Η Ελλάδα εξετάζει σοβαρά την απόκτηση στρατιωτικών μεταγωγικών αεροσκαφών τύπου C-390 της βραζιλιάνικης εταιρείας Embraer, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας κατά τη διάρκεια διήμερης επίσκεψής του στη Λισαβόνα. Η εξέταση αυτής της προμήθειας ήρθε στο φως μετά από συνάντηση με τον Πορτογάλο ομόλογό του Νούνο Μέλο στο Forte de S. Julião da Barra. Η κίνηση εντάσσεται στο ευρύτερο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, με προϋπολογισμό που αγγίζει τα 28 δισ. ευρώ έως το 2036.
Τι έγινε στη Λισαβόνα
Ο Νίκος Δένδιας έφτασε στην Πορτογαλία για μια διήμερη επίσκεψη υψηλού αμυντικού περιεχομένου, κατά τη διάρκεια της οποίας συναντήθηκε με τον Νούνο Μέλο και συζήτησαν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων αμυντικής συνεργασίας. Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκε η πιθανή αγορά των μεταγωγικών αεροσκαφών Embraer C-390 Millennium, τα οποία εξετάζονται ως πιθανός διάδοχος των παλαιότερων C-130 «Ηρακλής» που υπηρετούν στην Ελληνική Πολεμική Αεροπορία. Ο Έλληνας υπουργός δεν έδωσε λεπτομέρειες για τον αριθμό των αεροσκαφών που σχεδιάζεται να αποκτηθούν, ούτε για το συνολικό κόστος της πιθανής συμφωνίας. Ωστόσο, η δημόσια αναφορά στο ενδεχόμενο αυτό αποτελεί σαφή ένδειξη ότι η διαδικασία αξιολόγησης βρίσκεται σε εξέλιξη.
Το C-390 κατασκευάζεται από την Embraer, με σημαντικό μέρος της παραγωγής να γίνεται στην Πορτογαλία μέσω της εταιρείας OGMA. Η OGMA ανήκει κατά 65% στην Embraer, ενώ το υπόλοιπο 35% ανήκει στο πορτογαλικό κράτος. Η εταιρεία συμμετέχει στην κατασκευή τμημάτων της ατράκτου, τα οποία στη συνέχεια αποστέλλονται στη Βραζιλία για την τελική συναρμολόγηση. Η Πορτογαλία υπήρξε η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα και το πρώτο μέλος του ΝΑΤΟ που παρήγγειλε το C-390, με παραγγελία που έγινε το 2019 και έχει ήδη παραλάβει μέρος των συμφωνηθέντων αεροσκαφών.
Κατά τη διήμερη επίσκεψή του, ο Δένδιας επισκέφθηκε τις εγκαταστάσεις της 506ης Μοίρας Αεροσκαφών, το Επιχειρησιακό Κέντρο για Μη Επανδρωμένα Οχήματα (CEOV) στη Ναυτική Βάση Λισαβόνας, καθώς και την έδρα της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Θαλάσσιας Ασφάλειας (EMSA). Τον συνόδευσαν ανώτατοι αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων, η πρέσβης της Ελλάδας στη Λισαβόνα και ο διπλωματικός σύμβουλος του υπουργού.
Αντιδράσεις και πλαίσιο της συνεργασίας
Ο Νίκος Δένδιας χαρακτήρισε τις συζητήσεις «ανοιχτού χαρακτήρα» και τόνισε ότι αντικατοπτρίζουν τις «εξαιρετικές σχέσεις» μεταξύ Ελλάδας και Πορτογαλίας. Πέραν των αεροσκαφών, οι δύο υπουργοί συζήτησαν αναλυτικά την ανάπτυξη συνεργειών σε τεχνολογίες αιχμής, όπως τα Μη Επανδρωμένα Σκάφη Επιφανείας, τα Μη Επανδρωμένα Υποβρύχια Οχήματα και τα Μη Επανδρωμένα Αεροχήματα. Ο Έλληνας υπουργός υπογράμμισε ότι οι δύο χώρες, με την κοινή ναυτική τους παράδοση, μπορούν να αντιμετωπίσουν από κοινού σύγχρονες αμυντικές προκλήσεις σε θάλασσα, ξηρά και αέρα. Παράλληλα, αναφέρθηκε με θερμά λόγια στη «γεμάτη υπερηφάνεια παράδοση της Πορτογαλίας στη θάλασσα», χαρακτηρίζοντάς την μία από τις σημαντικότερες ναυτικές αυτοκρατορίες της ιστορίας.
Στο επίπεδο των πολυμερών οργανισμών, τα δύο μέρη αντάλλαξαν απόψεις για τον συντονισμό Αθήνας και Λισαβόνας εντός ΕΕ και ΝΑΤΟ. Ο Δένδιας ανέδειξε τη σημασία του άρθρου 42 παρ. 7 της Συνθήκης της ΕΕ, που αφορά την αμοιβαία αρωγή των κρατών-μελών σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης, και τόνισε την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης αυτής της δέσμευσης στην πράξη. Η εμβάθυνση της διμερούς αμυντικής συμφωνίας Ελλάδας – Πορτογαλίας με έμφαση στην αμυντική καινοτομία και τη βιομηχανία αποτέλεσε τον κεντρικό άξονα των επαφών, αναδεικνύοντας τον στρατηγικό χαρακτήρα της συνεργασίας των δύο συμμαχικών χωρών.
Τι ακολουθεί
Ο Νίκος Δένδιας εξέφρασε την επιθυμία να υποδεχθεί τον Νούνο Μέλο στην Αθήνα για τη συνέχιση των διαβουλεύσεων, γεγονός που υποδηλώνει ότι η διμερής αμυντική ατζέντα βρίσκεται σε ενεργό φάση. Η απόφαση για την πιθανή προμήθεια των C-390 αναμένεται να ενταχθεί στο συνολικό πρόγραμμα ανανέωσης του στόλου μεταγωγικών της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας, η οποία διαθέτει σήμερα αεροσκάφη τύπου C-130 και C-27. Το εκτεταμένο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, ύψους 28 δισ. ευρώ έως το 2036, παρέχει το οικονομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα αξιολογηθεί και η απόφαση για τα νέα μεταγωγικά αεροσκάφη.
