Νέες αιχμές κατά της κυβέρνησης Μητσοτάκη άφησε ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής το βράδυ της Πέμπτης 14 Μαΐου, μιλώντας σε δείπνο της ΣΕΚΕ και φορέων της Ξάνθης προς τιμήν του πρέσβη της Κίνας στην Ελλάδα, Fang Qiu. Η παρέμβαση ήρθε λίγες ώρες πριν από την έναρξη του συνεδρίου της Νέας Δημοκρατίας, στο οποίο ο πρώην πρωθυπουργός δεν θα παρευρεθεί. Ο Καραμανλής υπερασπίστηκε τη στρατηγική που ακολούθησε η κυβέρνησή του στις σχέσεις Ελλάδας–Κίνας και χαρακτήρισε την Ελλάδα «πρωτοπόρο» στη σύσφιγξη των ευρωκινεζικών σχέσεων.
Τι έγινε: Η ομιλία στην Ξάνθη και οι αιχμές για «μονοδιάστατη» πολιτική
Ο Κώστας Καραμανλής επιχείρησε έναν συνολικό απολογισμό της εξωτερικής πολιτικής που ακολούθησε η κυβέρνησή του πριν από δύο δεκαετίες, τονίζοντας ότι «η δική μας κυβέρνηση είχε μια πολυδιάστατη προσέγγιση στην εξωτερική της πολιτική». Ο υπαινιγμός σε βάρος της σημερινής κυβέρνησης ήταν σαφής: η επιλογή της λέξης «πολυδιάστατη» αντιπαρατίθεται ευθέως με μια υπονοούμενη «μονοδιάστατη» προσέγγιση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ο πρώην πρωθυπουργός ανέφερε πως το όραμά του ήταν να καταστήσει την Ελλάδα «στρατηγικό κόμβο διεθνούς εμβέλειας», αξιοποιώντας την οικονομική διπλωματία και συνεργαζόμενος με «διαφορετικές γεωπολιτικές δυνάμεις». Θύμισε ότι όταν το 2004 έγιναν τα πρώτα βήματα για την εδραίωση της σχέσης με την Κίνα, αυτό «φαινόταν πράγματι σαν κάτι ανεδαφικό», λόγω των τεραστίων διαφορών μεταξύ των δύο χωρών.
Στο επίκεντρο της ομιλίας βρέθηκε η συμφωνία με την COSCO για το λιμάνι του Πειραιά. Ο Καραμανλής θύμισε ότι το 2008 επισκέφθηκε την Ελλάδα ο Πρόεδρος της Κίνας Hu Jintao και υπογράφηκε συμφωνία για την ανάληψη από την COSCO της λειτουργίας δύο τερματικών σταθμών εμπορευματοκιβωτίων στον Πειραιά. Παράλληλα, χαρακτήρισε στρατηγική επιλογή τη μετατροπή της χώρας σε «κύρια πύλη εισόδου κινεζικών προϊόντων προς τα Βαλκάνια και τις ευρωπαϊκές αγορές». Επεσήμανε επίσης ότι η ετοιμότητα της Ελλάδας «να βάλει τον Πειραιά στο χάρτη αυτό προκάλεσε μεγάλη απογοήτευση σε άλλες γειτονικές ευρωπαϊκές χώρες».
Ο πρώην πρωθυπουργός εξήρε επίσης τη συνεργασία της ελληνόκτητης ναυτιλίας με τα κινεζικά ναυπηγεία, επισημαίνοντας ότι «περισσότερα από 400 ελληνόκτητα πλοία κατασκευάστηκαν στην Κίνα» μέσα σε μία δεκαπενταετία. Χαρακτήρισε δε την Κίνα δύναμη που «μπορεί να παίξει σημαντικό κατευναστικό και σταθεροποιητικό ρόλο» σε έναν «πολυπολικό κόσμο που γίνεται ολοένα και πιο απρόβλεπτος και ασταθής».
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Η απάντηση στην Αμερικανίδα πρέσβειρα και το φόντο του συνεδρίου ΝΔ
Η ομιλία του Καραμανλή λειτούργησε ταυτόχρονα ως απάντηση στις δηλώσεις της Αμερικανίδας πρέσβειρας Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, η οποία είχε δηλώσει τον περασμένο Νοέμβριο στον ΑΝΤ1 ότι «ήταν ατυχές το γεγονός ότι το λιμάνι του Πειραιά πέρασε στην Cosco» και πως «υπάρχουν τρόποι να παρακαμφθεί». Ο πρώην πρωθυπουργός απέρριψε έμμεσα αυτές τις θέσεις, υπογραμμίζοντας ότι «κανείς άλλος σοβαρός διεθνής παράγοντας δεν είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον για το λιμάνι του Πειραιά» πριν από τη συμφωνία με την COSCO. Πρόσθεσε ότι η είσοδος της κινεζικής εταιρείας «δημιούργησε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον» που αργότερα προσέλκυσε και άλλους διεθνείς επενδυτές.
Σήμερα, όπως τόνισε ο Καραμανλής, το λιμάνι του Πειραιά συγκαταλέγεται «μεταξύ των πέντε πρώτων λιμανιών της Ευρώπης και του μεγαλύτερου της Μεσογείου», ενώ η επένδυση της COSCO χαρακτηρίστηκε ως «μία από τις μεγαλύτερες που είχαν γίνει ποτέ στην Ελλάδα». Παράλληλα, επεσήμανε τις χιλιάδες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν και τα σημαντικά έσοδα που αποδόθηκαν στο ελληνικό Δημόσιο χάρη στην ανάπτυξη του λιμανιού. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Καραμανλής ανέφερε πως Αθήνα και Πεκίνο διατηρούν κοινές θέσεις σε κρίσιμα ζητήματα, όπως το Κυπριακό και η αρχή της «μίας Κίνας».
Στο δεύτερο μέρος της παρέμβασής του, ο πρώην πρωθυπουργός εστίασε στη Θράκη και ειδικότερα στην Ξάνθη, παρουσιάζοντας την περιοχή ως παράδειγμα ειρηνικής συνύπαρξης χριστιανών και μουσουλμάνων πολιτών. Η επιλογή της Θράκης ως τόπου εκφώνησης της ομιλίας δεν ήταν τυχαία, καθώς η περιοχή αποτελεί σταυροδρόμι πολιτισμών και γεωπολιτικών επιρροών. Το μήνυμα συνύπαρξης που εξέπεμψε ο Καραμανλής συμπλήρωσε το ευρύτερο αφήγημα για μια «πολυδιάστατη» Ελλάδα που λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους.
Τι ακολουθεί: Το συνέδριο της ΝΔ και η αποχή Καραμανλή
Η ομιλία στην Ξάνθη έγινε ακριβώς λίγες ώρες πριν από την έναρξη του συνεδρίου της Νέας Δημοκρατίας, στο οποίο ο Καραμανλής δεν θα παρευρεθεί. Η απουσία του από το κόμμα που ο ίδιος κυβέρνησε, σε συνδυασμό με τις έμμεσες αλλά σαφείς αιχμές για τον Μητσοτάκη, υπογραμμίζουν τις διαρκείς εντάσεις που υπάρχουν στο εσωτερικό της ΝΔ. Η επιλογή του να μιλήσει δημοσίως για εξωτερική πολιτική ακριβώς εκείνη τη στιγμή αναμένεται να τροφοδοτήσει το πολιτικό σχόλιο τις επόμενες ημέρες.
