Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν αφήνει το αποτύπωμά του ακόμα και στα ράφια των σούπερ μάρκετ της Ιαπωνίας. Η Calbee, ο μεγαλύτερος κατασκευαστής σνακ της χώρας, ανακοίνωσε ότι θα κυκλοφορήσει προσωρινά ασπρόμαυρες συσκευασίες για 14 προϊόντα της, λόγω ελλείψεων στις πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή μελανιού. Η απόφαση συνδέεται άμεσα με τις αναταράξεις που έχει προκαλέσει η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και τα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα από τη διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Η είδηση προκάλεσε αίσθηση σε ολόκληρη την Ιαπωνία.
Calbee: 14 προϊόντα με ασπρόμαυρες συσκευασίες από τις 25 Μαΐου
Η Calbee, μια εταιρεία 77 ετών με έδρα το Τόκιο και το μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς στην εγχώρια αγορά σνακ, ανακοίνωσε την Τρίτη ότι από τις 25 Μαΐου θα αρχίσουν να εμφανίζονται στα καταστήματα νέες ασπρόμαυρες συσκευασίες για 14 προϊόντα της. Στα επηρεαζόμενα προϊόντα συμπεριλαμβάνονται τα δημοφιλή πατατάκια, τα σνακ Kappa Ebisen με γεύση γαρίδας και τα δημητριακά πρωινού Frugra. Τα τσιπς πατάτας της Calbee αναγνωρίζονταν μέχρι τώρα εύκολα από το πολύχρωμο σχέδιό τους, με εικόνες του προϊόντος σε φόντα πορτοκαλί και κίτρινου χρώματος. Με τη νέα ασπρόμαυρη εκδοχή, η εταιρεία αλλάζει ριζικά την οπτική ταυτότητα που καθιέρωσε επί δεκαετίες.
Η αιτία της αλλαγής βρίσκεται στην κρίση της νάφθας — ενός υποπροϊόντος διύλισης πετρελαίου που χρησιμοποιείται ευρέως στην παραγωγή μελανιών και πλαστικών. Η Ιαπωνία εξαρτάται από εισαγωγές νάφθας από τη Μέση Ανατολή για περίπου το 40% της κατανάλωσής της. Από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου, οι τιμές της νάφθας στην Ασία έχουν σχεδόν διπλασιαστεί, αυξάνοντας σημαντικά το κόστος για τις ιαπωνικές επιχειρήσεις. Η Calbee επέλεξε να χρησιμοποιεί προσωρινά μόνο δύο χρώματα μελανιού, αντί των πολλαπλών χρωμάτων που απαιτούνται για τις πλούσιες σχεδιαστικά συσκευασίες της. Η κίνηση αυτή εξοικονομεί πρώτες ύλες με βάση το πετρέλαιο και εξασφαλίζει τη σταθερή διαθεσιμότητα των προϊόντων στην αγορά.
Το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ από την έναρξη του πολέμου έχει διακόψει περίπου το 20% του παγκόσμιου εφοδιασμού με πετρέλαιο, προκαλώντας ευρύτερη ενεργειακή κρίση. Η Calbee δεν είναι η μόνη ιαπωνική επιχείρηση που αντιμετωπίζει αυτές τις προκλήσεις. Τον Μάρτιο, μια ανταγωνιστική μάρκα τσιπς είχε σταματήσει προσωρινά την παραγωγή ενός δημοφιλούς σνακ, επικαλούμενη δυσκολίες στην προμήθεια πετρελαίου για τη λειτουργία του εργοστασίου της, προκαλώντας σύντομο πανικό στους ιάπωνες καταναλωτές. Η αναστάτωση εκείνη ήταν πρώιμη ένδειξη των πιέσεων που σωρεύονταν στην ιαπωνική αγορά.
Αντιδράσεις κυβέρνησης και ευρύτερες επιπτώσεις στην οικονομία
Η ιαπωνική κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και προσπαθεί να καθησυχάσει το κοινό. Ο Kei Sato, αναπληρωτής γραμματέας του υπουργικού συμβουλίου, δήλωσε ότι οι αρχές δεν έχουν λάβει πληροφορίες για άμεση διακοπή των προμηθειών μελάνης εκτύπωσης ή νάφθας. «Αναγνωρίζουμε ότι η Ιαπωνία στο σύνολό της έχει εξασφαλίσει τις απαραίτητες προμήθειές της», τόνισε ο Sato. Επιπλέον, ο ίδιος αναφέρθηκε σε ένα ενθαρρυντικό στοιχείο: οι εισαγωγές νάφθας από χώρες εκτός της Μέσης Ανατολής τριπλασιάστηκαν τον Μάιο σε σχέση με τα επίπεδα πριν από το ξέσπασμα του πολέμου, δείγμα ότι η χώρα ενεργοποίησε εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού.
Ήδη από τον Απρίλιο, η πρωθυπουργός Σανάε Τακαΐτσι είχε ανακοινώσει ότι η Ιαπωνία επιδιώκει να διευρύνει τις πηγές προμήθειας νάφθας, στρεφόμενη προς αγορές εκτός Μέσης Ανατολής, με έμφαση στις ΗΠΑ. Η στρατηγική αυτή ποικιλοτροπίας αντανακλά την ευρύτερη προσπάθεια μείωσης της εξάρτησης από μια γεωγραφικά ασταθή περιοχή. Ωστόσο, οι συνέπειες δεν περιορίζονται μόνο στη βιομηχανία τροφίμων. Η εταιρεία τροφίμων Mizkan ανέστειλε τον Μάιο την πώληση ορισμένων προϊόντων της και αύξησε τις τιμές σε άλλα, λόγω έλλειψης δοχείων πολυστερίνης που εξαρτώνται επίσης από παράγωγα πετρελαίου.
Οι επιπτώσεις επεκτείνονται και στον κλάδο των αυτοκινήτων. Αυτοκινητοβιομηχανίες όπως η Toyota και η Hyundai προειδοποίησαν ότι η αύξηση του κόστους πρώτων υλών και η πτώση των πωλήσεων έχουν επηρεάσει ήδη τα οικονομικά τους αποτελέσματα. Ο συνδυασμός της ενεργειακής κρίσης, των διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα και της αύξησης του κόστους πρώτων υλών δοκιμάζει σοβαρά τις ιαπωνικές επιχειρήσεις σε ένα ευρύ φάσμα κλάδων. Η απόφαση της Calbee για ασπρόμαυρες συσκευασίες, αν και φαινομενικά μικρή, αντικατοπτρίζει τον αντίκτυπο μιας σύγκρουσης χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά στην καθημερινή ζωή των ιάπωνων καταναλωτών.
Τι ακολουθεί για τα ιαπωνικά σνακ
Από τις 25 Μαΐου, τα ασπρόμαυρα πακέτα των προϊόντων Calbee θα εμφανίζονται σταδιακά στα ράφια των ιαπωνικών σούπερ μάρκετ. Η εταιρεία διευκρίνισε ότι η αλλαγή είναι προσωρινή και ο στόχος παραμένει η επιστροφή στις πολύχρωμες συσκευασίες μόλις σταθεροποιηθεί ο εφοδιασμός πρώτων υλών. Παράλληλα, η ιαπωνική κυβέρνηση συνεχίζει τις προσπάθειες διαφοροποίησης των πηγών εισαγωγής νάφθας, με έμφαση στις αγορές εκτός Μέσης Ανατολής. Το κατά πόσο θα αρκέσουν αυτά τα μέτρα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πορεία της σύγκρουσης και την εξέλιξη των παγκόσμιων αγορών ενέργειας.
