Ο κίνδυνος επανέναρξης της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχει φτάσει στο υψηλότερο σημείο των τελευταίων εβδομάδων, καθώς οι διαπραγματεύσεις για μόνιμη ειρήνευση φαίνεται να έχουν εισέλθει σε αδιέξοδο. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής επιχείρησης, ενώ παράλληλα φέρεται έτοιμος να επαναφέρει τη ναυτική συνοδεία εμπορικών πλοίων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μία εξαιρετικά κρίσιμη καμπή στη γεωπολιτική δυναμική της περιοχής του Κόλπου, με άμεσες επιπτώσεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Διαβάστε επίσης: Φωτιά στα Στενά Ορμούζ: Τραμπ κλείνει λιμάνια, Ιράν απειλεί
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο, ο Τραμπ δεν άφησε περιθώρια για αισιοδοξία σχετικά με την τύχη της κατάπαυσης του πυρός. Χρησιμοποιώντας μια εικόνα που δεν επιδέχεται παρερμηνείας, είπε χαρακτηριστικά: «Η κατάπαυση του πυρός είναι σε μηχανική υποστήριξη, όπως όταν έρχεται ο γιατρός και σας λέει: κύριε, ο αγαπημένος σας έχει ακριβώς 1% πιθανότητες να ζήσει». Με αυτά τα λόγια, ο Αμερικανός πρόεδρος ουσιαστικά έθεσε επί τάπητος το ενδεχόμενο κατάρρευσης της ήδη εύθραυστης ανακωχής που είχε διαμορφωθεί ανάμεσα στις δύο χώρες. Λίγες ώρες νωρίτερα από τη δήλωσή του, η Τεχεράνη είχε αποστείλει επίσημη απάντηση στην αμερικανική ειρηνευτική πρόταση, την οποία ο Τραμπ απέρριψε με αμεσότητα και έντονη γλώσσα.
Τα αιτήματα του Ιράν και η σύγκρουση θέσεων
Η απάντηση που έστειλε η Τεχεράνη περιείχε μια σειρά αιτημάτων που οι ΗΠΑ έκριναν αδύνατο να αποδεχτούν. Το Ιράν διεκδικούσε πολεμικές αποζημιώσεις, επικαλούμενο τις ζημίες που υπέστη από τις αμερικανικές επιχειρήσεις, ενώ παράλληλα αξίωνε επίσημη αναγνώριση της κυριαρχίας του επί των Στενών του Ορμούζ, ενός από τους κρισιμότερους ναυτικούς διαδρόμους παγκοσμίως. Επιπλέον, η Τεχεράνη ζητούσε άρση του ναυτικού αποκλεισμού, διασφάλιση ότι δεν θα υπάρξουν νέες στρατιωτικές επιθέσεις, άρση των κυρώσεων και τερματισμό της απαγόρευσης πώλησης ιρανικού πετρελαίου. Δεν παρέλειπε, τέλος, να ζητήσει τον τερματισμό του πολέμου και στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ συνεχίζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον της Χεζμπολάχ.
Η αμερικανική πλευρά είχε ακολουθήσει διαφορετική λογική στις προτάσεις που διαβίβασε: τερματισμός του πολέμου ως πρώτο βήμα, με τα ακανθώδη ζητήματα — όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν — να παραμένουν για επόμενες διαπραγματεύσεις. Ο Τραμπ, σχολιάζοντας την ιρανική απάντηση, δήλωσε με χαρακτηριστική οξύτητα: «Θα έλεγα ότι βρίσκεται στο πιο αδύναμο σημείο αυτή τη στιγμή, αφού διάβασα αυτό το σκουπίδι που μας έστειλαν. Δεν τελείωσα καν το διάβασμά του». Η διαφορά στις θέσεις δεν θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερη, γεγονός που αντανακλάται στο βαθύ αδιέξοδο που βιώνουν αυτή τη στιγμή οι δύο πλευρές. Ωστόσο, η Τεχεράνη αρνήθηκε να υποχωρήσει, υπερασπίζοντας δημόσια τις θέσεις της.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, μίλησε με αυτοπεποίθηση για τα αιτήματα της χώρας του: «Το αίτημά μας είναι θεμιτό: ζητάμε το τέλος του πολέμου, την άρση του αποκλεισμού και της πειρατείας των ΗΠΑ και την αποδέσμευση των ιρανικών κεφαλαίων που έχουν παγώσει αδικαιολόγητα σε τράπεζες λόγω των αμερικανικών πιέσεων». Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η ασφαλής διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ και η σταθερότητα στον Λίβανο αποτελούν αναπόσπαστα τμήματα μιας «γενναιόδωρης και υπεύθυνης προσφοράς» εκ μέρους του Ιράν. Σε αυτό το πλαίσιο, η απόρριψη από τον Τραμπ φαίνεται να αποτελεί ευθεία πρόκληση για τις ιρανικές αρχές.
Το Ιράν αντιδρά με σκληρή στρατιωτική ρητορική
Απέναντι στις αμερικανικές απειλές, η Τεχεράνη επέλεξε τον δρόμο της ανοιχτής αντίδρασης, με τις ιρανικές αρχές να εκδίδουν προειδοποιήσεις υψηλής έντασης. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, ανέβασε σήμερα, 11 Μαΐου, ανάρτηση στην πλατφόρμα Χ, μέσω της οποίας κατέστησε σαφές ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα. Η ανάρτηση αποτέλεσε ευθεία απάντηση στις δηλώσεις Τραμπ περί επιστροφής σε επιθετική στρατηγική. Παράλληλα, ο Γκαλιμπάφ έστειλε σαφές μήνυμα ότι το Ιράν δεν πρόκειται να δεχτεί αμαχητί νέα αμερικανική στρατιωτική πίεση.
Σύμφωνα με τον Γκαλιμπάφ, «οι λανθασμένες στρατηγικές και οι λανθασμένες αποφάσεις οδηγούν πάντα σε λανθασμένα αποτελέσματα», υποστηρίζοντας ότι «ολόκληρος ο κόσμος το έχει ήδη καταλάβει αυτό». Στην ίδια ανάρτηση τόνισε ότι το Ιράν είναι προετοιμασμένο για κάθε πιθανό σενάριο, ενώ δεν δίστασε να προσθέσει με ύφος απειλής ότι «θα εκπλαγούν», σε ό,τι αφορά οποιονδήποτε αποτολμήσει νέα επίθεση. Οι δηλώσεις αυτές συνιστούν τη σκληρότερη ρητορική που έχει εκφραστεί επίσημα από ιρανικής πλευράς τις τελευταίες ημέρες, σε μια περίοδο που οι εντάσεις κλιμακώνονται ανεξέλεγκτα. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις, καθώς κάθε νέα παραφωνία αυξάνει τον κίνδυνο για μια ευρύτερη σύγκρουση που θα πλήξει σκληρά τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.
