Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, διέψευσε σήμερα, 24 Μαΐου 2026, κάθε προσδοκία για ταχεία επίλυση του πυρηνικού ζητήματος του Ιράν, τονίζοντας πως μια τέτοια συμφωνία δεν μπορεί να επιτευχθεί μέσα σε 72 ώρες. Μιλώντας στους New York Times κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στο Νέο Δελχί, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας περιέγραψε μια σταδιακή διπλωματική οδό, θέτοντας ως άμεση προτεραιότητα το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Διαβάστε επίσης: Το Ιράν αρνείται πυρηνικά όπλα αλλά διεκδικεί αξιοπρέπεια
Τι είπε ο Ρούμπιο στο Νέο Δελχί
Ο Μάρκο Ρούμπιο ήταν κατηγορηματικός ως προς την πολυπλοκότητα των διαπραγματεύσεων με την Τεχεράνη. «Δεν μπορείς να κάνεις κάτι για τα πυρηνικά μέσα σε 72 ώρες στο πίσω μέρος μιας χαρτοπετσέτας», δήλωσε χαρακτηριστικά, αποκλείοντας κάθε σενάριο για αστραπιαία συμφωνία. Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν είναι «πολύ τεχνικές» και δεν υπάρχει περιθώριο για απλουστεύσεις. Τόνισε, ωστόσο, ότι η πολιτική του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ — το Ιράν να μην αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο — παραμένει αναλλοίωτη.
Κεντρικό αίτημα του Ρούμπιο αποτελεί η άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν διατηρεί αποκλεισμένα. Μόνο μετά από αυτό το βήμα, τόνισε, θα ξεκινήσουν «πολύ σοβαρές συνομιλίες» για τα υπόλοιπα ζητήματα: τον εμπλουτισμό ουρανίου, τα αποθέματα εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου και τη δέσμευση της Τεχεράνης να μην αναπτύξει ποτέ πυρηνική βόμβα. Η διατύπωση αυτή σηματοδοτεί μια σαφή αλληλουχία βημάτων που η Ουάσινγκτον θέτει ως προϋπόθεση για ουσιαστικό διάλογο.
Παράλληλα, ένας Αμερικανός αξιωματούχος αποκάλυψε ότι υπήρξε κατ’ αρχήν συμφωνία για ένα ενδιάμεσο πλαίσιο: άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ σε αντάλλαγμα για δέσμευση του Ιράν να απαλλαγεί από το εξαιρετικά εμπλουτισμένο ουράνιό του. Το Ιράν, ωστόσο, δεν έχει επιβεβαιώσει δημοσίως τη στάση του επί αυτού, ούτε έχει σχολιάσει τις πληροφορίες αυτές.
Διπλωματικό πλαίσιο και πίεση χρόνου
Ο Ρούμπιο έδωσε σαφές χρονοδιάγραμμα στις διαπραγματεύσεις, αναφέροντας προθεσμία 60 ημερών για να αποδώσει καρπούς η διπλωματική προσέγγιση. «Αν δεν το κάνει, τότε ο πρόεδρος έχει κάθε επιλογή διαθέσιμη σε αυτόν σε 60 ημέρες, που έχει διαθέσιμη σε αυτόν και τώρα», δήλωσε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο χρήσης πιο σκληρών μέσων εάν οι συνομιλίες αποτύχουν. Η διατύπωση αυτή λειτουργεί ως διπλωματική πίεση προς την Τεχεράνη, χωρίς να αποκλείει τη διαπραγμάτευση.
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας τόνισε ότι ο Τραμπ προτιμά πάντα τη διπλωματική λύση. «Πάντα θα προτιμά να το αντιμετωπίσει διπλωματικά, μέσω συμφωνιών, και γι’ αυτό θα εξαντλήσουμε κάθε ευκαιρία για να επιτύχουμε μία», δήλωσε ο Ρούμπιο. Η στάση αυτή παρουσιάζεται ως ένδειξη ότι η κυβέρνηση Τραμπ είναι ανοιχτή σε μια σταδιακή προσέγγιση, παρά τις αυστηρές κόκκινες γραμμές που διατηρεί για τα πυρηνικά. Ωστόσο, επικριτές της προσέγγισης αυτής επισημαίνουν ότι μια ενδιάμεση συμφωνία που δεν αποστρώνει άμεσα το Ιράν από τη δυνατότητα κατασκευής πυρηνικών όπλων θα μπορούσε να αποδυναμώσει τη διαπραγματευτική ισχύ της Ουάσινγκτον.
Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι επτά έως οκτώ χώρες της περιοχής υποστηρίζουν αυτή την προσέγγιση, σύμφωνα με τον Ρούμπιο. Η ευρεία περιφερειακή υποστήριξη λειτουργεί ως επιπλέον διπλωματικός μοχλός πίεσης προς το Ιράν, αφού η Τεχεράνη θα αντιμετωπίσει έναν συνασπισμό γειτόνων και συμμάχων της Ουάσινγκτον εάν επιλέξει να παρεμποδίσει τις συνομιλίες.
Τι ακολουθεί στις διαπραγματεύσεις
Το επόμενο βήμα, σύμφωνα με τον Ρούμπιο, εξαρτάται από το Ιράν: εάν η Τεχεράνη ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ, τότε οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να προχωρήσουν σε «πολύ σοβαρές διαπραγματεύσεις» για τα πυρηνικά, υπό «συμφωνημένες παραμέτρους». Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι «δεν μπορεί να πάρει χρόνια, αλλά θα χρειαστεί κάποιος χρόνος για να διευθετηθούν αυτά τα τεχνικά ζητήματα». Η σχετικά ευέλικτη αυτή διατύπωση αφήνει χώρο για διαπραγμάτευση, ενώ ταυτόχρονα η αντίστροφη μέτρηση των 60 ημερών ασκεί αυξανόμενη πίεση. Το Ιράν καλείται να πάρει μια κρίσιμη απόφαση: αποδοχή του σταδιακού πλαισίου ή κλιμάκωση της αντιπαράθεσης με την Ουάσινγκτον και τους περιφερειακούς της συμμάχους.
