Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο στη Χάγη απέρριψε σήμερα, 14 Μαΐου, το αίτημα πρόωρης αποφυλάκισης του Ράτκο Μλάντιτς, του 84χρονου στρατηγού των Σερβοβοσνίων που εκτίει ποινή ισόβιας κάθειρξης για γενοκτονία και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Βοσνία. Ο Μλάντιτς είχε ζητήσει την αποφυλάκισή του επικαλούμενος σοβαρά προβλήματα υγείας και επιδείνωση της κατάστασής του. Το δικαστήριο, ωστόσο, έκρινε ότι οι συνθήκες κράτησης και η ιατρική περίθαλψη που του παρέχονται στη Χάγη είναι επαρκείς.
Τι έγινε: Η απόρριψη και τα αίτια
Ο Ράτκο Μλάντιτς, μέσω της υπεράσπισής του, είχε καταθέσει αίτημα προσωρινής ή πρόωρης αποφυλάκισης για λόγους υγείας, υποστηρίζοντας ότι είναι «ετοιμοθάνατος» και δεν λαμβάνει την αναγκαία νοσοκομειακή περίθαλψη. Το αίτημα αυτό δεν ήταν το πρώτο: τον Ιούνιο του 2025 είχε υποβληθεί παρόμοιο αίτημα, το οποίο επίσης απορρίφθηκε. Πίσω από τη νέα προσπάθεια στεκόταν και η κυβέρνηση της Σερβίας, η οποία υποστήριξε ενεργά το αίτημα αποφυλάκισης, ζητώντας να μεταφερθεί ο Μλάντιτς σε νοσοκομείο του Βελιγραδίου για νοσηλεία.
Ο Μηχανισμός για τα Διεθνή Ποινικά Δικαστήρια (MTPI) αναγνώρισε ότι ο Μλάντιτς βρίσκεται «στα τελευταία στάδια της ζωής του» και χαρακτήρισε την κατάστασή του «φρικτή». Παρ’ όλα αυτά, ανεξάρτητοι ιατρικοί εμπειρογνώμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η μονάδα κράτησης των Ηνωμένων Εθνών και το νοσοκομείο των φυλακών της Χάγης παρέχουν επαρκή ιατρική παρακολούθηση. Το δικαστήριο τόνισε ρητά ότι «δεν αποδεικνύεται η ύπαρξη ανεπαρκούς φροντίδας ή θεραπείας». Σύμφωνα με το ανακοινωθέν, ο Μλάντιτς στεγάζεται σε μια «νεόκτιστη νοσοκομειακή εγκατάσταση φυλακών, εξοπλισμένη για διεπιστημονική φροντίδα κρατουμένων με σύνθετες ιατρικές παθήσεις».
Το δικαστήριο επισήμανε επίσης ότι ο κρατούμενος λαμβάνει βοήθεια στις καθημερινές του δραστηριότητες, καθώς και διερμηνείς και προσωπικό που μιλά τη γλώσσα του. Καταλυτική ήταν η διαπίστωση ότι «δεν υπάρχει άλλη διαθέσιμη θεραπεία αλλού, η οποία να μην είναι ήδη διαθέσιμη στην Ολλανδία», γεγονός που αφαιρούσε κάθε ουσιαστικό επιχείρημα υπέρ της μεταφοράς του σε σερβικό νοσοκομείο.
Αντιδράσεις: Οικογένεια, θύματα και διπλωματία
Η οικογένεια και οι δικηγόροι του Μλάντιτς αντέδρασαν έντονα στην απόφαση. Ο γιος του, Ντάρκο Μλάντιτς, κατήγγειλε «τον κυνισμό και τον παραλογισμό» της απόφασης, ενώ κατηγόρησε «τους γιατρούς της Χάγης» ότι επί έναν ολόκληρο μήνα δεν κατάφεραν να διαγνώσουν εγκεφαλικό επεισόδιο που υπέστη ο πατέρας του. Η υπεράσπιση είχε ενημερώσει το δικαστήριο για αυτό το περιστατικό, ζητώντας τη μεταφορά του σε νοσοκομείο του Βελιγραδίου. Σύμφωνα με πρόσφατα δικαστικά έγγραφα, ο Μλάντιτς αντιμετωπίζει γνωστικές διαταραχές και έχει νοσηλευτεί πολλές φορές το τελευταίο διάστημα.
Από την αντίπερα όχθη, πολλές ενώσεις θυμάτων του πολέμου τάχθηκαν ανοιχτά κατά της αποφυλάκισης. Ανάμεσά τους ξεχώρισε η ένωση των μητέρων της Σρεμπρένιτσα, η οποία είχε ζητήσει από τον MTPI να μην επιτραπεί η μεταφορά του στη Σερβία. Οι μητέρες χαρακτήρισαν ένα τέτοιο ενδεχόμενο «εξευτελισμό των θυμάτων και προσβολή στην αξιοπιστία των διεθνών δικαστηρίων». Η φωνή τους ακούστηκε δυνατά στη διεθνή κοινότητα, υπενθυμίζοντας το μέγεθος της τραγωδίας που έζησαν χιλιάδες οικογένειες.
Παράλληλα, η κυβέρνηση της Σερβίας επέδειξε ενεργό διπλωματική εμπλοκή υπέρ του Μλάντιτς, υποστηρίζοντας επίσημα το αίτημα αποφυλάκισης. Η στάση αυτή δεν πέρασε απαρατήρητη, καθώς εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο έντασης μεταξύ της Σερβίας και των διεθνών δικαστικών μηχανισμών που εξετάζουν τα εγκλήματα των πολέμων της πρώην Γιουγκοσλαβίας.
Το ιστορικό: Ποιος είναι ο Ράτκο Μλάντιτς
Ο Ράτκο Μλάντιτς καταδικάστηκε σε πρώτο βαθμό το 2017 από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία για γενοκτονία και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Η ποινή ισόβιας κάθειρξης επικυρώθηκε από το Εφετείο το 2021. Οι καταδίκες αφορούν τον ρόλο που διαδραμάτισε κατά τον πόλεμο της Βοσνίας μεταξύ 1992 και 1995, στον οποίο έχασαν τη ζωή τους σχεδόν 100.000 άνθρωποι. Ανάμεσα στα βαρύτατα εγκλήματά του ξεχωρίζει η σφαγή της Σρεμπρένιτσας τον Ιούλιο του 1995, όταν εκτελέστηκαν περίπου 8.000 μουσουλμάνοι άνδρες και έφηβοι σε μια περιοχή υπό προστασία του ΟΗΕ.
Ωστόσο, οι καταδίκες δεν περιορίζονταν μόνο στη Σρεμπρένιτσα. Ο Μλάντιτς κρίθηκε ένοχος και για διώξεις και βίαιο εκτοπισμό Βόσνιων και Κροατών σε ολόκληρη τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, για τρομοκράτηση αμάχων κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του Σεράγεβο, αλλά και για ομηρία ειρηνευτικών δυνάμεων του ΟΗΕ κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών του ΝΑΤΟ το 1995. Εκτίει σήμερα την ποινή του στις φυλακές του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου στη Χάγη, υπό συνθήκες που το ίδιο το δικαστήριο χαρακτηρίζει ως τις καλύτερες δυνατές για την κατάστασή του.
