Υπάρχει ένας μαθηματικός κανόνας που υπόσχεται να λύσει ένα από τα πιο σύνθετα ερωτήματα της ανθρώπινης ζωής: πότε πρέπει να σταματήσουμε να ψάχνουμε και να επιλέξουμε τον κατάλληλο σύντροφο. Ο λεγόμενος κανόνας του 37%, που προκύπτει από τη θεωρία της «βέλτιστης διακοπής», έχει κερδίσει το ενδιαφέρον πολλών ανθρώπων που ψάχνουν μια πιο ορθολογική προσέγγιση στα ραντεβού. Η θεωρία αυτή αντιμετωπίζει το dating σαν ένα πρόβλημα δειγματοληψίας με συγκεκριμένη μαθηματική λύση. Πόσο όμως εφαρμόσιμος είναι στην πράξη;
Τι είναι ο κανόνας του 37% και πώς λειτουργεί
Η θεωρία της βέλτιστης διακοπής (optimal stopping theory) αποτελεί τη μαθηματική βάση από την οποία προκύπτει ο κανόνας του 37%. Σύμφωνα με αυτόν, αφού έχουμε γνωρίσει περίπου το 37% των πιθανών επιλογών μας, έχουμε ήδη συγκεντρώσει αρκετές πληροφορίες ώστε να πάρουμε μια πιο συνειδητή απόφαση για το ποιον θα επιλέξουμε. Η λογική πίσω από αυτόν τον αριθμό είναι απλή: πριν ξεκινήσουμε να βγαίνουμε ραντεβού, δεν έχουμε ουσιαστικά εικόνα για το τι υπάρχει εκεί έξω — παρά μόνο γενικές προσδοκίες που διαμορφώνουν τα social media, οι ταινίες και η ίδια η κοινωνία. Η πραγματική εμπειρία αρχίζει να δίνει στον καθένα ένα ρεαλιστικό πλαίσιο: τι ταιριάζει, τι όχι, τι μπορεί να περιμένει κανείς από μια σχέση. Έτσι, το αρχικό «δείγμα» των πρώτων επιλογών λειτουργεί ως περίοδος δοκιμής και εμπειρίας.
Με πιο συγκεκριμένους όρους, αν υποθέσουμε ότι κάποιος θα μπορούσε να έχει 100 πιθανές γνωριμίες στη ζωή του, οι πρώτες 37 αποτελούν ένα είδος περιόδου αναφοράς. Από εκεί και πέρα, η θεωρία λέει ότι πρέπει να επιλέξουμε τον επόμενο άνθρωπο που είναι καλύτερος από τον καλύτερο που γνωρίσαμε μέχρι εκείνη τη στιγμή. Το μαθηματικό μοντέλο μεγιστοποιεί τις πιθανότητες να βρεθεί ο βέλτιστος υποψήφιος, αποφεύγοντας τόσο την πρόωρη δέσμευση όσο και την υπερβολική αναμονή. Πρόκειται για μια ισορροπία ανάμεσα στην απόκτηση εμπειρίας και την ανάληψη απόφασης.
Τα όρια της εφαρμογής στην πραγματική ερωτική ζωή
Παρά τη μαθηματική του κομψότητα, ο κανόνας του 37% αντιμετωπίζει σοβαρά πρακτικά εμπόδια όταν εφαρμόζεται στις ανθρώπινες σχέσεις. Ένα από τα βασικά ζητήματα είναι ο ορισμός του «ραντεβού»: πώς διακρίνουμε ένα πραγματικό ραντεβού από μια απλή γνωριμία; Επίσης, πόσα ραντεβού μπορεί ρεαλιστικά να βγει κάποιος στη ζωή του; Και κυρίως, πώς εφαρμόζεται ένας σταθερός αριθμός σε κάτι τόσο απρόβλεπτο όσο τα ανθρώπινα συναισθήματα. Αν για παράδειγμα κάποιος βγαίνει ένα ραντεβού την εβδομάδα, μέσα σε έναν χρόνο φτάνει περίπου τα 50 ραντεβού — άρα το 37% αντιστοιχεί σε περίπου 18-19 ραντεβού ως περίοδο δοκιμής. Ακόμη και αυτό, όμως, παραμένει μια υπεραπλούστευση.
Ένα ακόμη βασικό πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει τρόπος να προβλέψει κανείς πότε θα εμφανιστεί το κατάλληλο άτομο. Μπορεί να συμβεί πολύ νωρίτερα από το θεωρητικό όριο — ή πολύ αργότερα. Η θεωρία προϋποθέτει ότι ο αριθμός των «υποψηφίων» είναι γνωστός εκ των προτέρων, κάτι που στην πραγματική ζωή δεν ισχύει. Οι ανθρώπινες σχέσεις δεν ακολουθούν σταθερούς ρυθμούς ούτε καθαρές κατηγορίες, γεγονός που κάνει οποιοδήποτε σταθερό ποσοστό να φαίνεται τεχνητό. Παράλληλα, η θεωρία δεν λαμβάνει υπόψη πως κάποιος που γνωρίσαμε νωρίς μπορεί να εξελιχθεί ή να αλλάξει με την πάροδο του χρόνου.
Τι μας λέει τελικά ο κανόνας
Η αξία του κανόνα του 37% δεν έγκειται τόσο στην κυριολεκτική εφαρμογή του όσο στη βασική αρχή που μεταφέρει: χρειάζεται μια περίοδος εμπειρίας και σύγκρισης πριν από τη λήψη σημαντικών αποφάσεων. Το να βγαίνει κανείς ραντεβού χωρίς καμία εμπειρία αναφοράς αυξάνει τον κίνδυνο είτε να δεσμευτεί πρόωρα είτε να απορρίψει συμβατούς ανθρώπους χωρίς να το καταλάβει. Η θεωρία της βέλτιστης διακοπής προσφέρει ένα νοητικό εργαλείο για να σκεφτεί κανείς πιο συστηματικά τη διαδικασία της αναζήτησης συντρόφου. Ωστόσο, τα ανθρώπινα συναισθήματα, οι συγκυρίες και η τύχη παραμένουν μεταβλητές που κανένας μαθηματικός τύπος δεν μπορεί να ενσωματώσει πλήρως.
