Η δεξιά υποψήφια Κέικο Φουχιμόρι προηγείται με 4 ποσοστιαίες μονάδες έναντι του αντιπάλου της από τη ριζοσπαστική αριστερά, Ρομπέρτο Σάντσες, ενόψει του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών στο Περού, που έχει οριστεί για τις 7 Ιουνίου. Νέα δημοσκόπηση του ινστιτούτου Ipsos, που δημοσιεύτηκε την Τετάρτη για λογαριασμό της εφημερίδας Perú 21, φέρνει τους δύο υποψηφίους σε σχετικά κοντινές θέσεις, με μεγάλο ποσοστό αναποφάσιστων να κρατά το αποτέλεσμα αβέβαιο. Πρόκειται για τη δεύτερη έρευνα που διενήργησε το ινστιτούτο μετά τον πρώτο γύρο της 12ης Απριλίου.
Τι δείχνει η δημοσκόπηση
Η Κέικο Φουχιμόρι, 50 ετών, συγκεντρώνει το 39% των προθέσεων ψήφου, ενώ ο Ρομπέρτο Σάντσες, 57 ετών και πρώην υπουργός Εμπορίου, καταγράφει 35%. Το περιθώριο στατιστικού σφάλματος της έρευνας ανέρχεται σε ±2,8%, γεγονός που καθιστά τη διαφορά ουσιαστικά οριακή. Η δημοσκόπηση διενεργήθηκε στις 16 και 17 Μαΐου σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 1.210 ψηφοφόρων.
Ωστόσο, τα νούμερα αποκαλύπτουν μια πιο σύνθετη εικόνα: το 14% του εκλογικού σώματος σκοπεύει να ψηφίσει λευκό ή άκυρο, ενώ το 12% παραμένει αναποφάσιστο. Αθροιστικά, ένα στα τέσσερα περουβιανά ψηφοδέλτια βρίσκεται ακόμη σε αιώρηση, κάτι που κάνει οποιαδήποτε πρόβλεψη για το τελικό αποτέλεσμα εξαιρετικά επισφαλή. Σε σύγκριση με την προηγούμενη δημοσκόπηση της 24ης Απριλίου, η Φουχιμόρι ανέβηκε οριακά κατά 1%, ενώ ο Σάντσες υποχώρησε κατά 3%.
Στον πρώτο γύρο, η υποψήφια του κόμματος Fuerza Popular («Λαϊκή Δύναμη») επικράτησε με 17,1% των ψήφων. Ο Σάντσες, εκπρόσωπος του κόμματος Juntos por el Perú («Μαζί για το Περού»), πέρασε οριακά στον δεύτερο γύρο με μόλις 12%, σύμφωνα με τα επίσημα τελικά αποτελέσματα. Οι φετινές εκλογές χαρακτηρίζονται από εντυπωσιακό πολιτικό κατακερματισμό, καθώς συνολικά 35 υποψήφιοι διεκδίκησαν την προεδρία — αριθμός χωρίς προηγούμενο στην περουβιανή ιστορία.
Το πλαίσιο: χρόνια αστάθεια και πόλωση
Η εκστρατεία ενόψει του δεύτερου γύρου αναμένεται εξίσου πολωμένη με εκείνη του 2021, όταν η Κέικο Φουχιμόρι είχε αναμετρηθεί με τον τότε εκπαιδευτικό Πέδρο Καστίγιο. Εκείνος εξελέγη πρόεδρος τον Ιούλιο του 2021, αλλά παύθηκε από το κοινοβούλιο τον Δεκέμβριο του 2022, συνελήφθη και φυλακίστηκε αφού επιχείρησε να διαλύσει το Κογκρέσο. Για τη Φουχιμόρι, αυτή αποτελεί την τέταρτη προσπάθεια να κατακτήσει το ανώτατο αξίωμα της χώρας των Άνδεων, ενώ για τον Σάντσες είναι η πρώτη.
Η εκλογική αντιπαράθεση διεξάγεται με φόντο μια βαθιά πολιτική κρίση που μαστίζει το Περού εδώ και χρόνια. Από το 2016 έως σήμερα, η χώρα γνώρισε οκτώ προέδρους μέσα σε μία δεκαετία — ρεκόρ που αντικατοπτρίζει την αδυναμία εδραίωσης σταθερής διακυβέρνησης. Οι τέσσερις από αυτούς καθαιρέθηκαν από το Κογκρέσο, ενώ άλλοι δύο αναγκάστηκαν να παραιτηθούν εξαιτίας υποθέσεων διαφθοράς ή, όπως στην περίπτωση του Καστίγιο, προσπάθειας να ανατρέψει τον συνταγματικό τάξη.
Παράλληλα, το Περού αντιμετωπίζει ολοένα και σοβαρότερη κρίση ασφαλείας, που αποδίδεται στην ανάπτυξη του οργανωμένου εγκλήματος. Η Κέικο Φουχιμόρι είναι κόρη του αυταρχικού πρώην προέδρου Αλμπέρτο Φουχιμόρι, ο οποίος κυβέρνησε τη χώρα από το 1990 έως το 2000 και έχει πλέον εκλείψει. Το πολιτικό της παρελθόν και η δυναστική σύνδεσή της με έναν αμφιλεγόμενο ηγέτη αποτελούν κεντρικά στοιχεία στη δημόσια συζήτηση που διαμορφώνει τη φετινή εκλογική αναμέτρηση.
Τι ακολουθεί
Ο δεύτερος γύρος των περουβιανών προεδρικών εκλογών είναι προγραμματισμένος για τις 7 Ιουνίου 2026. Με το 26% του εκλογικού σώματος να μην έχει ακόμη αποφασίσει ή να σκοπεύει να ψηφίσει λευκό, η τελική έκβαση παραμένει ανοιχτή. Το αποτέλεσμα θα καθορίσει ποια από τις δύο αντίπαλες πολιτικές κατευθύνσεις — δεξιά ή ριζοσπαστική αριστερά — θα αναλάβει τα ηνία μιας χώρας που αγωνίζεται να ξεπεράσει χρόνια θεσμική αστάθεια.
