Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απένειμε σήμερα, 19 Μαΐου 2026, στο Στρασβούργο τις πρώτες διακρίσεις του νέου Ευρωπαϊκού Τάγματος Αξίας, τιμώντας συνολικά 20 προσωπικότητες για τη συμβολή τους στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και τις αξίες της ΕΕ. Ανάμεσα στους βραβευμένους βρέθηκαν η Άγγελα Μέρκελ, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ο Έλληνας αστέρας του μπάσκετ Γιάννης Αντετοκούνμπο. Η τελετή ανέδειξε το εύρος της ευρωπαϊκής αναγνώρισης, από πολιτικούς ηγέτες έως αθλητές και καλλιτέχνες παγκόσμιας εμβέλειας.
Τι έγινε στο Στρασβούργο
Η τελετή απονομής του Ευρωπαϊκού Τάγματος Αξίας πραγματοποιήθηκε στην έδρα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, με την παρουσία της προέδρου του Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα και της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Συνολικά 20 προσωπικότητες τιμήθηκαν με τη νέα αυτή διάκριση, η οποία απονέμεται σε τρία επίπεδα. Στο ανώτατο επίπεδο, αυτό των διακεκριμένων μελών, εντάχθηκαν η Άγγελα Μέρκελ, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ο Πολωνός πρώην πρόεδρος Λεχ Βαλέσα, ιστορικός ηγέτης του συνδικαλιστικού κινήματος Solidarność. Ο Βαλέσα παρευρέθηκε στην τελετή, ενώ ο Ζελένσκι δεν ήταν παρών.
Στους υπόλοιπους τιμώμενους συγκαταλέγονται κυρίως πρώην ηγέτες κρατών-μελών της ΕΕ και επικεφαλής ευρωπαϊκών θεσμών, όπως της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του ΝΑΤΟ. Παράλληλα, το Τάγμα επεκτάθηκε και σε προσωπικότητες από τον χώρο του αθλητισμού, της μουσικής, της θρησκείας και των μη κυβερνητικών οργανώσεων. Ο Γιάννης Αντετοκούνμπο αναφέρεται στην επίσημη ανακοίνωση ως «πρωταθλητής του μπάσκετ», αναγνωρίζοντας έτσι τη συμβολή του στην προβολή των ευρωπαϊκών αξιών. Τιμήθηκαν επίσης τα μέλη του ροκ συγκροτήματος U2 — Μπόνο, The Edge, Άνταμ Κλέιτον και Λάρι Μάλεν Τζούνιορ — καθώς και ο σεφ Χοσέ Αντρές, ιδρυτής της ΜΚΟ World Central Kitchen.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Στην ομιλία της στο Στρασβούργο, η Άγγελα Μέρκελ απηύθυνε έντονη προειδοποίηση για την κατάσταση της δημοκρατίας στην Ευρώπη. Η πρώην καγκελάριος υπογράμμισε ότι η δημοκρατία βρίσκεται υπό πίεση και κάλεσε τους Ευρωπαίους να τη διαφυλάξουν μαζί με την ειρήνη και την ευημερία, ως υπόσχεση προς τους πολίτες της ΕΕ. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον ρόλο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, τονίζοντας ότι αποτελούν απειλή για τη δημοκρατία, αφού δημιουργούν ένα περιβάλλον «όπου ξαφνικά τα γεγονότα παύουν να είναι γεγονότα». Σύμφωνα με τη Μέρκελ, αυτή η τάση θέτει σε κίνδυνο τα ίδια τα θεμέλια του Διαφωτισμού.
Η πρόεδρος του Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα τόνισε με ιδιαίτερο τρόπο τη σημασία της ευρωπαϊκής πορείας. «Η Ευρώπη δεν μας χαρίστηκε», δήλωσε χαρακτηριστικά. «Χτίστηκε από συνθήκη σε συνθήκη, από κρίση σε κρίση, από ανθρώπους που επέλεξαν την αλληλεγγύη αντί του διχασμού και τη συνεργασία αντί της ιδιοτέλειας», πρόσθεσε η Μέτσολα. Η βράβευση του Αντετοκούνμπο έχει ιδιαίτερη συμβολική βαρύτητα, καθώς ο Έλληνας σούπερ σταρ του NBA αντιπροσωπεύει την ιστορία του μετανάστη που ανέδειξε τις αξίες της ευρωπαϊκής κοινωνίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο Αντετοκούνμπο είναι ένας από τους πρώτους βραβευμένους της νέας αυτής διάκρισης, η οποία θεσπίστηκε για να αναγνωρίσει εξαιρετικές συνεισφορές στην ευρωπαϊκή ιδέα.
Τι ακολουθεί
Η θέσπιση του Ευρωπαϊκού Τάγματος Αξίας από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σηματοδοτεί μια νέα πρακτική αναγνώρισης προσωπικοτήτων που ενίσχυσαν την ευρωπαϊκή ενοποίηση. Οι 20 πρώτοι βραβευμένοι καθορίζουν το πρότυπο για τις επόμενες απονομές, δείχνοντας ότι η ΕΕ επιθυμεί να αναγνωρίζει συνεισφορές όχι μόνο από τον πολιτικό χώρο αλλά και από τον αθλητισμό, τον πολιτισμό και την κοινωνική προσφορά. Η παρουσία του Αντετοκούνμπο και των U2 στη λίστα υπογραμμίζει ότι η ευρωπαϊκή ταυτότητα εκφράζεται και μέσα από μορφές που ξεπερνούν τα σύνορα της πολιτικής.
