Η Ελλάδα τιμά σήμερα, 19η Μαΐου, την Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, 107 χρόνια μετά τη μεγάλη σφαγή που συντελέστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα. Ηγετικά πρόσωπα της ελληνικής πολιτικής ζωής εξέδωσαν δηλώσεις τιμώντας τη μνήμη των 353.000 θυμάτων και υπογραμμίζοντας την ανάγκη για διεθνή αναγνώριση. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, χαρακτήρισε τη σημερινή ημέρα «μαύρη επέτειο για την ιστορία του Ελληνισμού», ενώ ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, τη χαρακτήρισε «ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας». Παράλληλα, κορυφαίοι επιστήμονες συνεχίζουν να τεκμηριώνουν μέσα από αρχεία πολλών χωρών την ιστορική αλήθεια για τη Γενοκτονία Ποντίων.
Η σφαγή 353.000 Ελλήνων και η επιστημονική τεκμηρίωση
Η 19η Μαΐου καθιερώθηκε ως επίσημη Ημέρα Μνήμης της Ποντιακής Γενοκτονίας το 1994, με πρωτοβουλία του αείμνηστου Μιχάλη Χαραλαμπίδη. Η ημέρα αποτελεί ετήσια υπόμνηση για την τεράστια σφαγή που έπληξε τον ελληνικό πληθυσμό του Πόντου στις αρχές του 20ού αιώνα, σε μια από τις σκοτεινότερες σελίδες της νεότερης ιστορίας. Τα θύματα ανέρχονται σε 353.000 ανθρώπους, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία. Η σφαγή αποτέλεσε μέρος ευρύτερης εθνοτικής εξόντωσης που έπληξε την ίδια περίοδο και Αρμένιους και Ασσύριους.
Κορυφαίοι επιστήμονες και ερευνητές από διαφορετικά πεδία συνέβαλαν αποφασιστικά στην επιστημονική τεκμηρίωση αυτής της ιστορικής αλήθειας μέσα από επίσημες πηγές. Μεταξύ αυτών, ο Βλάσης Αγτζίδης, ο Κωνσταντίνος Φωτιάδης και η Τέσσα Χόφμαν αξιοποίησαν αρχεία από τουρκικές, ρωσικές, γερμανικές, αυστριακές, αυστραλιανές και αμερικανικές πηγές. Ξεχωριστή θέση κατέχουν οι ιστορικές μαρτυρίες του Αμερικανού διπλωμάτη Τζορτζ Χόρτον, ο οποίος υπηρέτησε στη Σμύρνη, και του Αμερικανού πρεσβευτή στην Κωνσταντινούπολη Χένρι Μόργκεντάου. Τον δρόμο της αρχειακής έρευνας στα γερμανικά και αυστριακά αρχεία άνοιξε ο ακαδημαϊκός Πολυχρόνης Ενεπεκίδης, του οποίου το έργο συνεχίζει να αποτελεί θεμέλιο για τη διεθνή επιστημονική κοινότητα.
Στον ίδιο ερευνητικό χώρο, ο αρμοστής της Κοινωνίας των Εθνών Τζορτζ Τρελόαρ και ο Φελίξ Σαρτιό, τα ντοκουμέντα του οποίου ανέδειξε ο δρ Χάρης Γιακουμής, παρέχουν βαρύτιμες διεθνείς μαρτυρίες. Οι Σάββας Κοκτζόγλου και δρ Ρόμπερτ Σενκ έφεραν στο φως αρχεία του Αμερικανικού Ναυτικού, ανοίγοντας νέες κατευθύνσεις στην έρευνα. Το σύνολο της επιστημονικής αυτής παραγωγής, σύμφωνα με τους ίδιους τους ερευνητές, αποτυπώνει με αδιάσειστο τρόπο την ιστορική αλήθεια και απαιτεί καθολική αναγνώριση από τη διεθνή κοινότητα.
Ανδρουλάκης και Δένδιας: Εθνικό χρέος και πανανθρώπινο αίτημα Γενοκτονίας Ποντίων
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Νίκος Ανδρουλάκης, τόνισε ότι «107 χρόνια μετά παραμένει επίκαιρος και αναγκαίος όσο ποτέ ο αγώνας για τη διεθνή αναγνώριση της τεράστιας σφαγής που συντελέστηκε την αυγή του 20ού αιώνα». Ο κ. Ανδρουλάκης υπογράμμισε ότι το ΠΑΣΟΚ έχει σταθεί διαχρονικά αλληλέγγυο δίπλα στους Έλληνες του Πόντου και στον αγώνα τους για δικαιοσύνη. Θύμισε ότι η καθιέρωση της σημερινής ημέρας ως επίσημης Ημέρας Μνήμης οφείλεται στην πρωτοβουλία του αείμνηστου Μιχάλη Χαραλαμπίδη το 1994. Ο ίδιος κάλεσε σε ένα «βήμα παραπάνω» στον αγώνα αυτό, θεωρώντας ότι η στιγμή έχει πλέον ωριμάσει.
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, με ανάρτησή του στο κοινωνικό δίκτυο Χ, τίμησε τη μνήμη των 353.000 θυμάτων της Γενοκτονίας Ποντίων, χαρακτηρίζοντάς την «ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας τον 20ο αιώνα». Ο κ. Δένδιας αναγνώρισε επίσης τη μεγάλη συμβολή των Ποντίων στην οικονομική, πνευματική και κοινωνική ζωή της χώρας, καθώς και τη συμμετοχή τους σε όλους τους εθνικούς αγώνες. «Η διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης είναι στοιχείο εθνικής αυτογνωσίας και το ελάχιστο χρέος μας», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο Ανδρουλάκης επεσήμανε ότι η σημερινή διεθνής συγκυρία καθιστά ακόμα πιο επείγουσα την ανάγκη για αναγνώριση. Όπως τόνισε, σε μια εποχή που αναθεωρητικές δυνάμεις επιθυμούν να επαναχαράξουν τον χάρτη και η φρίκη του πολέμου και ο εκτοπισμός πληθυσμών επιστρέφουν, η διεθνής αναγνώριση «δεν αποτελεί μόνο ένα εθνικό στοίχημα, αλλά έναν πανανθρώπινο στόχο». Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κατέληξε υπογραμμίζοντας ότι «μόνο η ισχυρή συλλογική μνήμη είναι ικανή να αποτρέψει ανάλογες θηριωδίες κατά της ανθρωπότητας».
Το επόμενο βήμα: Αγώνας για διεθνή αναγνώριση
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής κάλεσε σε συντονισμένες πρωτοβουλίες για τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας Ποντίων, τοποθετώντας το ζήτημα σε ευρύτερο διεθνές πλαίσιο. Σύμφωνα με τον Νίκο Ανδρουλάκη, το αίτημα αυτό έχει αποκτήσει πανανθρώπινη διάσταση, ιδίως μπροστά στις σύγχρονες εντάσεις και τους εκτοπισμούς πληθυσμών που συντελούνται ανά τον κόσμο. Η επιστημονική κοινότητα, με τα αδιάσειστα τεκμήρια που έχει συγκεντρώσει από αρχεία δεκάδων χωρών, τροφοδοτεί αυτόν τον αγώνα με ιστορικά αποδεδειγμένα στοιχεία.
