Σκληρά μέτρα για τη βιολογική παραγωγή ανακοίνωσε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς, παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα των ελέγχων που διενεργήθηκαν το 2025. Η κυβέρνηση προχωρά στην ακύρωση των προγραμμάτων βιολογικής κτηνοτροφίας και βιολογικής μελισσοκομίας, συνολικού προϋπολογισμού 134 εκατ. ευρώ, μετά την αποκάλυψη εκτεταμένων παρατυπιών. Παράλληλα, τίθενται σε «πάγο» νέες δράσεις και εγκρίσεις φορέων πιστοποίησης, ενώ ανακοινώνεται πλήρης αναδιάρθρωση του θεσμικού πλαισίου.
Τι έδειξαν οι έλεγχοι
Οι έλεγχοι που πραγματοποίησαν ο ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και το ΥΠΑΑΤ κατά το 2025 έφεραν στο φως ανησυχητικά ευρήματα. Συνολικά ελέγχθηκαν 737 παραγωγοί που είχαν υποβάλει αίτηση για ένταξη στις δράσεις βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας, καθώς και οι 16 εγκεκριμένοι φορείς πιστοποίησης βιολογικής παραγωγής. Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά: 1 στους 3 ελέγχους είχε ευρήματα μη συμμόρφωσης, ποσοστό 35%, ενώ 1 στους 5 παραγωγούς αποχώρησε οικειοθελώς μόλις ανακοινώθηκε η διενέργεια ελέγχων, ποσοστό 20,5%. Συνολικά, περισσότεροι από τους μισούς — ποσοστό 55,5% — είτε αποχώρησαν είτε εντοπίστηκαν με παρατυπίες.
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικές ήταν οι περιπτώσεις στη μελισσοκομία. Ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Σπύρος Πρωτοψάλτης ανέφερε χαρακτηριστικά ότι υπήρχαν περιπτώσεις όπου δηλώνονταν εκατοντάδες κυψέλες, αλλά κατά τον έλεγχο εντοπίζονταν ελάχιστες ή ακόμη και καμία. Οι έλεγχοι στους φορείς πιστοποίησης οδήγησαν σε 8 χρηματικά πρόστιμα σε 6 φορείς, ενώ αποφασίστηκε 6μηνη αναστολή έγκρισης σε 3 φορείς πιστοποίησης. Τον Αύγουστο του 2025, το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ) του Υπουργείου Ανάπτυξης είχε επίσης προχωρήσει σε αναστολή διαπίστευσης 2 φορέων πιστοποίησης.
Πέρα από τις παρατυπίες στους ίδιους τους παραγωγούς, ο υφυπουργός Γιάννης Ανδριανός υπογράμμισε ότι οι αιτήσεις συμμετοχής στα προγράμματα ξεπερνούσαν κατά πολύ τους διαθέσιμους πόρους. Για τη δράση βιολογικής μελισσοκομίας, προϋπολογισμού 19 εκατ. ευρώ, υποβλήθηκαν αιτήσεις ύψους 166 εκατ. ευρώ — υπερκάλυψη του προϋπολογισμού κατά 874%. Για τη βιολογική κτηνοτροφία, το αντίστοιχο πρόγραμμα είχε προϋπολογισμό 115 εκατ. ευρώ. Στη βιολογική γεωργία, οι αιτήσεις έφτασαν τα 398 εκατ. ευρώ έναντι προϋπολογισμού 172 εκατ. ευρώ, ποσοστό υπερκάλυψης 231%.
Αντιδράσεις και δηλώσεις
Ο υπουργός Μαργαρίτης Σχοινάς μίλησε με σαφήνεια κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου που παρέχεσε τα στοιχεία. «Το μήνυμα που στέλνουμε σήμερα είναι ξεκάθαρο: θα βάλουμε τάξη στη βιολογική παραγωγή, ώστε να προστατεύσουμε τους έντιμους παραγωγούς και τους καταναλωτές», δήλωσε χαρακτηριστικά. Ο υπουργός τόνισε ότι «οι εποχές των μαϊμού βιολογικών τελείωσαν» και δεσμεύτηκε για μηδενική ανοχή απέναντι στην παραβατικότητα και την παραπλάνηση. Ανέφερε επίσης ότι η κυβέρνηση επιθυμεί να πετύχει τον στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για 25% βιολογική παραγωγή έως το 2030, αλλά μόνο εφόσον διασφαλίζεται η ακεραιότητα του συστήματος.
Ο Σχοινάς διευκρίνισε ότι η ακύρωση δεν επηρεάζει τη βιολογική γεωργία, αλλά αφορά αποκλειστικά τα δύο προγράμματα κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας. Οι πόροι των 134 εκατ. ευρώ που δεσμεύονταν για αυτά θα κατευθυνθούν σε άλλες προτεραιότητες του υπουργείου, οι οποίες θα ανακοινωθούν σε επόμενο διάστημα. Ο υπουργός επεσήμανε ακόμη ότι υπάρχει πλήρης ενημέρωση και συνεργασία με τις Βρυξέλλες, καθώς το ΥΠΑΑΤ έχει κοινοποιήσει τα μέτρα στη Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης (DG AGRI) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το πλαίσιο στο οποίο αναπτύχθηκε η κρίση έχει ξεκάθαρη διάσταση: οι βιολογικοί παραγωγοί αυξήθηκαν κατά 250% μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια, από 34.000 το 2020 σε 119.000 το 2024. Παράλληλα, την περίοδο 2017-2024 καταβλήθηκαν ενισχύσεις ύψους 1,265 δισ. ευρώ για τη βιολογική παραγωγή. Η ταχύτατη αύξηση των εγγεγραμμένων παραγωγών σε συνδυασμό με την υπέρμετρη ζήτηση επιδοτήσεων και τα ευρήματα ελέγχων δημιούργησαν ένα εκρηκτικό μείγμα παρατυπιών, στο οποίο η κυβέρνηση επιλέγει να απαντήσει με αποφασιστικά μέτρα.
Τι ακολουθεί
Ο Σχοινάς προανήγγειλε ολοκληρωμένη αναδιάρθρωση του θεσμικού πλαισίου, βασισμένη στις προτάσεις της Task Force για τη βιολογική παραγωγή. Το νέο σύστημα ελέγχων θα αξιοποιεί σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία και θα συνοδεύεται από αυστηρές κυρώσεις. Ως τότε, οι εγκρίσεις νέων φορέων πιστοποίησης παραμένουν σε αναστολή. Οι έντιμοι παραγωγοί, σύμφωνα με τον υπουργό, θα βρουν στο νέο πλαίσιο καλύτερη προστασία και πιο δίκαιη πρόσβαση στους διαθέσιμους πόρους.
