Τα βραχυχρόνια μισθώματα τύπου Airbnb έχουν πυροδοτήσει νέο κύμα συγκρούσεων στη Θεσσαλονίκη, αυτή τη φορά μέσα στα ίδια τα σπλάχνα μιας πολυκατοικίας. Δώδεκα ιδιοκτήτες διαμερισμάτων σε κτίριο της ανατολικής Θεσσαλονίκης έχουν προσφύγει στη Δικαιοσύνη, αντιμετωπίζοντας μια κατάσταση που περιγράφουν ως πλήρη ανατροπή της καθημερινότητάς τους. Η υπόθεση ξεκίνησε το 2025, όταν η ιδιοκτήτρια του ημιυπογείου χώρου, έκτασης 355 τετραγωνικών μέτρων, αποφάσισε να μετατρέψει τον χώρο σε οκτώ αυτόνομα διαμερίσματα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Η απόφαση αυτή, σύμφωνα με τους εναγόντες, ελήφθη χωρίς την παραμικρή ενημέρωση ή έγκριση από τους υπόλοιπους κατοίκους και κατά ευθεία παραβίαση του καταστατικού της πολυκατοικίας.
Το πιο εκρηκτικό στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι η ίδια η εναγόμενη είχε υπογράψει το καταστατικό της πολυκατοικίας ενώπιον συμβολαιογράφου, αναλαμβάνοντας ρητά τις υποχρεώσεις που αυτό προβλέπει. Ωστόσο, παρακάμπτοντας κάθε συμφωνηθείσα διαδικασία, προχώρησε σε μια σειρά κατασκευαστικών επεμβάσεων που, σύμφωνα με τους δώδεκα ιδιοκτήτες, έχουν αλλοιώσει ανεπανόρθωτα τόσο τη δομή όσο και την εμφάνιση του κτιρίου. Το αποτέλεσμα είναι ένα κτίριο που αριθμεί πλέον 27 διαμερίσματα, ενώ κατασκευάστηκε και αδειοδοτήθηκε για να στεγάζει μόλις 19. Η υπέρβαση αυτή, εκτός από νομικά ζητήματα, εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια και την επάρκεια των κοινόχρηστων εγκαταστάσεων.
Κατασκευαστικές παρεμβάσεις που σόκαραν τους ενοίκους
Για να καταστήσει κατοικήσιμα τα νέα διαμερίσματα, η εναγόμενη δεν δίστασε να προβεί σε εργασίες που, κατά τους ειδικούς, θέτουν υπό αμφισβήτηση ακόμη και την ακεραιότητα της οικοδομής. Σύμφωνα με την αγωγή, η ίδια έσκαψε μέχρι και την εδαφόπλακα του κτιρίου, προφανώς με σκοπό να αυξήσει το ύψος των ημιυπόγειων χώρων ώστε να τους καταστήσει λειτουργικούς ως κατοικίες. Παράλληλα, εγκατέστησε οκτώ ανεξάρτητα συστήματα εξαερισμού, ένα για κάθε διαμέρισμα, με σωλήνες που διαπερνούν τους εξωτερικούς τοίχους της οικοδομής σε διάφορα σημεία, παραμορφώνοντας έτσι αισθητά την εξωτερική της όψη. Οι τρύπες στην πρόσοψη, που δεν υπήρχαν στο αρχικό σχέδιο, αποτελούν πλέον ορατό δείγμα της μονομερούς επέμβασης στον κοινόχρηστο χώρο.
Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη αναστάτωση έχει προκαλέσει η λύση που επελέγη για την αποχέτευση των νέων διαμερισμάτων. Δεδομένης της υψομετρικής διαφοράς από το κεντρικό δίκτυο αποχέτευσης, η εναγόμενη κατασκεύασε στην οπίσθια πρασιά του κτιρίου μια κατασκευή με τα χαρακτηριστικά βόθρου, όπου συγκεντρώνονται τα λύματα των οκτώ διαμερισμάτων. Για να ανασηκωθούν τα λύματα και να διοχετευτούν στην κεντρική αποχέτευση, εγκαταστάθηκε ειδικός μηχανικός εξοπλισμός που, σύμφωνα με τους ενοίκους, παράγει συνεχή θόρυβο — ιδιαίτερα αισθητό στα χαμηλότερα ορόφους διαμερίσματα. Επιπλέον, η επιπλέον επιβάρυνση της κεντρικής αποχέτευσης από τα λύματα οκτώ επιπλέον νοικοκυριών προκαλεί αντικειμενικά προβλήματα στο σύστημα που δεν σχεδιάστηκε για αυτές τις ανάγκες.
Ανασφάλεια και αγνωστοι επισκέπτες στην κοινή είσοδο
Πέρα από τις τεχνικές παραβάσεις, οι δώδεκα ιδιοκτήτες εκφράζουν έντονη ανησυχία για την ασφάλεια της πολυκατοικίας. Η φύση της βραχυχρόνιας μίσθωσης σημαίνει ότι διαφορετικοί επισκέπτες μπαινοβγαίνουν στο κτίριο καθημερινά, χωρίς οι μόνιμοι κάτοικοι να γνωρίζουν ποιος βρίσκεται στον χώρο που μοιράζονται. Σε μια πολυκατοικία που σχεδιάστηκε για 19 οικογένειες, η συνεχής εναλλαγή αγνώστων δημιουργεί ένα κλίμα ανασφάλειας που οι ένοικοι αδυνατούν να αγνοήσουν. Η αγωγή αναφέρει επίσης ότι η εναγόμενη μετέφερε και την είσοδο των νέων διαμερισμάτων, επέμβαση που επηρεάζει περαιτέρω τους κοινόχρηστους χώρους χωρίς συναίνεση.
Η υπόθεση αυτή αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της έντασης που δημιουργεί η ανεξέλεγκτη εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθωμάτων στις ελληνικές πόλεις. Εάν μέχρι σήμερα η συζήτηση εστιαζόταν κυρίως στις συνέπειες για την αγορά ενοικίασης και τους αδύναμους ενοικιαστές, η υπόθεση της Θεσσαλονίκης αναδεικνύει μια νέα διάσταση: ακόμη και οι ιδιοκτήτες μπορεί να βρεθούν θύματα παράνομης εκμετάλλευσης της κοινής τους ιδιοκτησίας. Η Δικαιοσύνη καλείται να αποφανθεί για μια σειρά από κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τα όρια του δικαιώματος ιδιοκτησίας, την υποχρεωτική τήρηση του καταστατικού πολυκατοικίας και την ευθύνη όσων επιλέγουν το κέρδος έναντι των δικαιωμάτων των συγκατοίκων τους.
