Νέα επιστημονική έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό European Heart Journal της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Καρδιολογίας ρίχνει βαριά σκιά πάνω στα συντηρητικά τροφίμων, συνδέοντάς τα άμεσα με αυξημένο κίνδυνο υπέρτασης και καρδιαγγειακών παθήσεων. Η μελέτη, που διεξήχθη σε εκατοντάδες χιλιάδες εθελοντές στη Γαλλία, παρακολούθησε τη διατροφή τους για σχεδόν μια δεκαετία. Τα ευρήματα κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για όσους καταναλώνουν συχνά επεξεργασμένα και συσκευασμένα τρόφιμα.
Τι έδειξε η έρευνα: αριθμοί που ανησυχούν
Το Γαλλικό Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας και Ιατρικής Έρευνας (INSERM) ηγήθηκε της μελέτης, η οποία συμπεριέλαβε συνολικά 112.395 άτομα από όλη τη Γαλλία. Οι ερευνητές ανέλυσαν λεπτομερώς τη διατροφή κάθε συμμετέχοντα, εξετάζοντας τα συστατικά όλων των τροφίμων και ποτών που κατανάλωναν. Παράλληλα, παρακολούθησαν την κατάσταση της υγείας τους για επτά έως οκτώ χρόνια κατά μέσο όρο, καταγράφοντας τυχόν εκδηλώσεις υπέρτασης ή καρδιακών επεισοδίων. Ήδη από τα πρώτα δύο χρόνια της μελέτης, το 99,5% των συμμετεχόντων είχε καταναλώσει τουλάχιστον ένα συντηρητικό τροφίμων.
Τα αποτελέσματα ήταν ανησυχητικά. Όσοι κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες μη αντιοξειδωτικών συντηρητικών — δηλαδή συντηρητικών που αναστέλλουν την ανάπτυξη επιβλαβών μικροβίων στα τρόφιμα — εμφάνισαν 29% υψηλότερο κίνδυνο υπέρτασης σε σχέση με εκείνους που κατανάλωναν τις λιγότερες ποσότητες. Ο κίνδυνος καρδιαγγειακής νόσου για την ίδια ομάδα ήταν 16% υψηλότερος, με τις παθήσεις αυτές να περιλαμβάνουν καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό επεισόδιο και στηθάγχη. Ακόμα και τα αντιοξειδωτικά συντηρητικά, που παραδοσιακά θεωρούνται λιγότερο επικίνδυνα καθώς εμποδίζουν την οξείδωση των τροφών, βρέθηκε να αυξάνουν τον κίνδυνο υπέρτασης κατά 22%.
Ανάμεσα στα 17 συντηρητικά που εξετάστηκαν, τα οκτώ πιο συχνά καταναλισκόμενα βρέθηκε να συνδέονται ειδικά με υψηλή αρτηριακή πίεση. Αυτά είναι το σορβικό κάλιο (E202), το μεταθειώδες κάλιο (E224), το νιτρώδες νάτριο (E250), το ασκορβικό οξύ (E300), το ασκορβικό νάτριο (E301), το ερυθορβικό νάτριο (E316), το κιτρικό οξύ (E330) και τα εκχυλίσματα δενδρολίβανου (E392). Το ασκορβικό οξύ E300 ξεχώρισε επιπλέον, καθώς συνδέθηκε και με καρδιαγγειακή νόσο γενικότερα.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: τι σημαίνει για τους καταναλωτές
Οι ίδιοι οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η μελέτη φέρει ορισμένους περιορισμούς που απορρέουν από τον σχεδιασμό της. Ωστόσο, επισημαίνουν ότι τα ευρήματα στηρίζονται σε εξαιρετικά λεπτομερή δεδομένα και ότι η ανάλυση έλαβε υπόψη άλλους παράγοντες που επηρεάζουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, όπως η ηλικία, το κάπνισμα και η σωματική δραστηριότητα. Τα αποτελέσματα, κατά τη γνώμη τους, δείχνουν καθαρά ότι απαιτείται επαναξιολόγηση των κινδύνων και των οφελών που σχετίζονται με τη χρήση πρόσθετων τροφίμων από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές. Ο στόχος είναι η καλύτερη προστασία των καταναλωτών μέσα από αυστηρότερα πρότυπα ασφάλειας.
Τα ευρήματα ενισχύουν τις ήδη υπάρχουσες επιστημονικές συστάσεις που τάσσονται υπέρ της κατανάλωσης μη επεξεργασμένων και ελάχιστα επεξεργασμένων τροφίμων. Η αποφυγή περιττών πρόσθετων ουσιών στη διατροφή αναδεικνύεται ως βασικό μέτρο πρόληψης των καρδιαγγειακών παθήσεων. Πρόκειται για εύρημα που έρχεται να ενισχύσει ένα ευρύτερο σώμα ερευνών που προειδοποιεί για τους κινδύνους των υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων, τα οποία αποτελούν μεγάλο μέρος της σύγχρονης διατροφής.
Τι ακολουθεί: οι επόμενες φάσεις της έρευνας
Η ομάδα του INSERM δεν σταματά στα παρόντα ευρήματα. Οι ερευνητές έχουν ήδη στρέψει το ενδιαφέρον τους στον τρόπο με τον οποίο τα πρόσθετα τροφίμων και τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα επηρεάζουν βιολογικούς δείκτες, όπως οι δείκτες φλεγμονής, το οξειδωτικό στρες και το μεταβολικό προφίλ του αίματος. Ιδιαίτερη έμφαση δίνουν στη σύνθεση του μικροβιώματος του εντέρου, το οποίο ολοένα περισσότερες μελέτες συνδέουν με την καρδιαγγειακή υγεία. Η κατανόηση των βιολογικών μηχανισμών μέσα από τους οποίους τα συντηρητικά ενδέχεται να αυξάνουν τον κίνδυνο παθήσεων θα αποτελέσει το επόμενο κρίσιμο βήμα για την επιστημονική κοινότητα και τις ρυθμιστικές αρχές.
