Διπλή κόντρα με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και νέα ιστορική απόφαση για τους διεμφυλικούς αθλητές απέδωσε το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, σε μια κρίσιμη ημέρα για τη χώρα μόλις τέσσερις ημέρες πριν από τους εορτασμούς της 4ης Ιουλίου και τα 250 χρόνια από την ίδρυση των ΗΠΑ. Με ψήφους 6 έναντι 3, οι δικαστές ακύρωσαν το προεδρικό διάταγμα που στόχευε να καταργήσει το «δίκαιο του εδάφους», την αυτόματη δηλαδή ιθαγένεια κάθε παιδιού γεννημένου σε αμερικανικό έδαφος. Παράλληλα, το ίδιο δικαστήριο επικύρωσε τους νόμους του Αϊντάχο και της Δυτικής Βιρτζίνια που απαγορεύουν τη συμμετοχή διεμφυλικών αθλητών σε γυναικείες ομάδες.
Τι αποφάσισε το Ανώτατο Δικαστήριο ΗΠΑ
Η πρώτη και πιο κρίσιμη απόφαση αφορούσε το λεγόμενο «δίκαιο του εδάφους», έναν από τους θεμελιώδεις κανόνες του αμερικανικού Συντάγματος. Ο Τραμπ είχε υπογράψει το διάταγμα αμέσως μόλις επέστρεψε στον Λευκό Οίκο για τη δεύτερη θητεία του, το 2025, με σκοπό να αρνηθεί την ιθαγένεια σε παιδιά παράτυπων μεταναστών που γεννιούνται στις ΗΠΑ. Οι δικαστές επικύρωσαν απόφαση κατώτερου δικαστηρίου που είχε μπλοκάρει αυτή την εντολή, σύμφωνα με την οποία οι αμερικανικές υπηρεσίες θα σταματούσαν να αναγνωρίζουν την ιθαγένεια παιδιών γεννημένων στις ΗΠΑ, εάν κανείς από τους γονείς δεν ήταν Αμερικανός πολίτης ή κάτοχος «πράσινης κάρτας». Η απόφαση εκδόθηκε με τρεις προοδευτικούς και τρεις συντηρητικούς δικαστές να ψηφίζουν από κοινού κατά του διατάγματος, συμπεριλαμβανομένου και του προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου.
Πριν από την έκδοση της απόφασης, εμπειρογνώμονες υπολόγιζαν ότι το διάταγμα θα μπορούσε να επηρεάσει το νομικό καθεστώς έως και 250.000 μωρών που γεννιούνται κάθε χρόνο στις ΗΠΑ, ενώ οι οικογένειες εκατομμυρίων άλλων θα έπρεπε να αποδείξουν την ιθαγένεια των νεογέννητών τους. Στις προσφυγές που κατατέθηκαν, επικαλέστηκαν παραβίαση της 14ης Τροπολογίας του Συντάγματος. Ωστόσο, επικριτές του Τραμπ τον κατηγορούσαν επιπλέον για φυλετικές και θρησκευτικές διακρίσεις στην αντιμεταναστευτική προσέγγισή του. Πρόκειται για τη δεύτερη φορά φέτος που το Ανώτατο Δικαστήριο ακυρώνει σημαντική πρωτοβουλία του Τραμπ — τον Φεβρουάριο είχε ακυρώσει την απόφασή του να επιβάλει σαρωτικούς δασμούς σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η δεύτερη απόφαση αφορούσε τα δικαιώματα των διεμφυλικών αθλητών στα δημόσια σχολεία και πανεπιστήμια. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε τους νόμους του Αϊντάχο και της Δυτικής Βιρτζίνια, οι οποίοι ορίζουν τις αθλητικές ομάδες βάσει «βιολογικού φύλου» και απαγορεύουν σε «μαθητές αρσενικού φύλου» τη συμμετοχή σε γυναικείες ομάδες. Οι δικαστές ανέτρεψαν αποφάσεις κατώτερων δικαστηρίων που είχαν δικαιώσει διεμφυλικούς μαθητές, οι οποίοι υποστήριζαν ότι η απαγόρευση παραβίαζε το Σύνταγμα και τους νόμους κατά των διακρίσεων. Στο σκεπτικό του, το δικαστήριο αναφέρει ότι οι Πολιτείες «επιτρέπεται να καθορίζουν» ποιος συμμετέχει σε γυναικείες αθλητικές διοργανώσεις, βασιζόμενες στο βιολογικό φύλο που προσδιορίστηκε κατά τη γέννηση. Παρόμοιοι νόμοι έχουν ήδη ψηφιστεί σε άλλες 25 Πολιτείες της χώρας.
