Βαριά ήττα υπέστη το Εργατικό Κόμμα του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ στις τοπικές εκλογές που διεξήχθησαν την Πέμπτη σε Αγγλία, Σκωτία και Ουαλία, με το αντιμεταναστευτικό κόμμα Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ να αναδεικνύεται στον μεγάλο νικητή της αναμέτρησης. Παρά τη σοβαρή εκλογική κατρακύλα, ο ίδιος ο Στάρμερ ξεκαθάρισε πως δεν σχεδιάζει να παραιτηθεί, αναλαμβάνοντας ωστόσο την πολιτική ευθύνη για τα αποτελέσματα. Τα πρώτα στοιχεία αποτυπώνουν μια εκτεταμένη απώλεια ελέγχου σε περιοχές που για δεκαετίες θεωρούνταν προπύργια των Εργατικών.
Τι έγινε στις τοπικές εκλογές
Οι Βρετανοί ψήφισαν για 5.014 δημοτικούς και περιφερειακούς συμβούλους σε 136 τοπικές αρχές, συμπεριλαμβανομένων των 32 δήμων του Λονδίνου. Παράλληλα, έγιναν εκλογές για απευθείας εκλεγόμενους δημάρχους σε έξι μεγάλες αστικές περιοχές, ενώ κάλπες στήθηκαν σε Σκωτία και Ουαλία για βουλευτές στα τοπικά κοινοβούλια. Η προσέλευση των ψηφοφόρων ήταν ιδιαίτερα υψηλή, καθώς αναλυτές επισημαίνουν ότι ξεπέρασε κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες τον συνηθισμένο μέσο όρο.
Με την καταμέτρηση να έχει ολοκληρωθεί στο ένα τρίτο των τοπικών αρχών, το Reform UK κέρδισε πάνω από 270 νέες έδρες, ενώ οι Εργατικοί έχασαν 202 έδρες. Το κόμμα διατήρησε τον έλεγχο 10 δημοτικών συμβουλίων αλλά έχασε την ηγεσία σε οκτώ. Αναλυτές εκτιμούν πως τα συνολικά αποτελέσματα θα αποτελέσουν την χειρότερη επίδοση στην ιστορία του κόμματος. Ο έγκριτος δημοσκόπος Τζον Κέρτις σχολίασε χαρακτηριστικά ότι «η εικόνα είναι σχεδόν τόσο κακή όσο αναμενόταν για τους Εργατικούς, ή και χειρότερη».
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της κλίμακας της ήττας αποτελεί το Τάμσαϊντ στο ευρύτερο Μάντσεστερ, όπου το Εργατικό Κόμμα έχασε τον έλεγχο του συμβουλίου για πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν 50 χρόνια. Το Reform κέρδισε και τις 14 έδρες που υπερασπίζονταν οι Εργατικοί. Ανάλογη εικόνα παρατηρήθηκε στο Γουίγκαν, όπου χάθηκαν και οι 20 έδρες, καθώς και στο Σάλφορντ. Η βουλευτής των Εργατικών στο Σάλφορντ, Ρεμπέκα Λονγκ-Μπέιλι, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα «ψυχοφθόρα».
Αντιδράσεις και πολιτικό πλαίσιο
Ο Κιρ Στάρμερ μίλησε στους δημοσιογράφους αποδεχόμενος πλήρως την πολιτική πραγματικότητα. «Τα αποτελέσματα είναι πολύ δύσκολα και δεν υπάρχει τρόπος να τα ωραιοποιήσουμε», δήλωσε χαρακτηριστικά. Παραδέχθηκε ότι το κόμμα «έχασε εξαιρετικούς εκπροσώπους σε όλη τη χώρα» και πρόσθεσε ότι «αυτό πονάει και πρέπει να πονάει». Παρόλα αυτά, ο Βρετανός πρωθυπουργός αποκλείει ρητά το ενδεχόμενο παραίτησης, τονίζοντας: «Δεν θα εγκαταλείψω» και διαβεβαιώνοντας ότι θα θέσει υποψηφιότητα ως πρωθυπουργός στις επόμενες γενικές εκλογές, που έχουν προγραμματιστεί για το 2029.
Ο Στάρμερ προειδοποίησε μάλιστα ότι η παραίτησή του θα δημιουργούσε «χάος», λέγοντας χαρακτηριστικά: «Δεν πρόκειται να φύγω και να βυθίσω τη χώρα στο χάος. Εκλέχθηκα για μια πενταετή θητεία και σκοπεύω να την ολοκληρώσω». Ωστόσο, επικριτές του επισημαίνουν τις πολυάριθμες υπαναχωρήσεις σε πολιτικές επιλογές, καθώς και την αμφιλεγόμενη απόφαση διορισμού του Πίτερ Μάντελσον ως πρέσβη στις ΗΠΑ, ο οποίος απολύθηκε εννέα μήνες αργότερα λόγω των διασυνδέσεών του με τον Τζέφρι Έπσταϊν. Παράλληλα, έγιναν γνωστές φήμες ότι ο Εντ Μίλιμπαντ συμβούλευσε τον πρωθυπουργό να ορίσει χρονοδιάγραμμα αποχώρησης, τις οποίες η ομάδα του Μίλιμπαντ αρνήθηκε.
Ο υπουργός Άμυνας Τζον Χίλι έσπευσε να στηρίξει τον Στάρμερ, δηλώνοντας στο Times Radio ότι το τελευταίο πράγμα που θέλουν οι ψηφοφόροι είναι «το πιθανό χάος μιας εκλογής ηγεσίας». «Πιστεύω ότι μπορεί ακόμα να αποδώσει, μπορεί ακόμα να το ανατρέψει», πρόσθεσε ο ίδιος. Από την πλευρά του, ο Νάιτζελ Φάρατζ αστειεύτηκε με την πιθανότητα παραίτησης του Στάρμερ, λέγοντας ότι θα «λυπηθεί πολύ» αν αυτό συμβεί, καθώς η παρουσία ενός αποδυναμωμένου Στάρμερ στην ηγεσία των Εργατικών εξυπηρετεί τα συμφέροντα του Reform.
Τι ακολουθεί για τη Βρετανία
Ο Νάιτζελ Φάρατζ εκτίμησε από το Λονδίνο ότι «παρακολουθούμε μια ιστορική αλλαγή της βρετανικής πολιτικής». Το Reform UK κέρδισε συνολικά περισσότερες από 300 έδρες δημοτικών συμβούλων στην Αγγλία, ενώ αναμένεται να αποτελέσει την κύρια αντιπολίτευση σε Σκωτία και Ουαλία. Αναλυτές επισημαίνουν ότι το παραδοσιακό δικομματικό σύστημα της Βρετανίας διασπάται σε μια πολυκομματική δημοκρατία, με τους Εργατικούς και τους Συντηρητικούς να χάνουν ψήφους προς το Reform από τα δεξιά και προς το Κόμμα των Πρασίνων από τα αριστερά. Τα εθνικιστικά κόμματα αναμένεται επιπλέον να επικρατήσουν σε Σκωτία και Ουαλία. Η καταμέτρηση συνεχίζεται και τα τελικά αποτελέσματα αναμένονται μέσα στην ημέρα.
