Το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας (ΚΥΣΕΑ) αποφάσισε τη Δευτέρα 18 Μαΐου 2026 την επιστροφή των πυροβολαρχιών Patriot στις βάσεις τους, μετά από την ανάπτυξή τους σε Διδυμότειχο και Κάρπαθο. Στη θέση τους, η Πολεμική Αεροπορία θα αναπτύξει ζεύγος δελταπτέρυγων μαχητικών Mirage 2000-5, ενώ ισχυρή παρουσία διατηρείται και στην Κύπρο.
Τι αποφασίστηκε στο ΚΥΣΕΑ
Κατά τη συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ της Δευτέρας 18 Μαΐου, αποφασίστηκε η επιστροφή των δύο πυροβολαρχιών Patriot που είχαν αναπτυχθεί στη Θράκη και την Κάρπαθο. Οι συστοιχίες αυτές είχαν αναλάβει την προστασία του εναέριου χώρου της Βουλγαρίας και του νοτιοανατολικού Αιγαίου και της ανατολικής Μεσογείου αντίστοιχα. Η απόφαση αφορά αναδιάταξη δυνάμεων για υπηρεσιακούς σκοπούς και δεν συνδέεται με κάποια έκτακτη κρίση ή αυξημένη ένταση. Παράλληλα, αποφασίστηκε ότι η Πολεμική Αεροπορία θα αποκτήσει μόνιμη παρουσία με μαχητικά αεροσκάφη στην Κύπρο, χωρίς να έχει ανακοινωθεί ακόμη ο τύπος των αεροσκαφών.
Από τη στιγμή της απόφασης, ζεύγος μαχητικών Mirage 2000-5 θα μετασταθμεύει στην Κάρπαθο με πλήρη οπλικό φόρτο και υποστήριξη. Τα αεροσκάφη αυτά θα επιτελούν ρόλο readiness, δηλαδή άμεσης ετοιμότητας για αντιμετώπιση κάθε απειλής από αέρος. Τα Mirage 2000-5 αποτελούν από τα πλέον ικανά αεροσκάφη αναχαίτισης της ελληνικής πολεμικής αεροπορίας, χαρακτηριζόμενα από τη χαρακτηριστική δελταπτέρυγη διάταξη που τους προσδίδει υψηλές επιδόσεις σε ακτίνες ενεργείας και ταχύτητα αντίδρασης.
Στην Κύπρο, η παρουσία των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων παραμένει αναλλοίωτη. Η φρεγάτα «Έλλη» και τέσσερα μαχητικά F-16 Viper συνεχίζουν την αποστολή τους στο νησί. Σε περίπτωση που κριθεί επιχειρησιακά αναγκαία η επιστροφή των δύο F-16 που βρίσκονται ήδη εκεί, θα αντικατασταθούν αμέσως από ισάριθμα μαχητικά αεροσκάφη.
Επιχειρησιακές συνθήκες και αποτρεπτική ισχύς
Στρατιωτικές πηγές ξεκαθαρίζουν ότι η απόφαση δεν εκπορεύεται από κάποιο ιδιαίτερο λόγο ανησυχίας ή αντιδράσεων σε περιφερειακό επίπεδο. Η αναδιάταξη υπαγορεύεται αποκλειστικά από την αλλαγή των επιχειρησιακών συνθηκών, με στόχο τη διαρκή διασφάλιση της αποτρεπτικής ισχύος. Ο σχεδιασμός ακολουθεί σαφή λογική: όπου αποχωρεί ένα σύστημα, αναλαμβάνει άλλο, ώστε να μη δημιουργηθεί κενό στην αμυντική θωράκιση. Αυτό ισχύει τόσο για την Κάρπαθο όσο και για την Κύπρο.
Η ανάπτυξη των Mirage 2000-5 στην Κάρπαθο αποστέλλει σαφές μήνυμα ισχύος και αποτροπής στο νοτιοανατολικό Αιγαίο. Τα συγκεκριμένα αεροσκάφη, με τον ρόλο ετοιμότητας που τους ανατίθεται, είναι σε θέση να ανταποκριθούν άμεσα σε κάθε παραβίαση ή απειλή, καλύπτοντας το κενό που αφήνει η αποχώρηση των αντιαεροπορικών πυροβολαρχιών. Ωστόσο, οι πηγές τονίζουν ότι αν οι επιχειρησιακές συνθήκες το απαιτήσουν, η δύναμη μπορεί να ενισχυθεί ή να αναπροσαρμοστεί ανά πάσα στιγμή.
Παράλληλα, η ανακοίνωση για μόνιμη παρουσία της Πολεμικής Αεροπορίας στην Κύπρο σηματοδοτεί σημαντική αλλαγή δόγματος. Μέχρι τώρα η παρουσία αυτή ήταν έκτακτη και εποχιακή. Η μετάβαση σε μόνιμο χαρακτήρα ενισχύει τη συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου στον τομέα της αμυντικής θωράκισης και υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία της νήσου για τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Τι ακολουθεί
Η Πολεμική Αεροπορία δεν έχει ακόμη ανακοινώσει ποιος τύπος μαχητικών αεροσκαφών θα αναλάβει τη μόνιμη αποστολή στην Κύπρο. Ό,τι είναι σαφές είναι ότι κάθε μελλοντική μετακίνηση δυνάμεων θα υπαγορεύεται αποκλειστικά από επιχειρησιακά κριτήρια. Στην περίπτωση επιστροφής των F-16 Viper που βρίσκονται στην Κύπρο, θα αντικατασταθούν άμεσα από ισάριθμα αεροσκάφη, ώστε η αμυντική παρουσία να παραμείνει αδιάλειπτη. Οι Ένοπλες Δυνάμεις διαμηνύουν έτσι ότι η αναδιάταξη δυνάμεων δεν σημαίνει υποβάθμιση της επιχειρησιακής ετοιμότητας στις ευαίσθητες περιοχές του Αιγαίου και της ανατολικής Μεσογείου.
