Το κρουαζιερόπλοιο MV Hondius βρίσκεται σε καραντίνα τις τελευταίες ημέρες, αφού στο πλοίο εντοπίστηκαν κρούσματα χανταϊού — μιας ιογενούς νόσου που μεταδίδεται κυρίως από τρωκτικά. Το περιστατικό έχει προκαλέσει ανησυχία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει προκαλέσει η συμμετοχή ενός Έλληνα επιβάτη στο ταξίδι. Ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, έσπευσε να αποκαταστήσει την αλήθεια και να απαντήσει στις φήμες που κυκλοφορούν, ρίχνοντας τους τόνους της ανησυχίας με στέρεα επιστημονικά επιχειρήματα. Το ζήτημα, όπως εξηγεί, είναι σοβαρό, αλλά όχι στις διαστάσεις που έχουν διαμορφωθεί στη δημόσια συζήτηση.
Διαβάστε επίσης: Ο ΠΟΥ καθησυχάζει για τον χανταϊό στο MV Hondius
Πώς μεταδόθηκε ο χανταϊός: Η ζούγκλα στο επίκεντρο
Ένα από τα κεντρικά ερωτήματα που έχουν απασχολήσει το κοινό είναι το πώς ακριβώς μολύνθηκαν οι επιβάτες του Hondius. Ο Βασιλακόπουλος είναι κατηγορηματικός: το ίδιο το πλοίο δεν αποτελεί εστία μόλυνσης, καθώς δεν υπάρχει καμία ένδειξη για παρουσία τρωκτικών στο εσωτερικό του. Αντιθέτως, η μετάδοση φαίνεται να συνέβη κατά τη διάρκεια χερσαίων εκδρομών που πραγματοποιούσαν οι επιβάτες σε απομακρυσμένες περιοχές. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο ειδικός, οι ταξιδιώτες δεν περιορίζονταν σε απλές επισκέψεις στα λιμάνια, αλλά προχωρούσαν σε ριψοκίνδυνες αποστολές στη ζούγκλα, όπου η επαφή με άγνωστους ξενιστές — πιθανόν μολυσμένα τρωκτικά — ήταν αναπόφευκτη. «Το πιο απλό που μπορεί να σου συμβεί σ’ αυτό το περιβάλλον, είναι να σε τσιμπήσει κάτι που δεν πρέπει», τόνισε ο Καθηγητής Πνευμονολογίας-Εντατικής Θεραπείας στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ.
Σε αυτό το πλαίσιο, τα περισσότερα κρούσματα που εντοπίστηκαν στο πλοίο αποδίδονται σε μαζική έκθεση των επιβατών στο φυσικό περιβάλλον και όχι σε διάδοση της νόσου μεταξύ των επιβαινόντων. Ο ΕΟΔΥ έχει αναλύσει προκαταρκτικά δεδομένα που λήφθηκαν σε συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς υγείας, και τα αποτελέσματα αυτά υποδεικνύουν ότι η ζούγκλα, και όχι ο χώρος του πλοίου, ήταν το κύριο περιβάλλον μόλυνσης. Παράλληλα, ο Βασιλακόπουλος επισημαίνει ότι το πλοίο βρίσκεται σε άριστη κατάσταση και δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για τους υπόλοιπους επιβάτες που δεν συμμετείχαν στις συγκεκριμένες εκδρομές. Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ξεκάθαρη: πρόκειται για ένα περιστατικό που συνδέεται άμεσα με τις δραστηριότητες υψηλού ρίσκου σε τροπικά περιβάλλοντα.
Σπάνια η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο — Τι δείχνουν τα δεδομένα
Ωστόσο, το ερώτημα που έχει τροφοδοτήσει περισσότερο την ανησυχία του κοινού αφορά την ενδεχόμενη μετάδοση του χανταϊού από άνθρωπο σε άνθρωπο εντός του πλοίου. Ο Βασιλακόπουλος ξεκαθαρίζει ότι, ακόμη και στην υποπαραλλαγή των Άνδεων — που αφορά η συγκεκριμένη περίπτωση — η ανθρωποανθρώπινη μετάδοση παραμένει εξαιρετικά σπάνια. Τα προκαταρκτικά στοιχεία υποδεικνύουν ότι μόνο τρεις περιπτώσεις ενδέχεται να αφορούν μετάδοση από επιβάτη σε επιβάτη: ένα ζευγάρι και ίσως ένα ακόμη άτομο. Τα υπόλοιπα κρούσματα δεν εμπίπτουν σε αυτό το μοτίβο, γεγονός που αποκλείει το σενάριο εκτεταμένης διάδοσης εντός του πλοίου. «Εκτεταμένη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο δεν είναι αυτό που μάλλον έχει συμβεί», δήλωσε χαρακτηριστικά ο ειδικός.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο αυξημένος συναγερμός που έχει σημάνει στην Ευρώπη δεν αντανακλά έναν άμεσο, ανεξέλεγκτο κίνδυνο, αλλά αποτελεί κυρίως απόρροια των αυστηρών αντανακλαστικών που ανέπτυξαν οι υγειονομικές αρχές μετά την πανδημία του κορονοϊού. Η επαγρύπνηση, δηλαδή, είναι μεθοδολογικά δικαιολογημένη, ακόμα κι αν η πραγματική απειλή παραμένει περιορισμένη. Ο Βασιλακόπουλος τόνισε επίσης ότι τα «fake news» που κυκλοφορούν σχετικά με την ταυτότητα του Έλληνα επιβάτη είναι αναληθή, χωρίς να προβεί σε περαιτέρω δημόσια αποκάλυψη στοιχείων για λόγους προστασίας προσωπικών δεδομένων. Η επίσημη γραμμή του ΕΟΔΥ παραμένει ότι η κατάσταση βρίσκεται υπό έλεγχο και παρακολουθείται στενά σε συνεργασία με τους αρμόδιους διεθνείς φορείς.
