Κρίσιμη ενεργειακή συμφωνία ανακοίνωσε ο Αυστραλός πρωθυπουργός Άντονι Αλμπανέζι, εξασφαλίζοντας από την Κίνα την παράδοση 600.000 βαρελιών κηροζίνης — ισοδύναμο με περίπου 100 εκατομμύρια λίτρα αεροπορικού καυσίμου. Η κίνηση αυτή γίνεται σε μια περίοδο έντονης ανόδου των τιμών καυσίμων και σοβαρής πίεσης στις αεροπορικές μεταφορές της χώρας. Τα φορτία θα παραδοθούν σε τρεις δόσεις και αναμένεται να φτάσουν τον Ιούνιο. Η συμφωνία έρχεται να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο ελλείψεων καυσίμων που απειλεί την Αυστραλία λόγω του αποκλεισμού του Στενού του Ορμούζ.
Τι έγινε: Η συμφωνία και το ενεργειακό αδιέξοδο
Το Στενό του Ορμούζ — το σημείο από το οποίο διέρχεται σε καιρό ειρήνης το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής υδρογονανθράκων — παραμένει αποκλεισμένο από τον Φεβρουάριο, ύστερα από τα ισραηλινοαμερικανικά πλήγματα στο Ιράν. Ο αποκλεισμός αυτός έχει χτυπήσει σκληρά την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συγκεκριμένη οδό εφοδιασμού. Η Αυστραλία βρέθηκε ιδιαίτερα εκτεθειμένη, καθώς εισάγει το 80% των καυσίμων που καταναλώνει, χωρίς να διαθέτει εθνικά αποθέματα ασφαλείας.
Η κηροζίνη που θα παραλάβει η Αυστραλία αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου κρατικού προγράμματος ύψους 7,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων Αυστραλίας, που στοχεύει στη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων και στην ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας. Ο Αλμπανέζι είχε ανακοινώσει νωρίτερα τον μήνα ότι η χώρα θα δημιουργήσει εθνικό απόθεμα ενός δισεκατομμυρίου λίτρων καυσίμου, θέτοντας τέλος σε μια μακρά περίοδο κατά την οποία η Αυστραλία δεν διέθετε τέτοια αποθεματικά ασφαλείας. Παράλληλα, η κυβέρνηση αποφάσισε να κρατήσει για την εσωτερική αγορά ποσοστό ισοδύναμο με το 20% των εξαγωγών φυσικού αερίου, ώστε να αποφευχθεί κάθε ενδεχόμενο έλλειψης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Κίνα από τον Μάρτιο και ύστερα είχε σταματήσει τις εξαγωγές καυσίμων, φοβούμενη για τη δική της ενεργειακή επάρκεια. Η απόφαση του Πεκίνου να ανοίξει ξανά τις εξαγωγές προς την Αυστραλία σηματοδοτεί μια σημαντική εξέλιξη στις διμερείς σχέσεις των δύο χωρών, οι οποίες έχουν επιδείξει αξιοσημείωτη ευελιξία απέναντι στις ανάγκες του αυστραλιανού ενεργειακού τομέα.
Αντιδράσεις και διπλωματικό πλαίσιο
Η συμφωνία για την κηροζίνη δεν έγινε στο κενό: προέκυψε από τις συνομιλίες που διεξήγαγαν ο Αλμπανέζι και ο Κινέζος πρωθυπουργός Λι Τσιανγκ τον περασμένο μήνα, στο πλαίσιο διαπραγματεύσεων για την ενεργειακή ασφάλεια. Η διπλωματική επαφή κορυφής ανάμεσα στους δύο ηγέτες κατέδειξε ότι η ενεργειακή κρίση έχει αναβαθμίσει τη στρατηγική σημασία των σχέσεων Αυστραλίας-Κίνας. Οι εμπορικές συναλλαγές των δύο χωρών έφτασαν πέρυσι τα 326 δισεκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας — σχεδόν 200 δισεκατομμύρια ευρώ — με τις εξαγωγές αυστραλιανών πρώτων υλών να κυριαρχούν στο εμπορικό ισοζύγιο.
Ο ρόλος της Κίνας ως εφοδιαστής καυσίμων δεν είναι καινούριος: το Πεκίνο κάλυπτε ήδη περίπου το ένα τέταρτο του αεροπορικού καυσίμου που κατανάλωναν οι αυστραλιανές αερομεταφορές πέρυσι. Ταυτόχρονα, η Αυστραλία παραμένει βασικός προμηθευτής της Κίνας σε σιδηρομετάλλευμα, άνθρακα και υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), γεγονός που δημιουργεί μια ισχυρή αμοιβαία εξάρτηση ανάμεσα στις δύο οικονομίες. Αυτή η αλληλεξάρτηση αποδεικνύεται στην πράξη στιβαρή, ακόμα και σε συνθήκες γεωπολιτικής έντασης.
Ο Αυστραλός υπουργός Εμπορίου Ντον Φάρελ αναμένεται να συναντηθεί με τον Κινέζο ομόλογό του Γουάνγκ Γουεντάο στη Σουτζού, στο περιθώριο της συνόδου των υπουργών Εμπορίου του φόρουμ APEC. Ο ίδιος υπουργός ταξιδεύει επίσης στο Τόκιο για συνομιλίες με την Ιαπωνία σχετικά με την ενεργειακή ασφάλεια και το εμπόριο, καθώς η Ιαπωνία αποτελεί άλλο ένα μεγάλο αγοραστή αυστραλιανού υγροποιημένου φυσικού αερίου και άνθρακα.
Τι ακολουθεί
Τα τρία φορτία κηροζίνης από την Κίνα αναμένονται τον Ιούνιο και θεωρούνται κρίσιμα για να διατηρηθεί η ομαλή λειτουργία των αυστραλιανών αεροπορικών μεταφορών. Η αεροπορία αποτελεί ζωτικό κλάδο για την Αυστραλία, καθώς η χώρα εξαρτάται από αυτήν τόσο για τον τουρισμό όσο και για τις εξαγωγές εμπορευμάτων. Η κυβέρνηση Αλμπανέζι φαίνεται αποφασισμένη να μην επαναληφθεί η ευπάθεια που ανέδειξε η τρέχουσα κρίση: το σχέδιο για εθνικά αποθέματα ενός δισεκατομμυρίου λίτρων καυσίμου θα αλλάξει δομικά τον τρόπο με τον οποίο η χώρα διαχειρίζεται την ενεργειακή της ασφάλεια. Παράλληλα, η εντατικοποίηση των διπλωματικών επαφών με Κίνα και Ιαπωνία δείχνει ότι το Κανμπέρα επιδιώκει να ισορροπήσει τις εφοδιαστικές του αλυσίδες μέσω πολλαπλών εταίρων στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού.
