Η Τεχνητή Νοημοσύνη χρησιμοποιείται σήμερα από το 17,8% του παγκόσμιου ενεργού πληθυσμού, όμως η υιοθέτησή της απέχει πολύ από το να είναι ομοιόμορφη. Νέα έκθεση που δημοσίευσε η Microsoft αποκαλύπτει ότι το ψηφιακό χάσμα ανάμεσα στις πλούσιες και αναπτυσσόμενες χώρες συνεχίζει να μεγαλώνει, ενώ οι ΗΠΑ — γενέτειρα των κυρίαρχων μοντέλων AI — βρίσκονται μόλις στην 21η θέση παγκοσμίως στη χρήση της τεχνολογίας που οι ίδιες δημιούργησαν.
Διαβάστε επίσης: Ο Πάπας Λέων απαντά στον Τραμπ: Κηρύττω το Ευαγγέλιο
Τι έδειξε η έκθεση της Microsoft
Το πρώτο τρίμηνο του 2026, το 27,5% των ατόμων ηλικίας 15-64 ετών στις χώρες του Βορρά χρησιμοποίησε κάποιο εργαλείο παραγωγικής AI, έναντι μόλις 15,4% στις χώρες του Νότου. Το χάσμα αυτό διευρύνθηκε κατά 1,5 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το πρώτο εξάμηνο του 2025, γεγονός που ανησυχεί τους αναλυτές. Η έκθεση εκπονήθηκε από το Microsoft AI Economy Institute και βασίζεται κυρίως σε τηλεμετρία υπολογιστών που χρησιμοποιούν Windows και προϊόντα της Microsoft, όπως το Bing και το Copilot. Τα δεδομένα συμπεριλαμβάνουν μερικώς τη χρήση σε συσκευές Apple, ενώ δεν υπάρχουν στοιχεία για χώρες όπως η Ρωσία, το Ιράν και η Κίνα.
Στην κορυφή της παγκόσμιας κατάταξης βρίσκονται τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ακολουθούμενα από τη Σιγκαπούρη, τη Νορβηγία και την Ιρλανδία. Η Γαλλία κατέχει την πέμπτη θέση με ποσοστό χρήσης 47,8%. Αξιοσημείωτη είναι η θέση των ΗΠΑ, που παρά το γεγονός ότι φιλοξενούν τους δημιουργούς των πιο διαδεδομένων μοντέλων AI — ChatGPT, Claude, Gemini — βρίσκονται στην 21η θέση με ποσοστό 31,3%. Η παρουσία των Εμιράτων στην κορυφή δεν είναι τυχαία: η Microsoft ανακοίνωσε τον Νοέμβριο επένδυση 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο AI στη χώρα, εκ των οποίων 1,5 δισ. δολάρια κατευθύνονται στην κρατική επιχείρηση G42.
Η έκθεση εντοπίζει τρεις κύριους παράγοντες που φρενάρουν την υιοθέτηση του AI στις αναπτυσσόμενες χώρες. Πρώτον, η ανεπαρκής πρόσβαση στην ηλεκτρική ενέργεια και στο διαδίκτυο. Δεύτερον, η έλλειψη βασικών ψηφιακών δεξιοτήτων στον πληθυσμό. Τρίτον, το εμπόδιο της γλώσσας: τα μοντέλα AI αποδίδουν ιστορικά καλύτερα στα αγγλικά, γεγονός που περιορίζει τη χρησιμότητά τους σε μη αγγλόφωνες χώρες. Ωστόσο, η πρόοδος στην επεξεργασία μη ευρωπαϊκών γλωσσών βοηθά ορισμένες χώρες, ιδίως στην Ασία, να μειώσουν τη διαφορά.
Απολύσεις και νέες θέσεις εργασίας: το παράδοξο του AI
Ένα από τα πιο αντιφατικά σημεία της έκθεσης αφορά την αγορά εργασίας. Η Microsoft υποστηρίζει ότι τα εργαλεία AI που απευθύνονται σε προγραμματιστές «θα μπορούσαν να αυξήσουν τη ζήτηση για απασχόληση» στον κλάδο της πληροφορικής, αντικρούοντας τους διαδεδομένους φόβους για μαζική ανεργία. Παράλληλα, η ίδια εταιρεία διευκρινίζει ότι «είναι ακόμη πολύ νωρίς για να γνωρίζει κανείς τον πλήρη αντίκτυπο» της Τεχνητής Νοημοσύνης στην αγορά εργασίας. Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε περίοδο που πολλές τεχνολογικές εταιρείες προχωρούν ταυτόχρονα σε απολύσεις και επενδύσεις στο AI. Η αντίφαση ανάμεσα στις υποσχέσεις για νέες θέσεις και τις πραγματικές απολύσεις παραμένει ένα από τα κεντρικά ερωτήματα της εποχής.
Το ζήτημα της ανισότητας που γεννά το AI δεν περιορίζεται μόνο στην αγορά εργασίας. Η συγκέντρωση της τεχνολογίας στις πλούσιες χώρες και στα ανώτερα εισοδηματικά στρώματα δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο: όσοι έχουν ήδη πρόσβαση στο AI κερδίζουν ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα, ενώ οι υπόλοιποι μένουν πίσω. Αυτή η δυναμική αποτυπώνεται στα στατιστικά της έκθεσης, όπου χώρες με υψηλό κατά κεφαλή εισόδημα και ισχυρές ψηφιακές υποδομές καταλαμβάνουν σταθερά τις πρώτες θέσεις. Η Microsoft δεν προτείνει συγκεκριμένες πολιτικές για την αντιμετώπιση του χάσματος, αλλά η δημοσίευση των δεδομένων θέτει το θέμα ψηλά στην ατζέντα των κυβερνήσεων και διεθνών οργανισμών.
Τι ακολουθεί για τη διάδοση του AI
Η Microsoft εκτιμά ότι η βελτίωση στην επεξεργασία πολλαπλών γλωσσών θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διάδοση του AI στις αναπτυσσόμενες χώρες τα επόμενα χρόνια. Ιδίως χώρες της Ασίας φαίνεται να επωφελούνται ήδη από αυτή την πρόοδο. Παράλληλα, η επέκταση των ψηφιακών υποδομών στον Νότο — πρόσβαση στο διαδίκτυο και ηλεκτροδότηση — παραμένει προϋπόθεση για οποιαδήποτε ουσιαστική σύγκλιση. Το ερώτημα αν τελικά το AI θα λειτουργήσει ως εργαλείο μείωσης ή ενίσχυσης των παγκόσμιων ανισοτήτων παραμένει ανοιχτό, και η απάντηση θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις επιλογές πολιτικής που θα γίνουν τα επόμενα χρόνια.
