Σε έντονη πολιτική αντιπαράθεση εξελίσσεται το ζήτημα του ιδιωτικού χρέους, με το Υπουργείο Οικονομικών να απορρίπτει με οξύ τρόπο τις προτάσεις του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη, χαρακτηρίζοντάς τες «ανέξοδες υποσχέσεις» και «χρεοκοπημένες συνταγές». Η σύγκρουση ξεκίνησε όταν ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης παρουσίασε οκτώ δεσμεύσεις του κόμματός του για την αντιμετώπιση των funds και των servicers, ζητώντας ουσιαστική προστασία δανειοληπτών. Η κυβέρνηση αντέδρασε άμεσα, προειδοποιώντας ότι τέτοιες πολιτικές θα αποσταθεροποιούσαν το τραπεζικό σύστημα και θα επιβάρυναν τους συνεπείς πολίτες.
Τι είπε το Υπουργείο Οικονομικών
Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εξέδωσε αιχμηρή ανακοίνωση με έξι σημεία-απαντήσεις στις προτάσεις του Ανδρουλάκη. Το ΥΠΟΙΚ έκανε λόγο για «μάχη ανέξοδων υποσχέσεων» ανάμεσα στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ και τον Αλέξη Τσίπρα, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι «δύο ημέρες μετά το ρεσιτάλ δημαγωγίας» του πρώην πρωθυπουργού, ο Ανδρουλάκης εμφανίστηκε να αναπαράγει «σχεδόν φωτοτυπικά» τις ίδιες πολιτικές. Σύμφωνα με το υπουργείο, πρόκειται για πολιτικές που «επιβάρυναν τους συνεπείς πολίτες και έφεραν το τραπεζικό σύστημα στα όριά του». Ταυτόχρονα, το ΥΠΟΙΚ δήλωσε ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει να απαντά «με πραγματικά δεδομένα, θεσμική σοβαρότητα και λύσεις που προστατεύουν την κοινωνία».
Ειδικότερα, στο ζήτημα της επαναφοράς του νόμου Κατσέλη (ν.3869/2010) για την προστασία της πρώτης κατοικίας και της αγροτικής γης, το υπουργείο επικαλέστηκε συγκεκριμένα στοιχεία: περίπου το 43% των αιτήσεων που υπήχθησαν στον νόμο αυτό κρίθηκαν τελικά από τα δικαστήρια ως μη δικαιούμενες προστασίας. Η επαναφορά ενός τέτοιου πλαισίου, χωρίς ασφαλιστικές δικλείδες, θα οδηγούσε σε πολυετείς δικαστικές εκκρεμότητες και «συνθήκες αβεβαιότητας». Αντί αυτού, η κυβέρνηση προωθεί τον εξωδικαστικό μηχανισμό, ο οποίος προσφέρει αυτοματοποιημένες διαδικασίες και πραγματική προστασία της κύριας κατοικίας, ενώ επεκτείνει την κάλυψη και στη μεσαία τάξη.
Παράλληλα, το υπουργείο απέρριψε και την πρόταση για δικαίωμα επαναγοράς του δανείου από τον ίδιο τον δανειολήπτη πριν αυτό μεταβιβαστεί σε fund. Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι μια τέτοια ρύθμιση θα δημιουργούσε «προφανές κίνητρο στρατηγικής αθέτησης πληρωμών», καθώς κάθε δανειολήπτης θα είχε συμφέρον να σταματήσει να εξυπηρετεί το δάνειό του ώστε να το αποκτήσει αργότερα σε χαμηλότερη τιμή. Αυτό, σύμφωνα με το ΥΠΟΙΚ, δεν αποτελεί κοινωνική πολιτική, αλλά «συνταγή κατάρρευσης της πιστωτικής λειτουργίας» και ουσιαστικής διακοπής της χρηματοδότησης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Οι θέσεις Ανδρουλάκη και η απάντηση για τους εγγυητές
Ο Νίκος Ανδρουλάκης επέμεινε ότι το ιδιωτικό χρέος έχει μετατραπεί σε «νάρκη» για την οικονομία και την κοινωνική συνοχή. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κατηγόρησε τις κυβερνήσεις της τελευταίας δεκαετίας ότι απέτυχαν να δώσουν ουσιαστική λύση, είτε από δισταγμό απέναντι σε ισχυρά συμφέροντα είτε επιλέγοντας να διευκολύνουν την εκποίηση περιουσιών μέσω πλειστηριασμών. Στόχος του, όπως τόνισε, είναι να τεθεί τέλος στην «ασυδοσία των funds» και να αποκατασταθεί η ισορροπία ανάμεσα σε δανειολήπτες και πιστωτές. Παράλληλα, χαρακτήρισε τη σημερινή κατάσταση «ξέφραγο αμπέλι» για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Ωστόσο, το Υπουργείο Οικονομικών αντέκρουσε και την τρίτη βασική πρόταση του ΠΑΣΟΚ, που αφορά τον περιορισμό της ευθύνης του εγγυητή αναλογικά με την τιμή αγοράς της απαίτησης από το fund. Η κυβέρνηση τόνισε ότι η εγγύηση υπάρχει ακριβώς για να εξασφαλίζεται η αποπληρωμή μιας οφειλής, και η ουσιαστική κατάργηση της εγγυητικής ευθύνης θα οδηγούσε σε «δραστικό περιορισμό της χορήγησης δανείων στην οικονομία». Επισημαίνεται ότι ο υφιστάμενος εξωδικαστικός μηχανισμός ήδη παρέχει τη δυνατότητα ρύθμισης και για τους εγγυητές, χωρίς να απαιτείται ανατροπή του ισχύοντος πλαισίου. Η κυβέρνηση παρουσίασε τον εξωδικαστικό μηχανισμό ως εναλλακτική που συνδυάζει ταχύτητα, ασφάλεια και πραγματική προστασία της πρώτης κατοικίας, χωρίς να διακινδυνεύει τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