Αντιδράσεις και πολιτικό πλαίσιο
Ο Ντόναλντ Τραμπ αντέδρασε άμεσα στην ακύρωση του διατάγματός του, αναρτώντας μήνυμα στην πλατφόρμα Truth Social. «Το Ανώτατο Δικαστήριο διατήρησε το δικαίωμα του εδάφους, κάτι που είναι πραγματικά κακό. Μπορούμε όμως εύκολα να το διορθώσουμε αυτό στο Κογκρέσο, μέσω της νομοθετικής οδού», έγραψε χαρακτηριστικά. Ο Αμερικανός πρόεδρος κάλεσε το Κογκρέσο να καταργήσει νομοθετικά το δικαίωμα του εδάφους, μετατοπίζοντας τη μάχη από το δικαστικό στο νομοθετικό πεδίο. Η κίνηση αυτή αναδεικνύει τη σταθερή δέσμευσή του να προωθήσει αυστηρά αντιμεταναστευτικά μέτρα, έστω και μέσα από διαφορετική διαδρομή.
Στην υπόθεση των διεμφυλικών αθλητών, η κυβέρνηση Τραμπ είχε ταχθεί ανοιχτά στο πλευρό των Πολιτειών. Το Αϊντάχο και η Δυτική Βιρτζίνια υποστήριξαν ότι οι νόμοι τους διασφαλίζουν τον δίκαιο ανταγωνισμό για τις γυναίκες και τα κορίτσια. Επικριτές, ωστόσο, θεωρούν ότι αυτές οι νομοθεσίες εντάσσονται σε μια ευρύτερη επίθεση κατά των δικαιωμάτων των τρανς Αμερικανών. Μεταξύ αυτών που προσέφυγαν στη δικαιοσύνη ήταν η Μπέκι Πέπερ-Τζάκσον, μαθήτρια αθλήτρια στίβου (σφαιροβολία και δίσκος) από το λύκειο του Μπρίτζπορτ, μαζί με τη μητέρα της Χέδερ Τζάκσον. Παράλληλα, η Λίντσεϊ Χίκοξ, διεμφυλική φοιτήτρια που έπαιζε ποδόσφαιρο στο δημόσιο πανεπιστήμιο Μπόιζ του Αϊντάχο, αποφάσισε να σταματήσει τον αθλητισμό, φοβούμενη παρενόχληση λόγω της εντεινόμενης μισαλλοδοξίας.
Τι ακολουθεί
Μετά την ήττα του στο δικαστήριο, ο Ντόναλντ Τραμπ στρέφεται πλέον προς το Κογκρέσο για να προωθήσει νομοθετικά την κατάργηση του δικαιώματος του εδάφους. Αν η κίνηση αυτή ευοδωθεί, θα άλλαζε ριζικά τον ορισμό της αμερικανικής ιθαγένειας, με άμεσες επιπτώσεις για εκατοντάδες χιλιάδες οικογένειες κάθε χρόνο. Στον τομέα του αθλητισμού, η απόφαση για τους διεμφυλικούς αθλητές αναμένεται να δώσει νομική κάλυψη στους αντίστοιχους νόμους που ισχύουν ήδη σε 25 ακόμη Πολιτείες. Το Ανώτατο Δικαστήριο διαμορφώνει έτσι εκ νέου το νομικό τοπίο των ΗΠΑ, με αποφάσεις που αφορούν άμεσα εκατομμύρια Αμερικανούς πολίτες.
