Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης ανέβηκε στο βήμα της Ολομέλειας της Βουλής για να υπερασπιστεί την τροπολογία που προβλέπει επιτάχυνση της εκδίκασης υποθέσεων που αφορούν πολιτικά πρόσωπα. Παράλληλα, διέψευσε κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς της αντιπολίτευσης ότι η ρύθμιση θίγει τις αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Η τροπολογία εντάχθηκε στο νομοσχέδιο για την αναμόρφωση του Κληρονομικού Δικαίου και αναμενόταν να ψηφιστεί από τη Βουλή εντός της ημέρας. Ο ίδιος ο υπουργός ανακοίνωσε ότι θα καταθέσει νομοτεχνική βελτίωση ώστε να μην υπάρξει καμία αμφιβολία για τα όρια εφαρμογής της διάταξης.
Τι προβλέπει η τροπολογία και ποιο είναι το ιστορικό της
Ο Φλωρίδης εξήγησε αναλυτικά το περιεχόμενο και την ιστορία της διάταξης. Όπως τόνισε, η συγκεκριμένη ρύθμιση δεν αποτελεί καινοτομία, καθώς υπήρχε ήδη από το 2014 και όριζε την ποινική μεταχείριση των πολιτικών προσώπων. Η διάταξη ίσχυε καθ’ όλη τη διάρκεια των 5,5 χρόνων διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, για να καταργηθεί τελικά μία μέρα πριν κλείσει η Βουλή το 2019, μέσα από τις αλλαγές στους Ποινικούς Κώδικες. Η νέα τροπολογία επαναφέρει ουσιαστικά το προηγούμενο καθεστώς, αποσκοπώντας στην ταχύτερη δυνατή εκδίκαση υποθέσεων με ιδιαίτερο πολιτικό και κοινωνικό αντίκτυπο.
Σε ό,τι αφορά το συγκεκριμένο περιεχόμενο της τροπολογίας, ο υπουργός διευκρίνισε ότι για πλημμελήματα στα οποία η Βουλή έχει παράσχει άρση ασυλίας, η δίκη πρέπει να οριστεί εντός 3 μηνών. Για κακουργήματα, η διαδικασία εξελίσσεται από ειδικό εφέτη ανακριτή. Ο εφέτης ανακριτής ορίζεται από την Ολομέλεια του Συμβουλίου Εφετών, ενώ στο Εφετείο Αθηνών η Ολομέλεια αριθμεί 250 έως 300 εφέτες. Αυτό σημαίνει ότι ο ορισμός γίνεται από ένα ευρύ συλλογικό όργανο, με εγγυήσεις ανεξαρτησίας και εμπειρίας.
Ο Φλωρίδης υπογράμμισε ότι η επιλογή εφέτη ανακριτή δεν είναι τυχαία. Η λογική είναι ότι οι υποθέσεις που αφορούν πολιτικά πρόσωπα έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα και απαιτούν έμπειρο δικαστή. Η ρύθμιση, όπως εξήγησε, δεν επιφέρει καμία έκπτωση ως προς τις αρχές της δίκαιης δίκης, αλλά απλώς διασφαλίζει ότι αυτές οι υποθέσεις θα χειρίζονται με την απαιτούμενη εμπειρία και ταχύτητα. Ο ανακριτής που ορίζεται έχει τις αρμοδιότητες που έχει ήδη κάθε ανακριτής βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας.
Η επιστολή Κοβέσι και η αντιπαράθεση με την αντιπολίτευση
Το κεντρικό σημείο της αντιπαράθεσης στη Βουλή ήταν η επιστολή της Ευρωπαίας Εισαγγελέως Λάουρα Κοβέσι προς τον υπουργό Δικαιοσύνης. Η αντιπολίτευση επικαλέστηκε το έγγραφο, στο οποίο η Κοβέσι εξέφραζε ανησυχίες για τις πιθανές επιπτώσεις των αλλαγών και για τη βιασύνη έγκρισής τους, επισημαίνοντας ότι η βεβιασμένη διαδικασία «φαίνεται να αντιβαίνει στην αρχή της ειλικρινούς συνεργασίας» για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ στην Ελλάδα. Ο Φλωρίδης δεν αρνήθηκε την ύπαρξη επικοινωνίας, αλλά αντέταξε διαφορετικό πλαίσιο.
Ο υπουργός επικαλέστηκε την πρόσφατη επίσκεψη της Κοβέσι στην Ελλάδα, κατά την οποία η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας συναντήθηκε μαζί του στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και συμμετείχε στο Φόρουμ των Δελφών. Εκεί, η Κοβέσι είπε κατά λέξη: «Είχα αυτή τη συζήτηση με τον υπουργό Δικαιοσύνης σχετικά με τις αλλαγές στη νομοθεσία. Κατάλαβα ότι θέλουν να κάνουν κάτι για να επιταχυνθεί η διαδικασία. Το καλωσορίζω πραγματικά και συμφωνώ ότι πρέπει να κάνουμε κάτι». Ο Φλωρίδης χαρακτήρισε αδύνατο να ισχυρίζεται κανείς ότι η πρωτοβουλία περιορίζει τα δικαιώματα των Ευρωπαίων Εισαγγελέων, δεδομένης αυτής της τοποθέτησης.
Παράλληλα, ο υπουργός έσπευσε να ξεκαθαρίσει την τεχνική πτυχή του ζητήματος. Οι αρμοδιότητες του ειδικού εφέτη ανακριτή δεν πρέπει να συγχέονται με τις αρμοδιότητες των Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων, οι οποίες είναι διαφορετικές και δεν θίγονται. Ως παράδειγμα επικαλέστηκε την υπόθεση 717, η οποία χειρίζεται η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και στην οποία υπάρχει ήδη ανακριτής, αποδεικνύοντας ότι η παρουσία ανακριτή σε τέτοιες υποθέσεις δεν είναι κάτι νέο ή αντίθετο στο ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Τι ακολουθεί με τη νομοτεχνική βελτίωση
Ο Φλωρίδης ανακοίνωσε ότι θα καταθέσει νομοτεχνική βελτίωση στη διάταξη, προκειμένου να μην παραμείνει καμία αμφιβολία για το πεδίο εφαρμογής της. Η βελτίωση αυτή θα διασαφηνίζει ρητά ότι ο ιδρυτικός νόμος για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ο οποίος καθορίζει τις ανακριτικές αρμοδιότητες και είναι συμβατός με τον ευρωπαϊκό κανονισμό, δεν υφίσταται καμία απολύτως αλλαγή. Τα ανακριτικά δικαιώματα που διαθέτει σήμερα η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία θα εξακολουθήσουν να υφίστανται αναλλοίωτα. Ο υπουργός επισήμανε ότι η κίνηση αυτή γίνεται για λόγους νομικής σαφήνειας και όχι επειδή υπάρχει ουσιαστικό πρόβλημα στη διατύπωση.
