Η Κούβα δέχεται να εξετάσει την αμερικανική πρόταση για βοήθεια ύψους 100 εκατομμυρίων δολαρίων, ενώ η χώρα βυθίζεται σε νέα ενεργειακή κρίση με μαζικές διακοπές ρεύματος που πλήττουν επτά επαρχίες και προκαλούν κοινωνικές εκρήξεις στην Αβάνα. Ο Κουβανός υπουργός Εξωτερικών Μπρούνο Ροντρίγκες ανακοίνωσε τη στάση της κυβέρνησής του μέσω της πλατφόρμας Χ, τη στιγμή που το νησί αντιμετωπίζει τη χειρότερη ενεργειακή κατάρρευση εδώ και δεκαετίες. Η κατάσταση κορυφώθηκε τη νύχτα της Τετάρτης 13 Μαΐου, όταν πλήθη θυμωμένων πολιτών βγήκαν στους δρόμους της πρωτεύουσας.
Τι έγινε: Κατάρρευση του ηλεκτρικού δικτύου
Στις 06:09 το πρωί (13:09 ώρα Ελλάδας) η εθνική εταιρία ηλεκτρισμού UNE ανακοίνωσε «μερική αποσύνδεση από το ηλεκτρικό δίκτυο», που επηρέασε επτά από τις δεκαπέντε επαρχίες της χώρας. Η βλάβη εκτείνεται από την επαρχία Σιέγο ντε Άβιλα στην κεντρική Κούβα έως την επαρχία του Γκουαντάναμο στο ανατολικό άκρο του νησιού. Αιτία της νέας κατάρρευσης αποτέλεσε η σοβαρή βλάβη στο μεγαλύτερο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, που βρίσκεται στην επαρχία Ματάνζας, περίπου 100 χιλιόμετρα από την Αβάνα.
Ο υπουργός Ενέργειας και Ορυχείων Βιθέντε ντε λα Ο Λέβι δήλωσε κατηγορηματικά ότι η χώρα έχει ξεμείνει εντελώς από ντίζελ και μαζούτ, επιβεβαιώνοντας έτσι το μέγεθος της κρίσης. Οι 100.000 τόνοι αργού πετρελαίου που παρέδωσε ρωσικό πετρελαιοφόρο στα τέλη Μαρτίου «εξαντλήθηκαν» πλήρως, σύμφωνα με τον ίδιο. Από τον περασμένο Δεκέμβριο, μόνο ένα μεγάλο πετρελαιοφόρο, το υπό ρωσική σημαία Anatoly Kolodkin, είχε παραδώσει αργό πετρέλαιο στην Κούβα. Το Μεξικό και η Βενεζουέλα, κάποτε οι κορυφαίοι προμηθευτές πετρελαίου του νησιού, δεν έχουν στείλει καύσιμα από τότε που ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απείλησε με δασμούς όσα κράτη προμηθεύουν την Κούβα.
Πολλές συνοικίες της Αβάνας μένουν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα για 20 έως 22 ώρες την ημέρα, σε μια πόλη που ήδη αντιμετωπίζει ελλείψεις τροφίμων, φαρμάκων και καυσίμων. Η χώρα των 9,6 εκατομμυρίων κατοίκων βιώνει βαθιά ενεργειακή κρίση από τα μέσα του 2024, η οποία επιδεινώθηκε δραματικά από τον Ιανουάριο του 2026 όταν ο Τραμπ επέβαλε αυστηρό εμπάργκο στις εισαγωγές καυσίμων.
