (Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής), που υπάγεται στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ξεκαθάρισε πως η διαδικασία επαναλειτουργίας περιλαμβάνει τρία στάδια: πρώτα πρέπει να ολοκληρωθούν οι εργασίες αποκατάστασης στο εσωτερικό του φαραγγιού, στη συνέχεια να πραγματοποιηθούν αυτοψίες από τον καθηγητή φυσικών καταστροφών Ευθύμη Λέκκα του ΕΚΠΑ και από την ΕΑΓΜΕ (Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών), και μόνο τότε να δοθεί το «πράσινο φως». Και τα τρία αυτά βήματα κρίνονται απαραίτητα για να λειτουργήσει το φαράγγι με πλήρεις εγγυήσεις ασφάλειας.
Ωστόσο, η τοπική κοινωνία βλέπει τα πράγματα διαφορετικά. Κάτοικοι και εκπρόσωποι της περιοχής θεωρούν πως ο ΟΦΥΠΕΚΑ καθυστέρησε στις εργασίες αποκατάστασης, με αποτέλεσμα το φαράγγι να μην είναι έτοιμο εγκαίρως. Στο θέμα παρενέβησαν δημόσια και οι δήμαρχοι Σφακίων και Αγίου Βασιλείου, καθώς και ο αντιπεριφερειάρχης Χανίων, καταγράφοντας την ανησυχία της τοπικής αυτοδιοίκησης για τις οικονομικές επιπτώσεις της καθυστέρησης.
Αντιδράσεις: Δύο χρόνια σοβαρών συμβάντων στο φαράγγι
Το φαράγγι της Σαμαριάς δεν αντιμετωπίζει αυτή την κρίση για πρώτη φορά. Τα τελευταία δύο χρόνια σημαδεύτηκαν από σοβαρά ατυχήματα που έθεσαν σε αμφισβήτηση τα πρωτόκολλα ασφάλειας. Τον Σεπτέμβριο του 2024, μια 35χρονη Γερμανίδα τουρίστρια έχασε τη ζωή της όταν ένας βράχος αποκολλήθηκε και την καταπλάκωσε κατά τη διάρκεια έντονης βροχόπτωσης. Το τραγικό αυτό γεγονός πυροδότησε νέες συζητήσεις για τα πρωτόκολλα λειτουργίας. Ο ΟΦΥΠΕΚΑ δέχθηκε σκληρή κριτική επειδή επέτρεψε τη λειτουργία του φαραγγιού εκείνη τη μέρα.
Ο οργανισμός απάντησε πως η καιρική πρόγνωση που είχε στη διάθεσή του εκείνη την ημέρα έδειχνε ελάχιστα ύψη βροχής. Την ευθύνη για τη λανθασμένη πρόβλεψη ανέλαβε η ΕΜΥ (Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία). Παράλληλα, το ατύχημα οξυνε τη διαμάχη για το ποιος φέρει ευθύνη όταν συμβαίνει ατύχημα σε έναν φυσικό προορισμό που λειτουργεί ταυτόχρονα ως τουριστικό αξιοθέατο.
Πριν από αυτό, τον Αύγουστο του 2023, ένας Ισπανός τουρίστας τραυματίστηκε βαριά και υπέστη ακρωτηριασμό και των δύο άκρων του λόγω αποκόλλησης βράχου μετά από σεισμό μεγέθους 4,8 Ρίχτερ. Το συμβάν εκείνο αποτέλεσε σημείο καμπής: ο ΟΦΥΠΕΚΑ παράγγειλε αμέσως ειδική μελέτη στην ερευνητική ομάδα του καθηγητή Ευθύμη Λέκκα στο ΕΚΠΑ για τον εντοπισμό όλων των επικίνδυνων σημείων μέσα στο φαράγγι. Στόχος ήταν να οριστούν τα αναγκαία μέτρα για την προστασία των επισκεπτών. Η μελέτη αυτή αποτελεί πλέον βασική απαίτηση πριν από κάθε επαναλειτουργία.
Τι ακολουθεί: Άνοιγμα γύρω στις 15 Μαΐου
Αν τα στάδια της διαδικασίας τηρηθούν όπως έχουν σχεδιαστεί, το φαράγγι της Σαμαριάς αναμένεται να επαναλειτουργήσει γύρω στις 15 Μαΐου. Ο ΟΦΥΠΕΚΑ, ο καθηγητής Λέκκας και η ΕΑΓΜΕ επιμένουν ότι η ακολουθία αυτών των βημάτων δεν πρόκειται να παρακαμφθεί. Η τοπική κοινωνία, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό που φέρνει το φαράγγι, ελπίζει η ημερομηνία αυτή να τηρηθεί απαρέγκλιτα. Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι πώς θα ισορροπήσουν η οικονομική βιωσιμότητα της περιοχής και η ασφάλεια των επισκεπτών, δεδομένων των σοβαρών συμβάντων των τελευταίων δύο χρόνων.
