Με αφορμή την Ημέρα της Ευρώπης και τα 76 χρόνια από τη Διακήρυξη Σουμάν, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας ζήτησε η Ευρωπαϊκή Ένωση να λειτουργεί ως «ασπίδα» για όλα τα κράτη-μέλη της, καλώντας στην επιχειρησιακή εφαρμογή του άρθρου 42 παράγραφος 7 της Συνθήκης της ΕΕ. Η τοποθέτησή του έγινε μέσω ανάρτησης στο κοινωνικό δίκτυο Χ, αναδεικνύοντας τον κομβικό ρόλο που η Ελλάδα επιθυμεί να διαδραματίσει στην ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική.
Τι είπε ο Δένδιας για την ευρωπαϊκή αμυντική ασπίδα
Ο Νίκος Δένδιας επέλεξε την επέτειο της Διακήρυξης Σουμάν για να διατυπώσει με σαφήνεια την ελληνική θέση για τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μια εποχή αυξημένων γεωπολιτικών πιέσεων. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας υπογράμμισε ότι η ΕΕ οφείλει να προστατεύει τα κράτη-μέλη της, και μάλιστα με συγκεκριμένο νομικό εργαλείο: την ενεργοποίηση του άρθρου 42 παρ. 7 της Συνθήκης, που αφορά την αμοιβαία αμυντική συνδρομή μεταξύ των χωρών. Πρόκειται για μια διάταξη που έχει χρησιμοποιηθεί σπάνια στην ιστορία της Ένωσης, γεγονός που καθιστά την αναφορά του Δένδια ιδιαίτερα έντονη σε συμβολικό επίπεδο. Ο υπουργός επέμεινε στη λέξη «ασπίδα» για να περιγράψει τον ρόλο που πρέπει να αναλάβει η ΕΕ απέναντι σε κάθε απειλή.
Παράλληλα, ο Νίκος Δένδιας έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη χρονική διάσταση της επετείου, αναφερόμενος στα 76 χρόνια που συμπληρώνονται από τη Διακήρυξη Σουμάν, την ιδρυτική πράξη της Ενωμένης Ευρώπης. Χαρακτήρισε την ΕΕ ως «μοναδικό για την Ιστορία της ανθρωπότητας εγχείρημα διακρατικής συνεργασίας», τονίζοντας ότι γεννήθηκε «μέσα από τα ερείπια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου» και δημιούργησε «έναν ενιαίο χώρο Δημοκρατίας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων». Η αναφορά αυτή στις ιστορικές ρίζες της ΕΕ λειτούργησε ως το πλαίσιο μέσα στο οποίο ο υπουργός εντάσσει το σημερινό αίτημα για ενισχυμένη αμυντική συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών.
Ωστόσο, το κεντρικό μήνυμα της ανάρτησης δεν ήταν μόνο η ιστορική αναδρομή. Ο Δένδιας επεσήμανε ότι ζούμε σε «περίοδο πολλαπλών προκλήσεων», υπονοώντας το σύνολο των σύγχρονων απειλών που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, από γεωπολιτικές εντάσεις έως υβριδικές απειλές. Η κλήση για επιχειρησιακή εφαρμογή του άρθρου 42 παρ. 7 δεν αποτελεί απλή συμβολική χειρονομία, αλλά σαφή απαίτηση για έμπρακτη αλληλεγγύη εντός της Ένωσης.
Ο ρόλος της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή άμυνα
Κεντρική θέση στην ανάρτηση του Νίκου Δένδια κατείχε και ο ρόλος που διαδραματίζει η Ελλάδα εντός της ευρωπαϊκής αμυντικής αρχιτεκτονικής. Ο υπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα, ως μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας από το 1981, «αποτελεί πυλώνα ασφάλειας στα νοτιοανατολικά σύνορα της ΕΕ». Η χαρακτηρισμός αυτός δεν είναι τυχαίος: η γεωγραφική θέση της Ελλάδας, στο νοτιοανατολικό άκρο της Ένωσης, την καθιστά πρώτη γραμμή άμυνας απέναντι σε μεταναστευτικές πιέσεις, περιφερειακές αστάθειες και άλλες προκλήσεις που πηγάζουν από γειτονικές περιοχές. Ο Δένδιας επισήμανε επίσης ότι η Ελλάδα στηρίζει ενεργά «το εγχείρημα δημιουργίας ενιαίου αμυντικού βραχίονα», ένα στόχο που βρίσκεται στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού διαλόγου.
Η θέση της Αθήνας για την ενίσχυση του αμυντικού σκέλους της ΕΕ συνάδει με τη γενικότερη στρατηγική κατεύθυνση που έχει χαράξει η ελληνική κυβέρνηση τα τελευταία χρόνια. Η Ελλάδα διαθέτει από τα υψηλότερα ποσοστά αμυντικών δαπανών ως ποσοστό του ΑΕΠ μεταξύ των χωρών της ΕΕ, γεγονός που ενισχύει την αξιοπιστία της όταν καλεί και τους άλλους εταίρους να αναλάβουν μεγαλύτερες αμυντικές ευθύνες. Ο Νίκος Δένδιας συνδέει με αυτόν τον τρόπο την ελληνική αμυντική στρατηγική με τη γενικότερη ευρωπαϊκή προσπάθεια για στρατηγική αυτονομία, τοποθετώντας τη χώρα ως ενεργό και αξιόπιστο εταίρο εντός της Ένωσης.
Ο υπουργός ολοκλήρωσε την ανάρτησή του τονίζοντας ότι η Ελλάδα στηρίζει και «την ενδυνάμωση του γεωπολιτικού ρόλου» της ΕΕ διεθνώς. Αυτή η διατύπωση φανερώνει μια σαφή ευθυγράμμιση με την τάση που κερδίζει έδαφος στις Βρυξέλλες: η Ευρώπη να μην είναι απλώς μια οικονομική ένωση, αλλά να αποκτήσει ισχυρή γεωπολιτική παρουσία και αυτοτελή αμυντική ικανότητα, ανεξάρτητη από εξωτερικές εγγυήσεις ασφαλείας.