Αντιδράσεις: Οργή στους δρόμους και διπλωματικές κινήσεις
Τη νύχτα της Τετάρτης προς Πέμπτη, πλήθη θυμωμένων πολιτών ξεχύθηκαν στους δρόμους της Αβάνας, μπλοκάροντας οδούς με φλεγόμενες στοίβες σκουπιδιών και χτυπώντας κατσαρόλες ρυθμικά. «Δώστε μας φως» φώναζαν κάτοικοι της συνοικίας Πλάγια, στα δυτικά της πρωτεύουσας, σύμφωνα με μαρτυρίες που συγκέντρωσε το Γαλλικό Πρακτορείο. Παράλληλα, μερικές δεκάδες άνθρωποι διαμαρτύρονταν για τις ατέλειωτες διακοπές στο Σαν Μιγκέλ ντελ Παντρόν, συνοικία στην περιφέρεια της Αβάνας. Το πρακτορείο Reuters χαρακτήρισε τη διαδήλωση ως τη μεγαλύτερη νυχτερινή κινητοποίηση στην πρωτεύουσα από τότε που ξεκίνησε η ενεργειακή κρίση.
Στο διπλωματικό επίπεδο, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επανέλαβε την Τετάρτη την προσφορά των ΗΠΑ για βοήθεια 100 εκατομμυρίων δολαρίων, θέτοντας όμως ρητά τον όρο η βοήθεια να διανεμηθεί μέσω της Καθολικής Εκκλησίας και όχι από την κομμουνιστική κυβέρνηση. Ο Κουβανός υπουργός Εξωτερικών Μπρούνο Ροντρίγκες απάντησε με ανάρτηση στην πλατφόρμα Χ: «Είμαστε έτοιμοι να ακούσουμε τα χαρακτηριστικά της πρότασης και τον τρόπο με τον οποίο θα υλοποιηθεί». Πρόκειται για την πρώτη φορά που η κουβανική κυβέρνηση δηλώνει ανοιχτή σε επίσημη αμερικανική πρόταση βοήθειας. Η αστυνομία παρέμεινε στο περιθώριο κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων, χωρίς να παρεμβαίνει.
Ο υπουργός Ενέργειας Βιθέντε ντε λα Ο Λέβι τόνισε ότι η Κούβα συνεχίζει τις διαπραγματεύσεις για εισαγωγή καυσίμων, παρά τον αποκλεισμό, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι η άνοδος των παγκόσμιων τιμών πετρελαίου λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή επιπλέκει περαιτέρω την προσπάθεια. «Η Κούβα είναι ανοιχτή σε όποιον θέλει να μας πουλήσει καύσιμα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός. Την περασμένη εβδομάδα, τα Ηνωμένα Έθνη χαρακτήρισαν παράνομο τον αποκλεισμό καυσίμων που επέβαλε ο Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι «παρεμποδίζει το δικαίωμα του κουβανικού λαού στην ανάπτυξη, υπονομεύοντας παράλληλα τα δικαιώματά του στην τροφή, την εκπαίδευση, την υγεία, το νερό και την αποχέτευση».
Τι ακολουθεί: Διαπραγματεύσεις υπό πίεση
Η κουβανική κυβέρνηση αναμένεται να απαντήσει επίσημα στην αμερικανική πρόταση, αφού διευκρινιστούν περαιτέρω οι λεπτομέρειες της — και κυρίως αν η βοήθεια αφορά μετρητά ή υλικό και αν θα κατευθυνθεί στην ενέργεια ή σε άλλους τομείς. Ο Ροντρίγκες επεσήμανε ότι η πρόταση δεν έχει ακόμα διευκρινίσει αυτές τις κρίσιμες παραμέτρους. Παράλληλα, ο υπουργός Ενέργειας δήλωσε ότι η χώρα συνεχίζει τις επαφές με τρίτες χώρες για εξασφάλιση καυσίμων, με τον αποκλεισμό να μπαίνει πλέον στον τέταρτο μήνα εφαρμογής του. Η κατάσταση παραμένει κρίσιμη για τις επτά επαρχίες που πλήττονται από τη διακοπή ρεύματος, ενώ η κοινωνική δυσαρέσκεια απειλεί να κλιμακωθεί περαιτέρω αν δεν υπάρξει άμεση λύση στο ενεργειακό αδιέξοδο.
