Σε κλίμα έντονης αβεβαιότητας συνεχίζεται η εκεχειρία στη Μέση Ανατολή, με τις αμερικανικές και ιρανικές αρχές να ανταλλάσσουν απειλές που ρίχνουν σκιά πάνω από κάθε προσπάθεια διπλωματικής διευθέτησης. Ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε πως δίνει στο Ιράν μόλις δύο έως τρεις ημέρες για να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, απειλώντας με νέους βομβαρδισμούς αν αυτό δεν συμβεί. Αντίστοιχα, ο ιρανικός στρατός έσπευσε να απαντήσει πως σε περίπτωση αμερικανικής επίθεσης θα ανοίξει νέα μέτωπα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η σύγκρουση μπορεί να επεκταθεί σε ολόκληρη την περιοχή. Η διπλωματία βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή, με τον χρόνο να μετράει αντίστροφα.
Μιλώντας στους δημοσιογράφους, ο Τραμπ τόνισε ότι ελπίζει πως δεν θα χρειαστεί να επαναληφθούν οι επιθέσεις, αλλά δεν απέκλεισε αυτό το ενδεχόμενο. «Μπορεί να χρειαστεί να τους καταφέρουμε ακόμα ένα βαρύ χτύπημα», δήλωσε χαρακτηριστικά, ενώ όταν ρωτήθηκε για το χρονικό περιθώριο που δίνει στην Τεχεράνη, ανέφερε «δύο ή τρεις ημέρες, ίσως την Παρασκευή, το Σάββατο ή την Κυριακή, κάτι τέτοιο». Παράλληλα, εξέφρασε αισιοδοξία ότι το Ιράν έχει εξαντληθεί από τον πόλεμο και αναζητά απεγνωσμένα διέξοδο. «Θέλουν να κλείσουν μια συμφωνία τόσο απεγνωσμένα. Έχουν κουραστεί από αυτό», τόνισε ο Αμερικανός πρόεδρος, εκφράζοντας πεποίθηση ότι η σύγκρουση θα τελειώσει πολύ γρήγορα.
Η ακυρωθείσα επίθεση και οι διπλωματικές πιέσεις
Στο φόντο αυτό, ο Τραμπ αποκάλυψε πως τη Δευτέρα ακύρωσε την τελευταία στιγμή μια επίθεση κατά του Ιράν που είχε προγραμματιστεί για την Τρίτη. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ηγέτες του Κατάρ, της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων τον παρότρυναν να κρατήσει ανοιχτό το διπλωματικό κανάλι, εκτιμώντας ότι η επίτευξη συμφωνίας παραμένει εφικτή. Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, η αναστολή της επιχείρησης δεν ήταν αποτέλεσμα μόνο διπλωματικών πιέσεων — το Πεντάγωνο διέταξε την ακύρωση αφού οι ιρανικές αρχές είχαν εντοπίσει τα αμερικανικά σχέδια. Το γεγονός αυτό ρίχνει αμφιβολίες στην επίσημη αφήγηση της Ουάσιγκτον και προσθέτει μια επιπλέον διάσταση στο παρασκήνιο της κρίσης.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Κατάρ ζήτησε να δοθεί «περισσότερος χρόνος» στη διπλωματία, υπογραμμίζοντας ότι η σύγκρουση έχει αφαιρέσει τη ζωή χιλιάδων ανθρώπων, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο, όπου δραστηριοποιείται η Χεζμπολάχ. Η θέση αυτή εκφράζει την ανησυχία που επικρατεί στις χώρες της περιοχής μπροστά στον κίνδυνο ευρύτερης εμπλοκής, ιδίως αν η Ουάσιγκτον επιλέξει τελικά τη στρατιωτική οδό. Οι πρωτεύουσες του Κόλπου, που βρίσκονται σε κεντρική θέση στις μεσολαβητικές προσπάθειες, εντατικοποιούν την παρασκηνιακή δραστηριότητά τους ενώ τηρούν δημοσίως χαμηλούς τόνους.
Ο Βανς «με το δάκτυλο στη σκανδάλη» — Η απάντηση του Ιράν
Διφορούμενα μηνύματα έστειλε και ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στον Λευκό Οίκο. Από τη μια, χαρακτήρισε ως ενθαρρυντική την «πρόοδο» που σημειώνεται στις συνομιλίες που διεξάγονται μέσω Πακιστάν, αλλά από την άλλη δήλωσε ξεκάθαρα ότι οι ΗΠΑ έχουν «γεμίσει» τα όπλα τους και είναι «έτοιμες» να επαναλάβουν τις πολεμικές επιχειρήσεις. «Σε τελευταία ανάλυση, είτε θα καταλήξουμε σε συμφωνία, ή δεν θα καταλήξουμε», ανέφερε ο Βανς, προσθέτοντας ότι η Ουάσιγκτον κρατά το «δάκτυλο στη σκανδάλη». Αυτός ο συνδυασμός διπλωματικής ελπίδας και στρατιωτικής απειλής αντικατοπτρίζει την πολυπλοκότητα της αμερικανικής στρατηγικής στην ευαίσθητη αυτή φάση.
Ως απάντηση στις δηλώσεις τόσο του Τραμπ όσο και του Βανς, ο ιρανικός στρατός αντέδρασε με σκληρή ρητορική. Ανώτεροι αξιωματικοί προειδοποίησαν πως αν οι ΗΠΑ προχωρήσουν σε νέα επίθεση, το Ιράν θα «ανοίξει το μέτωπο του πολέμου», υπονοώντας ευρύτερη εμπλοκή σε πολλαπλά θέατρα επιχειρήσεων. «Αν ο εχθρός διαπράξει την ανοησία να πέσει ξανά στην παγίδα και προχωρήσει σε νέα επίθεση», τόνισαν, η ανταπόδοση θα είναι άμεση και αποφασιστική. Η ρητορική αυτή, παρόλο που εντάσσεται στο γνωστό παιχνίδι ισχύος της Τεχεράνης, υπενθυμίζει ότι η παραμικρή εσφαλμένη εκτίμηση μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση ολόκληρης της περιοχής.
