Η Λετονία βρίσκεται σε πολιτικό αδιέξοδο μετά την παραίτηση της κεντροδεξιάς πρωθυπουργού Εβίκα Σιλίνια, με τον πρόεδρο της χώρας Έντγκαρς Ρινκέβιτς να αναλαμβάνει δράση προτείνοντας έναν βουλευτή της αντιπολίτευσης για τη θέση του επόμενου πρωθυπουργού. Η πρόταση αφορά τον Αντρίς Κούλμπεργκς, ο οποίος θα αναλάβει καθήκοντα εφόσον εγκριθεί από το κοινοβούλιο. Η κρίση ξέσπασε ύστερα από τα περιστατικά εισόδου ουκρανικών drones στο λετονικό έδαφος, γεγονός που αποσταθεροποίησε τον κυβερνητικό συνασπισμό.
Τι έγινε: Από τα drones στην κυβερνητική κρίση
Η αλυσίδα γεγονότων που οδήγησε στη σημερινή πολιτική αναταραχή ξεκίνησε από τα περιστατικά εισόδου ουκρανικών drones στο έδαφος της Λετονίας μέσω της Ρωσίας. Το περασμένο Σαββατοκύριακο, η πρωθυπουργός Σιλίνια απέπεμψε τον υπουργό Άμυνας Αντρις Σπρουντς, ο οποίος προερχόταν από το κόμμα των Προοδευτικών, θεωρώντας τον υπεύθυνο για την αποτυχία αντιμετώπισης της παραβίασης του εναέριου χώρου. Η απόφαση εκείνη αποδείχθηκε καθοριστική για την τύχη της κυβέρνησης, καθώς οι Προοδευτικοί απέσυραν αμέσως τη στήριξή τους από τον κυβερνητικό συνασπισμό. Η πρωθυπουργός έχασε έτσι τη βάση της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας της.
Μέσα σε λίγες μέρες, η κατάσταση κατέληξε στην αναπόφευκτη παραίτηση. Η Σιλίνια ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι αποχωρεί από τη θέση της, σε τηλεοπτική δήλωση που αποτύπωσε την ένταση της στιγμής. «Παραιτούμαι αλλά δεν εγκαταλείπω», τόνισε η ίδια, επισημαίνοντας ότι η ευημερία των Λετονών και η ασφάλεια της χώρας παραμένουν οι προτεραιότητές της. Επικαλέστηκε τον πόλεμο που έχει εξαπολύσει η Ρωσία στην Ουκρανία ως παράγοντα που έχει μεταβάλει την κατάσταση ασφαλείας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η κατάρρευση της κυβέρνησης έρχεται μερικούς μήνες πριν από τις εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για τον Οκτώβριο.
Ο πρόεδρος Ρινκέβιτς κινήθηκε γρήγορα για να γεμίσει το πολιτικό κενό. Σήμερα, Σάββατο, ανακοίνωσε την πρόταση του Αντρίς Κούλμπεργκς, βουλευτή της αντιπολίτευσης, για τη θέση του πρωθυπουργού. Σύμφωνα με το λετονικό σύνταγμα, ο Κούλμπεργκς θα αναλάβει τα πρωθυπουργικά καθήκοντα εφόσον η πρότασή του εγκριθεί από το κοινοβούλιο, το οποίο θα κληθεί να εγκρίνει επίσης και την κυβέρνηση της επιλογής του.
Αντιδράσεις και διεθνές πλαίσιο: Η Ουκρανία στέλνει εμπειρογνώμονες
Η κρίση στη Λετονία δεν άφησε αδιάφορη την Ουκρανία. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε ότι θα αποστείλει ειδικούς εμπειρογνώμονες στη Ρίγα για να βοηθήσουν τη Λετονία με την αντιαεροπορική της άμυνα. «Θα στείλουμε τους εμπειρογνώμονές μας στη Λετονία, για να ανταλλάξουν εμπειρίες και να παράσχουν άμεση βοήθεια στην προστασία του εναέριου χώρου», δήλωσε ο Ζελένσκι μέσω των κοινωνικών δικτύων. Η κίνηση αυτή αντικατοπτρίζει το βαθμό σοβαρότητας που αποδίδουν και οι δύο χώρες στα συγκεκριμένα συμβάντα.
Παράλληλα, ο Ζελένσκι ανακοίνωσε και ένα ευρύτερο σχέδιο συνεργασίας. Ανέφερε ότι η Ουκρανία και η Λετονία σχεδιάζουν να υπογράψουν μια ειδική «Συμφωνία για Drone», με στόχο την οικοδόμηση ενός πολυεπίπεδου συστήματος αντιαεροπορικής άμυνας κατά διαφόρων τύπων απειλών. Ο ίδιος υπογράμμισε τη σημασία της κοινής προσπάθειας για την ενίσχυση της άμυνας της Ευρώπης, τοποθετώντας τη λετονική κρίση στο ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο της ηπείρου. Η ανακοίνωση αυτή αναδεικνύει την αυξανόμενη σημασία της αεράμυνας για τις χώρες της Βαλτικής, που βρίσκονται στο μέτωπο της αντιπαράθεσης με τη Ρωσία.
Η πολιτική κρίση στη Λετονία αναδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης στη διαχείριση των ζητημάτων ασφαλείας που πηγάζουν από τη σύγκρουση στην Ουκρανία. Η παραβίαση του εναέριου χώρου από ουκρανικά drones — ακόμα και αν δεν ήταν εκ προθέσεως στραμμένη κατά της Λετονίας — αρκούσε για να ανατρέψει κυβέρνηση και να προκαλέσει πολιτική κρίση σε μία χώρα μέλος του ΝΑΤΟ.
Τι ακολουθεί: Η πρόκληση για τον Κούλμπεργκς
Ο Αντρίς Κούλμπεργκς αναμένεται να αντιμετωπίσει μια ιδιαίτερα σύνθετη πολιτική συγκυρία. Ως βουλευτής της αντιπολίτευσης, θα πρέπει να οικοδομήσει έναν νέο κυβερνητικό συνασπισμό σε ένα κατακερματισμένο κοινοβούλιο, μόλις μερικούς μήνες πριν από τις εκλογές του Οκτωβρίου. Η νέα κυβέρνηση θα κληθεί να διαχειριστεί τόσο τις εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες όσο και τα ζητήματα ασφαλείας που οδήγησαν στην κατάρρευση της προηγούμενης. Κεντρικό στοιχείο της ατζέντας της θα είναι η ολοκλήρωση της «Συμφωνίας για Drone» με την Ουκρανία και η ενίσχυση των συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας της χώρας.
